Wyniki morfologii krwi – kiedy powinny niepokoić?

Masz za sobą morfologię krwi, patrzysz na wynik i widzisz jakieś odchylenia od norm – tylko co to może znaczyć? Czy to znak, że trzeba iść do lekarza? A może wystarczy tylko… odpocząć? Poznaj możliwe interpretacje wyników morfologii i dowiedz się, czy Twoje wyniki mogą być powodem do zmartwień!

Wyniki morfologii krwi – o czym mogą świadczyć?

O czym mogą świadczyć odchylenia od norm poszczególnych parametrów? Sprawdź!

Podwyższone parametry

Podwyższone leukocyty (WBC) mogą świadczyć o infekcjach, stanach zapalnych, a nawet białaczce. Nie zawsze jednak to powód do zmartwień: taki stan rzeczy może być też konsekwencją stresu, ciąży lub podjętego przed badaniem wysiłku fizycznego.

Podwyższone limfocyty (LYM) mogą być objawem białaczki, chłoniaka, niektórych zakażeń bakteryjnych (np. kiły, gruźlicy lub toksoplazmozy) bądź wirusowych (świnki, odry, różyczki).

Za wysokie neutrofile (NEU) w większości przypadków nie są powodem do zmartwień i najczęściej oznaczają niegroźną infekcję. Jednak pojawiają się również przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, dnie moczanowej, kwasicy ketonowej lub nowotworze.

Podwyższone monocyty (MONO) pojawiają się zwykle przy chorobach autoimmunologicznych, bądź istniejącej w organizmie infekcji wirusowej lub bakteryjnej czy stanie zapalnym. Mogą też mieć związek z alergią.

Podwyższone bazofile (BAS) i eozynofile (EOS) mogą być pomocne w diagnostyce alergii, a także chorób pasożytniczych, nowotworów, chorób tkanki łącznej, oraz wielu innych chorób np. choroby Leśniowskiego-Crohna, niedoczynności tarczycy, cukrzycy czy gruźlicy.

Wysoki poziom krwinek czerwonych (RBC), hemoglobiny i hematokrytu obserwujemy przy odwodnieniu, może też występować w przypadku chorób płuc i nowotworów nerek.

Podwyższone stężenie hemoglobiny (HGB) najczęściej występuje u pacjentów z nadkrwistością oraz zaburzeniem gospodarki wodno-elektrolitowej.

Zbyt wysoki hematokryt (HCT) może sugerować choroby serca, płuc lub nerek.

Podwyższone MCV jest spotykane przy niedokrwistości spowodowanej niedoborem witaminy B12 i kwasu foliowego. Z problemem tym spotykają się często osoby nieumiejętnie stosujące diety wegetariańskie i wegańskie.

Wysokie RDW występuje przy niedoborach żelaza, witaminy B12 i kwasu foliowego lub po przetoczeniu krwi.

Zbyt wysoki poziom trombocytów (PLT, PLCT) można zaobserwować w przypadku ciąży lub w przypadku zakażeń, stanów zapalnych, niedokrwistości czy nowotworów. Trombocytów jest też więcej po intensywnym wysiłku fizycznym, dlatego zadbaj o to, by badanie przeprowadzić rano, zanim jeszcze podejmiesz wzmożoną aktywność. Nadmiar trombocytów nazywamy trombocytozą.

Podniesione wartości MPV wskazują, że dochodzi do wytwarzania płytek dużych i olbrzymich, co sugeruje zwiększoną produkcję płytek przez szpik kostny.

Podwyższone MCH może w rzadkich przypadkach wskazywać na anemię megaloblastyczną.

Podwyższone PDW świadczą o obecności płytek zarówno dużych, jak i małych, co niekiedy może sugerować rozwój chorób negatywnie wpływających na płytki krwi.

Podwyższony wynik P-LCR może być sygnałem stanu chorobowego, jakim jest małopłytkowość immunologiczna.

Wysokie PCT może zaś wskazywać zakażenie bakteryjne, a nawet sepsę.

Obniżone parametry

Niskie leukocyty (WBC) najczęściej towarzyszą spadkowi odporności, chorobom zakaźnym lub autoimmunologicznym. Często też są obserwowane po chemio- i radioterapii.

Limfocyty (LYM) poniżej normy mogą wskazywać na AIDS lub inne zakażenia wirusowe. Limfocyty spadają również w przebiegu chorób autoimmunologicznych, po stosowaniu kortykosteroidów oraz chemio- i radioterapii.

Neutrofile niskie (NEU) mogą być oznaką białaczki lub zespołu mielodysplastycznego, ale również niedoborów witaminy B12, kwasu foliowego, czy miedzi. Taki wynik towarzyszy też anoreksji.

Monocyty poniżej normy sugerują najczęściej osłabienie odporności. Może za tym stać np.: anemia aplastyczna, sepsa, oparzenia, HIV lub przebyta chemioterapia.

Jeśli w swoich wynikach morfologii obserwujesz obniżony poziom eozynofilów (EOS) oraz bazofilów (BAS) - spokojnie, najczęściej nie jest to powodem do zmartwień.

Niska liczba erytrocytów (RBC) wskazuje najczęściej na niedokrwistość, czyli anemię. Ponadto może świadczyć też o stanach zapalnych, krwawieniach, niedoborach witaminy B12, kwasu foliowego lub żelaza, chorobie nerek czy ciąży.

Niska hemoglobina (HGB) najczęściej łączy się z niedokrwistością i z przemęczeniem.

Niski hematokryt (HCT) jest wskazówką do dalszej diagnostyki w kierunku niedokrwistości, chorób układu pokarmowego lub… ciąży.

MCV poniżej normy zazwyczaj wskazuje na anemię spowodowaną niedoborem żelaza, upośledzającą tym samym syntezę hemoglobiny.

Obniżenie stężenia płytek krwi (PLT, PLCT) pojawia się m.in. w przebiegu białaczek, zaburzeń autoimmunologicznych, nowotworów oraz po radio- i chemioterapii.

Obniżone wartości MPV może wskazywać na wytwarzanie mniejszej ilości płytek przez szpik kostny.

Obniżone wartości PDW zwykle oznaczają, że płytki krwi są tej samej wielkości.

PCT poniżej normy nie powinien Cię martwić.

Obniżone P-LCR występuje bardzo rzadko i zwykle jest cechą naturalną dla pacjenta z takim wynikiem.

Kiedy wyniki morfologii powinny niepokoić?

Twoją uwagę powinny zwrócić:

• Spadki większości parametrów krwi – mogą świadczyć o chorobach szpiku, który bierze udział w produkcji komórek krwi: erytrocytów, trombocytów, leukocytów oraz płytek krwi.
• Niski poziom hematokrytu, hemoglobiny i liczby erytrocytów – to dość jasna wskazówka świadcząca za anemią (niedokrwistością). Oznacza to, że Twój organizm jest niedotleniony i nie ma sił, by poprawnie funkcjonować. Może jej towarzyszyć niedoczynność tarczycy. Część objawów, takich jak poczucie zmęczenia lub senność, jest wspólna dla obu tych chorób. Warto przeprowadzić dodatkowe badania w tym kierunku, ponieważ leczona niedoczynność tarczycy unormuje parametry krwi i przywróci organizmowi równowagę. Taki wynik można też obserwować, jeśli wykonujesz morfologię po COVID-19. Wyniki krwi mogą odbiegać od normy do kilku miesięcy po przejściu infekcji koronawirusem – dowiodły badania z Międzynarodowego Centrum Badań Medycznych w Niigata (Japonia). Wykazano w nich, że koronawirus uszkadza krwinki czerwone, co prowadzi do anemii. Na tego typu powikłania najbardziej narażeni są ci, którzy już przed chorobą zmagali się z obniżonym poziomem hemoglobiny oraz osoby starsze, otyłe, z osłabioną odpornością, zaburzeniami funkcji szpiku, wysokim ciśnieniem krwi lub chorujące na raka bądź cukrzycę.
• Obniżony poziom P-LCR – może wskazywać na zakrzepicę. Oznacza to, że Twoja krew jest zbyt gęsta, co powoduje powstawanie skrzepów w krwioobiegu. Skrzepy mogą zacząć gromadzić się w jednym z odcinków układu krwionośnego i ograniczać dopływ krwi do tkanek.
• Niski poziom białych krwinek wskazuje na obniżoną odporność. Jeśli kilkukrotnie powtórzona morfologia nie wykazuje znaczącej poprawy, lekarz może zlecić np. badanie na obecność wirusa HIV, który doprowadza do przewlekłego niedoboru odporności.
• Zwiększona ilość białych krwinek i neutrofili – może świadczyć o przewlekłym stresie. Badania wykazały, że długotrwały stres i przemęczenie odzwierciedlają się w wynikach krwi. Sprawdź, jak radzić sobie ze stresem.

Pamiętaj jednak, że w kwestii diagnozy chorób badania należy konsultować ze specjalistą medycznym, który będzie miał szeroki pogląd na Twój styl życia i historię chorób.

Czy morfologia wykryje raka?

Morfologia krwi obwodowej może być podstawą do dalszej diagnostyki w kierunku raka. Często pomaga z dużą precyzją określić kierunek badań.