Niskie leukocyty – objawy, przyczyny i leczenie

Odbierasz wyniki morfologii, a tam… niskie leukocyty (WBC)? Stan organizmu, w którym leukocyty są poniżej normy, nazywamy leukopenią. Choć może kojarzyć się z leukemią, czyli białaczką, to zupełnie inny stan – i często o wiele mniej poważny. Sprawdź możliwe przyczyny niskich leukocytów u dzieci i dorosłych oraz sposoby leczenia.

Niskie leukocyty, czyli leukopenia

Leukopenia świadczy o obniżonych leukocytach we krwi. Leukocyty to wszystkie krwinki białe, czyli podstawowe komórki odpornościowe organizmu. Dzielą się na neutrocyty, limfocyty, monocyty, bazofile i eozynofile – każdy z tych białych krwinek ma swoją rolę w zwalczaniu stanu zapalnego. Jednak z uwagi na największą liczebność neutrofilów (50-75% leukocytów), leukopenię nazywa się też neutropenią. Niskie neutrocyty są bowiem najczęstszą formą leukopenii.

Czy leukopenia to białaczka?

Niski poziom białych krwinek jest rzadki przy białaczce – obserwowany jest zwykle podwyższony poziom leukocytów we krwi, któremu towarzyszą niskie erytrocyty oraz małopłytkowość. Niski poziom leukocytów może towarzyszyć nowotworom, w szczególności podczas terapii, która osłabia układ odpornościowy.

Leukopenia to nie choroba, lecz stan organizmu przy niskim poziomie leukocytów, sugerujący osłabienie organizmu. Sama w sobie nie wskazuje na przyczynę – aby to stwierdzić, należy pogłębić diagnostykę badaniami dodatkowymi.

Co obniża poziom leukocytów – przyczyny leukopenii

Infekcja

Najczęstszą przyczyną obniżonego WBC w morfologii krwi jest infekcja. To stan przejściowy, wynikający z faktu, że Twój organizm walczy z wirusem lub bakterią. W trakcie walki z patogenami organizm może szybko “zużywać” białe krwinki, które stanowią podstawę systemu odpornościowego. Jeśli przyczyną niskich leukocytów we krwi jest infekcja, obok niskich leukocytów obserwuje się także wysokie CRP (wskaźnik stanu zapalnego). Aby trzymać rękę na pulsie, rozważ ponowne wykonanie badania morfologii krwi za około 3-4 tygodnie, aby zweryfikować, czy poziom tych parametrów powrócił do normy. Warto jednak zaznaczyć, że niektóre wirusy, np. HIV, mogą przyczyniać się do trwałego obniżenia poziomu leukocytów. Dlatego jeśli zauważysz niskie leukocyty w swoich wynikach krwi i nie masz lub nie doświadczyłeś niedawno żadnych objawów, warto skonsultować się z lekarzem rodzinnym.

Niedobory

Niedobory witaminy B12, kwasu foliowego, cynku lub miedzi mogą wpływać na proces produkcji białych krwinek i powodować niski poziom leukocytów. Witamina B12 i kwas foliowy są niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania szpiku kostnego, który produkuje komórki krwi. Z kolei cynk i miedź biorą udział w procesach metabolicznych i enzymatycznych niezbędnych dla prawidłowego wzrostu i podziału komórek, w tym komórek krwi. Zatem chcąc pogłębić diagnostykę, warto wykonać badania na niedobory.

Choroby autoimmunologiczne

W wyniku aktywacji układu odpornościowego w chorobach autoimmunologicznych, takich jak toczeń czy RZS, dochodzi do nadmiernego zużycia leukocytów w procesie walki z własnymi komórkami organizmu. To może prowadzić do spadku liczby leukocytów we krwi.

Niskie leukocyty a tarczyca

American Thyroid Association podaje, że przy nadczynności tarczycy często obserwuje się lekko obniżony poziom leukocytów we krwi. Specjaliści podkreślają, że stan ten znika po podjęciu leczenia.

Leczenie

Niektóre leki i terapie mogą przyczyniać się do obniżenia ilości leukocytów. W szczególności są to preparaty oparte o:

• bupropion,
• karbimazol,
• klozapinę,
• cyklosporynę,
• interferony,
• lamotryginę,
• minocyklinę,
• mykofenolan mofetylu,
• penicylinę (antybiotyki),
• syrolimus,
• takrolimus,
• kwas walproinowy.

Ponadto terapia nowotworowa (chemioterapia, radioterapia, przeszczep szpiku) może odbić się na wynikach leukocytów.

Niskie leukocyty a miesiączka

Niskie leukocyty i erytrocyty mogą czasami pojawiać się w okresie miesiączki. Podczas miesiączki organizm może doświadczać pewnych zmian hormonalnych, które mogą wpływać m.in. na odporność. Jednak spadek liczby leukocytów podczas miesiączki nie powinien być ani znaczący, ani długotrwały. Aby uniknąć wątpliwości w przyszłości, następnym razem zaplanuj badanie morfologii krwi po miesiączce.

Badania uzupełniające

Aby zidentyfikować pierwotną przyczynę leukopenii, wykonaj badania dodatkowe takie jak:

• Badania na niedobory, w szczególności: witaminę B12, kwas foliowy, cynk, miedź.
• Wskaźniki stanu zapalnego: OB, CRP.
• Badania na nadczynność tarczycy.
• Badania na obecność wirusów lub bakterii.

Badania możesz wykonać uSiebie w domu z uPacjenta – to świetna opcja, jeśli czujesz się osłabiony lub wolisz ograniczać kontakt z obcymi patogenami.

Jaki poziom leukocytów jest niebezpieczny?

Mniej niż 4000 komórek WBC na mikrolitr krwi wskazuje, że Twój organizm nie jest w stanie skutecznie zwalczać infekcji.

Czy leukopenia jest wyleczalna?

Tak, w większości przypadków leukopenia jest wyleczalna – choć zdarza się, że niski poziom leukocytów to czynnik genetyczny lub skutek niewyleczalnej choroby.

Leczenie leukopenii – jak podnieść leukocyty?

Leczenie leukopenii zależy od jej przyczyny i doświadczanych objawów. Nie istnieje żaden lek na zwiększenie poziomu białych krwinek. Najczęściej wystarczy zwolnić i odpocząć: wyspać się i zmienić dietę na bardziej jakościową. Jednak zdarza się, że konieczne jest leczenie farmakologiczne. Dlatego tak ważny jest wywiad medyczny i badania dodatkowe – dzięki nim można wybrać właściwą i najbardziej skuteczną metodę leczenia.

Niedobór białych krwinek – co jeść, by podnieść leukocyty?

Zastanawiając się, jak podnieść leukocyty, być może masz na myśli dietę. I słusznie: to ważny element poprawy odporności. Co jeść, by podnieść leukocyty? Postaw na produkty wspierające odporność, np.:

• Przyprawy bogate w fitozwiązki, które mają działanie antyoksydacyjne, a zatem regulujące wydzielanie enzymów, redukujące stany zapalne i stymulujące układ immunologiczny. Takimi przyprawami są np.: czosnek, cebula, imbir, kurkuma, oregano, nasiona wiesiołka.
• Warzywa i owoce. Powinny one znajdować się w każdym Twoim posiłku!
• Fermentowane produkty mleczne, czyli kefiry, jogurty, maślanki, sery. Są bogate w bakterie probiotyczne, które wspierają mikrobiotę jelitową oraz hamują namnażanie się patogenów.
• Kwasy tłuszczowe omega-3, które znajdziesz w rybach morskich, oleju lnianym, tranie, orzechach. To związki o silnym działaniu przeciwzapalnym.
• Błonnik – pobudza wzrost oraz aktywność korzystnych dla zdrowia mikroorganizmów znajdujących się w jelicie grubym.

Sprawdź: co jest dobre na odporność.