Ważne jest odpowiednie zachowanie higieny podczas pobrania moczu oraz oddanie do jałowego pojemniczka środkowego strumienia moczu. W przeciwnym wypadku łatwo może dojść do zanieczyszczenia próbki, co z kolei może zakrzywić wyniki badania.

Obecność leukocytów w moczu najczęściej wskazuje na zakażenie układu moczowego. W takiej sytuacji zleca się wykonanie posiewu moczu w celu zidentyfikowania bakterii biorących udział w danej infekcji. W przypadku stwierdzenia obecności danej bakterii w posiewie moczu zakładany jest antybiogram (badanie wrażliwości bakterii na substancje ją zwalczające), na podstawie którego lekarz podejmuje decyzję odnośnie leczenia. Sytuacja nieco komplikuje się w momencie, gdy pacjent otrzymuje ujemny wynik posiewu moczu. Obecność leukocytów w moczu (powyżej 5 WBC wpw lub powyżej 10/ul) przy braku zidentyfikowanego czynnika etiologicznego (ujemny posiew moczu) określany jest mianem ropomoczu jałowego. Najczęstszą przyczyną ropomoczu jałowego są infekcje bakteryjne przenoszone drogą płciową, niemożliwe do wykrycia podczas standardowego badania posiewu moczu, takie jak: rzeżączka, chlamydia, mycoplasma, ureaplasma oraz infekcje wirusowe. Ropomocz jałowy może być również spowodowany gruźlicą, grzybicą oraz chorobą pasożytniczą. Obecność leukocytów w moczu może być związana zarówno z nowotworami pęcherza moczowego, kamicą nerkową, jak i z chorobami autoimmunologicznymi.

Zwolenniczka zdrowego stylu życia oraz uprawiania sportu. Wolne chwile spędza na sali treningowej, ćwicząc akrobatykę powietrzną. Interesuje się psychologią oraz fizjologią człowieka. Autorka tekstów o tematyce medycznej, well-beingowej oraz lifestyle’owej.

Diagnosta laboratoryjny, kierownik pracowni Hematologii oraz podróżnik z zamiłowania. Główną pasją jest praca z pacjentem w szerzeniu wiedzy z zakresu diagnostyki laboratoryjnej w celu zapobiegania chorobom cywilizacyjnym. W wolnych chwilach wskakuje w starego Land Cruisera, aby poznawać odległe zakątki globu.

Wyniki badania moczu informują o podwyższonych leukocytach i nie wiesz, co to znaczy? Poznaj możliwe przyczyny oraz sposoby leczenia.

Skąd się biorą leukocyty w moczu?

Leukocyty, czyli inaczej krwinki białe, to elementy krwi, które odpowiadają za reakcje odpornościowe. Innymi słowy: chronią organizm przed infekcjami wirusowymi i bakteryjnymi. Można zatem domyśleć się, że ich obecność w moczu najprawdopodobniej świadczy o infekcji. Wykryta podczas ogólnego badania moczu obecność leukocytów wiąże się najczęściej z infekcją dróg moczowych lub nerek, które biorą udział w produkcji moczu.

Normy leukocytów w moczu wynoszą 0 - 5 leukocytów w polu widzenia. Wartości powyżej normy nazywane są stanem leukocyturii. Obniżone wartości leukocytów w moczu nie mają znaczenia diagnostycznego.

Podwyższone leukocyty w moczu w ciąży mogą występować częściej niż u nieciężarnych kobiet. Według Tukur Ado Jido nawet 82% przyszłych mam może zobaczyć w swoich wynikach podwyższony poziom tego parametru. Norma leukocytów w moczu dla kobiet w ciąży wynosi 1 - 5 tego rodzaju białych krwinek w polu widzenia.

Podwyższone leukocyty w moczu u dziecka najczęściej świadczą o infekcji pęcherza moczowego.

Co mogą oznaczać leukocyty w moczu?

Zapalenie dróg moczowych lub cewki moczowej

Najczęstszą przyczyną podwyższonych leukocytów w moczu jest zapalenie dróg moczowych lub cewki moczowej — zarówno u dorosłych, jak i dzieci. Z reguły choroby te powstają na skutek przedostania się bakterii do organizmu przez cewkę moczową. Na takie dolegliwości bardziej narażone są kobiety — badania szacują, że nawet 60% pań doświadczy ich w swoim życiu.

Objawami infekcji dróg moczowych są:

pieczenie podczas oddawania moczu,
poczucie parcia na pęcherz,
zwiększona częstotliwość oddawania moczu.

Infekcja lub zapalenie nerek

Liczne bakterie w moczu mogą przyczynić się do infekcji nerek. Dotyka ona zwykle osoby o osłabionym układzie odpornościowym oraz pacjentów po cewnikowaniu. Może rozwinąć się w zapalenie nerek, a nawet zapalenie pęcherza. W dalszej kolejności, w przypadku braku leczenia, może dojść do zatrzymania moczu. Objawami, które towarzyszą takim stanom, są:

częstomocz,
poczucie parcia na mocz,
krew w moczu, gorączka,
nudności i wymioty,
opuchnięte stopy.

Kamienie nerkowe

Inną możliwą przyczyną pojawienia się wysokiej liczby leukocytów w moczu są kamienie nerkowe. Potwierdzeniem diagnozy będą dodatkowe badania sprawdzające stężenie minerałów w moczu (zobacz niżej). Na kamicę nerkową mogą wskazywać też objawy takie jak: ból podbrzusza, nudności oraz wymioty, gorączka, dreszcze.

Nowotwory

Poziom leukocytów w moczu może wzrosnąć również przy nowotworach prostaty, pęcherza lub nerek. Jednak sama obecność leukocytów w moczu to za mało, by postawić diagnozę. Ważne są też inne parametry z badania ogólnego moczu, szczególnie te, które nie powinny pojawić się w próbce: białko, czerwone krwinki, bilirubina. Przy podejrzeniu raka lekarz z pewnością zleci dodatkowe badania diagnostyczne, w tym również badania obrazowe.

Inne możliwe powody

Anemia sierpowata — rzadka choroba zmieniająca kształt krwinek czerwonych.
Śródmiąższowe zapalenie pęcherza moczowego — zwanego inaczej zespołem bolesnego pęcherza. Jest to zbiór dolegliwości polegających na utrudnionym oddawaniu moczu.
Przyjmowanie niektórych leków przeciwbólowych, np. aspiryny.

Badania uzupełniające

Leukocyty w moczu to objaw nieswoisty, dlatego w celu potwierdzenia diagnozy warto wykonać poniższe badania, a także spojrzeć na pozostałe parametry badania ogólnego moczu. Pozwoli to na rozpoznanie choroby i rozpoczęcie odpowiedniego leczenia.

Posiew moczu

Posiew moczu pomoże potwierdzić lub wykluczyć infekcję dróg moczowych: służy wykrywaniu drobnoustrojów w moczu. Wynik dodatni wskazuje na obecność bakterii w moczu.

Leukocyty w moczu a posiew ujemny — co to znaczy?

Badania na obecność kamieni nerkowych

Tzw. piasek w nerkach to pierwiastki, które nie rozpuściły się w moczu i stworzyły złogi (kamienie moczowe). Najczęściej są one zbudowane ze szczawianu lub fosforanu wapnia, ale mogą też składać się z innych pierwiastków. Lekarz, podejrzewając kamienie nerkowe, zleca zatem badanie krwi:

wapnia,
kwasu moczowego,
sodu,
szczawianów,
cytrynianów w moczu,
kreatyniny we krwi.

Badania ginekologiczne lub urologiczne

Ze względu na bliskie położenie cewki moczowej i narządów rodnych lekarz może zlecić badania u ginekologa lub urologa w celu wykluczenia nieprawidłowości leżących w tym obszarze.

USG układu moczowego

Zmiany w położeniu, kształcie, wielkości czy grubości elementów układu moczowego mogą dawać cenne informacje dot. pracy narządów. USG nerek pozwala wykryć np. guzy lub torbiele, a także wykaże pozycję większych kamieni nerkowych.

Które parametry z badania ogólnego moczu powinny zwrócić moją uwagę?

W moczu nie powinny znajdować się:

erytrocyty (sprawdź, co oznaczają monocyty w moczu),
bakterie,
białko,
bilirubina,
urobilinogen,
azotyny,
ketony,
glukoza.

O infekcji dróg moczowych świadczą najczęściej bakterie i azotyny w moczu. Również obecność białka w moczu może być powiązana z chorobami nerek.

Jak leczyć choroby dające podwyższone leukocyty w moczu?

Sposoby, które obniżają poziom leukocytów, są tożsame z wszelkimi zaleceniami łagodzącymi lub zapobiegającymi infekcjom dróg moczowych. Chcąc obniżyć leukocyty w moczu:

pij odpowiednio dużo wody,
nie wstrzymuj moczu zbyt długo,
podmyj się przed stosunkiem płciowym,
przed stosunkiem płciowym wypij szklankę wody,
po stosunku oddaj mocz,
codziennie myj narządy płciowe,
pij sok z żurawiny (ok. 1 litr dziennie),
jeśli stosujesz krążek dopochwowy lub inne środki plemnikobójcze — porozmawiaj z ginekologiem o zmianie metody antykoncepcji.

Jak działa sok z żurawiny na leukocyty w moczu?
Żurawina „odkleja” bakterie od błony śluzowej dróg moczowych, dzięki czemu łatwiej je wydalić. Jeśli nie możesz dostać soku, spytaj farmaceuty o tabletki zawierające wyciąg z żurawiny.

Pamiętaj, że sama informacja o leukocytach w moczu to często za mało, by stwierdzić określone choroby. Zastanów się, czy doświadczasz dodatkowe objawy przy oddawaniu moczu i skonsultuj je z lekarzem.