Anemia a okres Kobiety są bardziej narażone na anemię z niedoboru żelaza m.in. dlatego, że regularnie miesiączkują. Każdego miesiąca tracą pewną ilość krwi. Wraz z krwawieniem spada poziom hemoglobiny i innych składników zawartych w krwi, np. żelaza. Dlatego kobiety, zwłaszcza te, które mają obfite miesiączki, częściej cierpią na anemię.
Pamiętaj, że nagła utrata krwi wymaga pilnego leczenia ambulatoryjnego!
Mitem jest, że anemia prowadzi do białaczki. Choć w obu przypadkach mamy do czynienia z chorobami krwi, anemia dotyczy deficytu krwinek czerwonych, a białaczka — przede wszystkim krwinek białych. Aktualny stan wiedzy medycznej nie pozwala na przedstawienie dowodów, by anemia powodowała białaczkę. Jednak wskutek leczenia nowotworu krwi może wystąpić anemia.
Autor wpisu
Konsultacja merytoryczna
Kortyzol to hormon stresu produkowany przez nadnercza. Sprawdź, czym jest, ki...
Czytaj więcej
Gdzie boli żołądek, co go wywołuje i jak odróżnić niegroźną niestrawność od wrzodów lub H.
Czytaj więcej
Nie zawsze trzeba zmieniać cały program wellbeingowy. Czasem wystarczy dobrze...
Czytaj więcej
Guzek na tarczycy to częste znalezisko — 90–95% to zmiany łagodne.
Czytaj więcejWedług Światowej Organizacji Zdrowia na niedokrwistość, czyli anemię, choruje ponad 1,6 miliarda ludzi na całym świecie — głównie kobiety i dzieci. Czy wiesz, jakie są rodzaje anemii i które objawy powinny być sygnałem do wykonania badań? Co powoduje niedokrwistość? Jakie są skutki anemii i jak ją rozpoznać? Sprawdź! Dzięki temu w porę zareagujesz, gdy dostrzeżesz niepokojące sygnały u siebie lub u Twoich bliskich.
Anemia to stan, w którym organizm ma zbyt małą liczbę czerwonych krwinek (erytrocytów) potrzebnych, by dostarczać odpowiednią ilość tlenu do tkanek. W związku z tym w wynikach obserwuje się spadek hematokrytu, czyli stosunku objętości krwinek czerwonych do krwi pełnej, a także niską hemoglobinę we krwi (głównego białka znajdującego się w erytrocytach). W rezultacie organizm jest niedotleniony i ma mniej siły, by funkcjonować.
W zależności od nasilenia niedokrwistości wyróżniamy:
Choć anemia jest w większości wyleczalna, nieleczona może być śmiertelna. Według Centres of Disease Control w 2020 roku z powodu anemii zmarło 5 633 ludzi.
Objawy anemii są w dużej mierze takie same dla każdego typu niedokrwistości oraz wieku chorego. Wspólnymi objawami są:
Wskazuje się także charakterystyczny wygląd osoby chorej na anemię:
W niektórych przypadkach objawami niedokrwistości mogą być również: zimne stopy lub ręce, brak apetytu (a w dalszej kolejności: utrata wagi), a także łatwo wychodzące siniaki oraz... zespół niespokojnych nóg.
Ponadto anemia u dzieci objawia się spaczonym apetytem, np. ochotą na krochmal, surowy ryż, glinę lub kredę. U niemowlaka można zaobserwować zwiększone pragnienie, apatię i trudności z karmieniem.
Ponadto poszczególne typy anemii dają specyficzne objawy:
Są różne rodzaje anemii. Czasami anemia jest dziedziczna. W innych przypadkach może wynikać z niedoborów ważnych składników, co najczęściej spowodowane jest nieodpowiednią dietą, wypadku lub innych chorób. Poniżej znajdziesz najistotniejsze typy niedokrwistości.
Niedokrwistość z niedoboru żelaza (czyli anemia mikrocytarna) jest najczęstszą przyczyną anemii. Żelazo to podstawowy element składowy hemoglobiny. Jego obecność w organizmie zapewnia prawidłową budowę i działanie erytrocytów.
Według szacunków Medycyny Praktycznej niedokrwistość z niedoboru żelaza występuje u ok. 25% kobiet i 20% mężczyzn na świecie. Bardziej narażone na ten typ anemii są kobiety (co ma związek z miesiączkowaniem), a także kobiety w ciąży oraz karmiące piersią.
Anemia megaloblastyczna to niedokrwistość powstała w wyniku niedoboru witaminy B12 i/lub kwasu foliowego. Są to składniki potrzebne do produkcji erytrocytów. Kiedy ich brakuje, produkcja krwinek czerwonych zostaje zaburzona. Często w wyniku niedoborów krwinki czerwone mają inną budowę oraz żyją krócej.
Jak podaje portal Medycyna Praktyczna, niedokrwistość z niedoboru witaminy B12 występuje u 9 - 17 osób na 100 000 mieszkańców, częściej u kobiet. Anemia megaloblastyczna dotyka głównie osoby starsze, po 60. roku życia.
To najczęstsza dziedziczna choroba krwi. Wynika z nieprawidłowej budowy hemoglobiny. Anemia sierpowata często nie daje żadnych objawów - dostrzega się ją dopiero w wynikach badań, w których hemoglobina oscyluje w okolicach 40%. W Europie występuje rzadko. Choroba ta jest przypadłością najczęściej dotykającą osoby pochodzenia afrykańskiego. U mieszkańców Afryki tropikalnej nosicielami mutacji hemoglobiny jest 20 - 40% czarnoskórych.
Na ten moment anemia sierpowata jest chorobą nieuleczalną.
Niedokrwistość hemolityczna charakteryzuje się szybszym rozpadem krwinek czerwonych, czyli skróceniem cyklu życia erytrocytów (z 100 - 120 dni do ok. 50). Spowodowane jest to niepoprawną budową krwinek lub czynnikami takimi jak: zakażenia bakteryjne bądź wirusowe, choroby układowe czy immunologiczne. Ten typ anemii może być dziedziczny.
Niedokrwistość aplastyczna nazywana jest również aplazją szpiku. W zdrowym organizmie szpik kostny wytwarza komórki krwi. Te zostają uwolnione do krwi w momencie, kiedy są już dojrzałe i gotowe spełniać swoje funkcje. W przypadku anemii aplastycznej szpik kostny przestaje wytwarzać komórki krwi - zarówno erytrocyty, jak i leukocyty (w tym monocyty) oraz trombocyty. Przyczyna tej choroby nie jest do końca zbadana, uznaje się jednak, że przede wszystkim odpowiadają za nią procesy autoimmunizacyjne - czyli nieprawidłowe reakcje odpornościowe, skierowane przeciwko własnemu organizmowi. Jest to choroba rzadka (rocznie 1 przypadek na milion w Europie i Ameryce Północnej oraz 5 – 6 przypadków na milion w Azji), ale niebezpieczna dla życia.
Poza uwarunkowaniami genetycznymi lub niedoborami przyczyną anemii mogą być także inne choroby lub stany. Poznaj najczęstsze dolegliwości, które powodują niedokrwistość.
Wskutek utraty krwi może dojść do anemii pokrwotocznej. Dorosły człowiek może stracić maksymalnie 20% krwi krążącej bez objawów niedokrwistości i zmian w układzie krążenia. Kiedy krwotok jest rozległy oraz intensywny, konieczne jest szybkie zatamowanie krwawienia. W przeciwnym razie pacjentowi grozi wstrząs pokrwotoczny, który nieleczony może doprowadzić do śmierci. Dotyczy to także krwotoków utajonych, wewnętrznych. Anemia pokrwotoczna jest wyleczalna, a terapia trwa od kilku do kilkunastu tygodni.
Badania Międzynarodowego Centrum Badań Medycznych w Niigata (Japonia) przy współpracy z naukowcami z Federalnego Uniwersytetu Dalekowschodniego we Władywostoku dowiodły, że infekcja COVID-19 może prowadzić do anemii. Analiza porównawcza próbek płuc 11 pacjentów zmarłych z powodu koronawirusa i osób zmarłych w wypadku wykazała, że wirus SARS-COV-2 uszkadza krwinki czerwone. U części pacjentów z COVID-19 stwierdzono anemię hemolityczną. Naukowcy zwracają też uwagę, że objawy żołądkowe, które może wywoływać koronawirus, przyczyniają się spadku poziomu witaminy B12 w krwi — ważnego składnika produkcji erytrocytów.
Na anemię po covidzie najbardziej narażone są osoby, które wykazywały niski poziom hemoglobiny jeszcze przed infekcją SARS-COV-2, jak również: seniorzy, osoby otyłe, cukrzycy, kobiety w ciąży, osoby mierzące się z niedoborami odporności, zaburzeniami funkcji szpiku, wysokim ciśnieniem krwi, pacjenci onkologiczni.
Choroby nerek, takie jak np. kamica nerkowa, mogą powodować anemię. Jest to związane z hormonem wytwarzanym przez nerki — erytropoetyną — który „nakazuje” organizmowi tworzyć erytrocyty. Kiedy nerki nie funkcjonują poprawnie, nie produkują wystarczająco dużo erytropoetyny, a organizm przestaje wytwarzać odpowiednią ilość czerwonych krwinek. W ten sposób powstaje anemia.
Anemia może być także konsekwencją chorób wątroby. Zaawansowane stadium chorób tego narządu przejawia się m.in. przewlekłym krwawieniem do przewodu pokarmowego, co powoduje deficyty żelaza. Z kolei rozwijające się zapalenie wątroby może prowadzić do niedokrwistości aplastycznej.
Ewelina Szczepanek-Parulska, Aleksandra Hernik i Marek Ruchała w swojej pracy zaznaczają, że anemia jest często pomijanym aspektem chorób tarczycy, mimo że obie dolegliwości często współistnieją ze sobą. Niski poziom hormonów tarczycy (FT3, FT4) przy niedoczynności tarczycy osłabia funkcjonowanie szpiku kostnego, który produkuje krwinki czerwone. Zakłócenie jego pracy skutkuje zmniejszeniem się liczby erytrocytów w krwi — czyli niedokrwistością.
W przypadku nadczynności tarczycy sytuacja jest inna. Nadczynność tarczycy podwyższa poziom ferrytyny - białka, które magazynuje żelazo w organizmie. Choć brzmi to tak, jakby nadczynność tarczycy miała wręcz zapobiegać anemii, nie jest to prawdą. Szkopuł w tym, że wysokie poziomy ferrytyny uruchamiają reakcję zapalną w organizmie, a to sprawia, że organizm nie wykorzystuje zmagazynowanego żelaza. Taka sytuacja ma miejsce w szczególności w przypadku choroby Gravesa-Basedowa.
Chemioterapia oraz naświetlanie stosowane przy leczeniu nowotworów może przyczynić się do anemii. Może ją potęgować także leczenie farmakologiczne: specyfiki na raka eliminują wszystkie szybko dojrzewające komórki. Nie odróżniają, które z nich są komórkami rakowymi, a które czerwonymi krwinkami — niszczą oba rodzaje.
Jeśli jesteś poddawany leczeniu onkologicznemu i zauważasz u siebie objawy anemii (np. tracisz apetyt) - skonsultuj się ze swoim lekarzem. Dobierze on odpowiednie suplementy, które zapewnią Twojemu organizmowi niezbędne składniki.
Podstawowym badaniem na anemię jest morfologia. Jednak aby doprecyzować przyczynę niedokrwistości, warto też zbadać:
Teraz możesz zamówić test na anemię online! Z uPacjenta pełen pakiet najważniejszych badań wykonasz we własnym domu.
Jeśli od dłuższego czasu obserwujesz u siebie objawy typowe dla anemii, które nie mijają mimo odpowiedniej diety i suplementowania kluczowych dla tej dolegliwości składników — umów wizytę u specjalisty od chorób krwi. Kolejnym powodem, by odwiedzić hematologa, jest niezmiennie niska lub stale obniżająca się liczba czerwonych krwinek, hematokrytu oraz hemoglobiny w morfologii krwi. Weź ze sobą wszystkie wyniki krwi z ostatniego roku i pokaż je lekarzowi.
Jeśli masz problemy z oddychaniem, często tracisz przytomność i nie masz sił na najprostsze czynności — skieruj się do szpitala!
W większości przypadków anemia jest wyleczalna. Leczenie zależy od przyczyny i rodzaju anemii. Terapia może uwzględniać:
Po ukończeniu leczenia anemii warto przeprowadzać regularne kontrolne badania krwi.
Nieleczona anemia u dorosłych może prowadzić do arytmii, a nawet do zawału serca. Zwiększa także ryzyko depresji, a jako że osłabia odporność, pacjent staje się bardziej podatny na infekcje. Co więcej, badanie Dextra Fertility Clinic sugeruje, że niedobór żelaza może utrudniać zajście w ciążę.
Kobiety w ciąży powinny zwracać szczególną uwagę na poziom żelaza we krwi. Anemia w ciąży może nieść przykre konsekwencje w postaci wad rozwojowych, poronień lub wczesnego obumarcia płodu. Dlatego to niezwykle ważne, by w tym czasie przeprowadzać regularne badania krwi. Ponadto noworodki anemiczek mają niższą masę urodzeniową i tak jak ich mamy wykazują niski poziom żelaza w krwi. Anemia u niemowlaka może skutkować opóźnieniem rozwoju i zaburzeniami pracy układu nerwowego.
Niedokrwistość u starszych dzieci spowodowana niedoborami skutkuje problemami ze skupieniem uwagi (zatem także trudnościami w nauce), jak również opóźnieniem rozwoju umiejętności ruchowych. Warto obserwować swoje dziecko zwłaszcza w okresach wzmożonego rozwoju: w wieku niemowlęcym oraz nastoletnim.
U seniorów choroba ta jest szczególnie niebezpieczna, ponieważ (jeśli pozostaje nieleczona) realnie skraca życie. Pojawiają się zaburzenia motoryczne, a w niektórych przypadkach - zagubienie bądź depresja. Objawy anemii u starszych osób mogą także prowadzić do zaburzeń pracy serca.
Rozpoznanie anemii i jej rodzaju jest kluczowe, żeby wdrożyć odpowiednie leczenie. Zamów test na anemię online, bez wychodzenia z domu! Specjalista medyczny przyjedzie w dogodnym terminie i pobierze krew do badań, a wyniki odbierzesz następnego dnia przez internet. Chcąc zapobiec niedokrwistości w przyszłości, dbaj o odpowiednią dietę: jedz gruboziarniste kasze, zielone warzywa oraz mięso. Nie zapominaj również o regularnych badaniach krwi.
22 listopada 2024
Badanie w domu
Ferrytyna
Ferrytyna to kluczowy wskaźnik zapasów żelaza w organizmie. Jej oznaczenie pozwala wcześnie wychwycić niedobory i skutecznie zapobiegać anemii z ich powodu.
cena od: 74,99 zł
Badanie w domu
Witamina B12
Badanie stężenia witaminy B12 jest kluczowe w diagnostyce niedokrwistości i zaburzeń neurologicznych. Niezbędne dla wegan, wegetarian i osób starszych.
cena od: 60,99 zł
Badanie w domu
CRP, ilościowo
Badanie CRP (białka C-reaktywnego) to kluczowy wskaźnik stanu zapalnego, pomocny w wykrywaniu infekcji i przewlekłego zapalenia. CRP pomaga monitorować lecze...
cena od: 35,99 zł
1Wybierz badania i termin
843 pakiety i badania laboratoryjne. Dojedziemy na umówioną godzinę, 7 dni w tygodniu.
2Zbadaj siebie i bliskich
Na jednej wizycie nawet 3 osoby, a za pobranie płacicie tylko raz.
3Doświadczony medyk pobiera krew
Bez stresu, bez skierowania, bez kolejek, a pobranie trwa kilka minut.
4Wyniki nawet tego samego dnia
Możesz otrzymać Mój Raport Zdrowia z interpretacją wyników i zaleceniami.