Niska ferrytyna – objawy. Jak podnieść jej poziom?

Niski poziom ferrytyny obniża samopoczucie, powoduje senność, a nawet omdlenia. Twoje wyniki badań krwi wskazują na niską ferrytynę? Dowiedz się, co może być tego przyczyną i jak podnieść jej poziom!

Niska ferrytyna – objawy

Niedobór ferrytyny powoduje szereg nieprzyjemnych dolegliwości, które można łatwo zaobserwować, w tym:

• przewlekłe zmęczenie;
• senność;
• zaburzenia koncentracji;
• częste infekcje;
• wypadanie włosów;
• łamliwość paznokci;
• suchość skóry;
• zmiany na błonie śluzowej języka i gardła;
• omdlenia;
• zajady w kącikach ust.

Niska ferrytyna a samopoczucie

Niska ferrytyna bezpośrednio wpływa na samopoczucie. Ciągłe zmęczenie, senność i problemy z koncentracją utrudniają codzienne funkcjonowanie i odbierają radość z życia. Z kolei wypadanie włosów, łamliwość paznokci i problemy skórne są objawami szczególnie dotkliwymi dla kobiet. Mogą one obniżać pewność siebie i znacznie pogarszać nastrój. Po unormowaniu stężenia ferrytyny we krwi nieprzyjemne objawy powinny ustąpić.

Niska ferrytyna a nerwica

Zmęczenie, senność, zaburzenia koncentracji to częste objawy niskiej ferrytyny, ale mogą też świadczyć o innych zaburzeniach m.in. nerwicy lub niedoczynności tarczycy. Nie warto tracić czasu na domysły i zastanawiać się, co jest przyczyną nieprzyjemnych symptomów. Badania krwi dadzą odpowiedź i wyznaczą kierunek do dalszej diagnostyki. 

Jeśli badanie poziomu ferrytyny dopiero przed Tobą, wykonaj je razem z badaniem TSH i innymi ważnymi parametrami, które pomogą zidentyfikować przyczynę Twojego złego samopoczucia. Jeśli wyniki badań będą prawidłowe a Tobie nadal towarzyszy przewlekłe zmęczenie, senność i obniżenie nastroju, warto skonsultować się z psychologiem.

Niska ferrytyna a nadwaga

Zastanawiasz się, czy obniżony poziom ferrytyny może mieć związek z nadwagą lub nawet obserwujesz u siebie taką zależność? Niska ferrytyna może świadczyć o anemii, a ta często idzie w parze z nieprawidłowo zbilansowanym odżywianiem - dietą bogatą w tłuszcze i węglowodany, ale ubogą w składniki odżywcze. Zatem możesz mieć nadmierną masę ciała, ale jednocześnie Twój organizm może być niedożywiony. Choć oba zjawiska (tycie i niska ferrytyna) nie są bezpośrednio powiązane, jak najbardziej mogą współwystępować.

Niska ferrytyna a pasożyty

Niski poziom ferrytyny może być związany z infekcją pasożytniczą (parazytozą). Obniżona ferrytyna wskazuje na anemię, która z kolei często towarzyszy parazytozie.

Jeśli podejrzewasz u siebie lub bliskiej Ci osoby infekcję pasożytniczą, to koniecznie wykonaj badania na pasożyty.

Jak podnieść poziom ferrytyny?

Leki i suplementy na podniesienie ferrytyny

Poziom ferrytyny można podnieść, przyjmując suplementy diety zawierające żelazo. W przypadku większych niedoborów tego białka konieczne może być przyjmowanie leków na receptę, zawierających:

• wodorotlenek żelaza trójwartościowego, 
• siarczan żelaza dwuwartościowego,
• bursztynian żelaza.

Pamiętaj jednak, że zanim sięgniesz po suplementy na własną rękę skonsultuj swoje wyniki z lekarzem pierwszego kontaktu.

Naturalne sposoby na podniesienie ferrytyny – dieta

Ale zanim sięgniemy po suplementy w pierwszym kroku zwróćmy uwagę na swoje odżywianie. Prostym sposobem na to, by podnieść poziom ferrytyny, jest odpowiednia dieta. Powinna ona zawierać produkty bogate w wysoko przyswajalne żelazo hemowe pochodzenia zwierzęcego, zawarte w produktach takich jak:

• mięso (szczególnie czerwone) i przetwory mięsne,
• podroby,
• produkty mięsne z krwią (np. kaszanka),
• ryby.

Ograniczasz lub już zrezygnowałeś z produktów mięsnych? Sięgnij po:

• nać pietruszki,
• orzechy,
• pestki dyni i słonecznika,
• rośliny strączkowe,
• produkty pełnoziarniste,
• kakao,
• szpinak,
• buraki,
• morele,
• rodzynki.

Pamiętaj jednak, że powyższe produkty są źródłem żelaza niehemowego, które jest słabiej przyswajalne przez nasz organizm ze względu na występowanie w tych produktach, związków ograniczających wchłanianie składników mineralnych np. fityniany. Jednak produkty roślinne wciąż stanowią istotne źródło żelaza, nawet w diecie mieszanej. 

Dobrą informacją jest to, że możesz zwiększyć przyswajalność żelaza, dostarczając organizmowi:

• produkty fermentowane (kiszonki) - powodują uwolnienie żelaza ze związków z fitynianami,
• witaminę C (papryka, nać pietruszki) - zwiększają wchłanianie żelaza niehemowego, ponieważ redukują żelazo (III) do żelaza (II), czyli jego przyswajalnej formy.

Przyczyny niskiej ferrytyny

Niski poziom ferrytyny może być spowodowany:

• niedokrwistością z niedoboru żelaza — to najczęściej diagnozowany rodzaj anemii;
• dostarczaniu wraz z pożywieniem niewystarczającej ilości żelaza — co zdarza się u zwolenników diety roślinnej;
• przewlekłych krwawieniach z przewodu pokarmowego, układu moczowego i dróg rodnych — duża utrata krwi jest równoznaczna z utratą żelaza;
• koagulopatiach — czyli zaburzeniach krzepnięcia krwi prowadzących do krwawień;
• zaburzeniach wchłaniania, które uniemożliwiają przyswojenie odpowiedniej ilości żelaza z pożywienia, takich jak celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna czy achlorhydria (brak kwasu solnego w żołądku);
• hemosyderozie płucnej — rzadkiej chorobie, w której dochodzi do krwawień w pęcherzykach płucnych;
• hemoglobinurii — schorzenie charakteryzujące się rozpadem erytrocytów.

Zidentyfikowanie przyczyn niskiej ferrytyny pozwala lepiej dopasować sposób leczenia jej niedoborów.

Grupy ryzyka niskiej ferrytyny

Na obniżenie poziomu ferrytyny w szczególności narażeni są:

• wegetarianie i weganie, którzy mają problem ze zbilansowaniem diety roślinnej;
• osoby cierpiące na zaburzenia wchłaniania;
• sportowcy;
• seniorzy;
• osoby zmagające się z częstymi lub obfitymi krwawieniami (np. kobiety w czasie miesiączek);
• regularni dawcy krwi (jeśli pomiędzy donacjami nie zadbają o prawidłową dietę);
• pacjenci poddawani hemodializie;
• pacjenci stosujący niektóre leki np. niesteroidowe leki przeciwzapalne;
• osoby z innych względów narażone na niedobory żelaza w organizmie.

Niska ferrytyna w ciąży

Zgodnie z Rekomendacjami Polskiego Towarzystwa Ginekologów i Położników, zapotrzebowanie na żelazo u dorosłych kobiet wynosi 2 mg/dobę, a w okresie ciąży i karmienia zwiększa się o 1-2,5 mg w I trymestrze i o 6,5 mg/dobę w III trymestrze ciąży. Dlatego też niskie stężenie żelaza i ferrytyny w ciąży może dotyczyć każdej kobiety, która nie zadba odpowiednio o dietę w tym czasie ale również kobiet, które zmagają się z wymiotami i brakiem apetytu.

Niska ferrytyna u nastolatków, dzieci i niemowląt

Przyczyną niskiej ferrytyny u dzieci najczęściej są:

• Zwiększone zapotrzebowanie na żelazo w okresie szybkiego wzrostu (u niemowląt i nastolatków).
• Nieprawidłowo zbilansowana dieta.
• Zaburzenia wchłaniania – wraz z pokarmem dostarczana jest odpowiednia ilość żelaza, ale tylko jego niewielka ilość jest przyswajalna. Żelaza nie wystarcza na bieżące potrzeby organizmu, więc tym bardziej nie ma z czego robić zapasu. Przyczyną zaburzeń wchłaniania może być celiakia, choroba Leśniowskiego-Crohna lub zapalenie jelit.
• Zwiększona utrata krwi (urazy, zabiegi chirurgiczne).
• U dziewcząt zbyt obfite miesiączki.

Niska ferrytyna a żelazo

U niektórych osób dochodzi do tzw. utajonego niedoboru żelaza. To stan, w którym organizm ma żelazo tylko na bieżące potrzeby i nie posiada żadnych rezerw tego pierwiastka. Przy utajonym niedoborze żelaza poziom tego pierwiastka może pozostawać w normie, a nawet być wysoki. Jedynym badaniem identyfikującym taki problem jest właśnie oznaczenie poziomu ferrytyny.

Niska ferrytyna a hemoglobina

Podobną zależność można obserwować w przypadku hemoglobiny, której głównym składnikiem jest żelazo. Wyniki hemoglobiny mogą być w normie, ale poziom ferrytyny niski, co wskazuje na utajony niedobór żelaza. Sprawdź artykuł o niskiej hemoglobinie.

Twoje wyniki badań wskazują na niską ferrytynę? Wprowadź zmiany w swoim jadłospisie i po 3 miesiącach ponownie oznacz jej poziom. Możesz też sięgnąć po suplementy diety zawierające żelazo. Jednak zanim zdecydujesz się na suplementację, koniecznie skonsultuj się ze specjalistą, który przeanalizuje Twoje wyniki badań, dobierze odpowiedni preparat i dawkę dopasowaną do Twoich potrzeb. Przyjmując suplementy na własną rękę, możesz sobie tylko zaszkodzić!