Badania profilaktyczne dla seniora

Wraz z wiekiem w organizmie zachodzi szereg zmian: mięśnie i naczynia krwionośne tracą elastyczność, metabolizm zwalnia, funkcjonowanie narządów i układów staje się zaburzone. Procesu starzenia nie da się zatrzymać, ale można go spowolnić poprzez regularną kontrolę stanu zdrowia. Jakie badania wykonać, aby starzeć się radośniej i zdrowiej? W artykule przedstawiamy listę badań dla seniorów.

Pakiet badań dla seniora

Morfologia

Morfologia pozwala ocenić stężenie, zróżnicowanie, skład i jakość krwinek. Dostarcza informacji diagnostycznych w szerokim zakresie. Pozwala wykryć zaburzenia krzepliwości krwi, różnego typu infekcje, stany zapalne i zaburzenia odporności. Wraz z wiekiem spada apetyt i zdolność wchłaniania składników odżywczych, co sprzyja wielu niedoborom, w tym żelaza. Niski poziom tego pierwiastka przekłada się na niski poziom hemoglobiny, co z kolei może prowadzić do niedokrwistości. Na podstawie wyników morfologii można ocenić ogólny stan zdrowia, w tym funkcjonowanie układu krwionośnego, wątroby czy nerek. Badanie jest również przydatne w diagnostyce nowotworów (np. różnego rodzaju białaczek).

Lipidogram

Lipidogram pozwala ocenić funkcjonowanie gospodarki tłuszczowej w organizmie. Dostarcza informacji na temat stężenia dobrego i złego cholesterolu. Badanie lipidogramu jest szczególnie ważne u seniorów, ponieważ wraz z wiekiem wzrasta ryzyko chorób układu krążenia takich jak: nadciśnienie, miażdżyca, zawał serca czy choroba niedokrwienna serca. Lipidogram wykonywany przesiewowo pozwala wdrożyć odpowiednie leczenie, obniżające poziom cholesterolu we krwi. 

Dowiedz się, jak obniżyć cholesterol domowymi sposobami.

Próby wątrobowe

Panel wątrobowy obejmuje oznaczenie podstawowych enzymów wątrobowych: ALT, AST, ALP, GGTP oraz bilirubiny. Badania te pozwalają ocenić, czy gruczoł działa poprawnie. Stosowanie niektórych leków i suplementów, nieodpowiednia dieta oraz nadużywanie alkoholu mogą uszkadzać narząd, co pokażą wyniki badań prób wątrobowych.

Glukoza

Oznaczenie stężenia glukozy to podstawowe badanie diagnostyczne w kierunku cukrzycy. Jego regularne wykonywanie jest bardzo ważne, gdyż u ponad połowy osób z hiperglikemią (podwyższonym poziomem glukozy we krwi) nie występują żadne objawy. Parametr ten powinny w szczególności kontrolować osoby z grupy ryzyka: z nadciśnieniem, chorobą wieńcową, nadwagą i otyłością, chorobami tarczycy, nadnerczy, trzustki, a także ci, których krewni I stopnia chorują lub chorowali na cukrzycę.

Badania tarczycy — TSH, FT3, FT4

TSH jest hormonem produkowanym przez przysadkę mózgową, który stymuluje tarczycę do wydzielania hormonów T3 (trójjodotyronina) i T4 (tyroksyna). Oznaczenie poziomu TSH oraz wolnych frakcji trijodotyroniny (FT3) i tyroksyny (FT4) to podstawowe badania diagnostyczne schorzeń i zaburzeń pracy tarczycy.

Nieprawidłowe funkcjonowanie tarczycy jest dla osób starszych źródłem wielu uciążliwych dolegliwości, takich jak: osłabienie, omdlenia, przyspieszenie rytmu serca, problemy z metabolizmem czy wzrost lub utrata wagi.

Kreatynina

Kreatynina jest markerem pracy nerek. Nieprawidłowy poziom parametru wskazuje na zaburzenia w działaniu układu moczowego. Jej regularne oznaczanie jest bardzo ważne, bo większość chorób nerek w początkowej fazie rozwoju nie daje o sobie znać! Niepokojące objawy pojawiają się dopiero w zaawansowanym stadium. A według najnowszych badań nawet 4 mln Polaków może mieć problemy z nerkami, a tylko 4% o tym wie!

Kwas moczowy

Podwyższony kwas moczowy we krwi często towarzyszy odwodnieniu, cukrzycy, nadciśnieniu, miażdżycy, nadwadze i otyłości oraz niektórym nowotworom. Jego wysoki poziom może być też skutkiem stosowania niektórych leków. Te wszystkie czynniki sprzyjają rozwojowi dny moczanowej – choroby objawiającej się ostrym napadowym zapaleniem stawów. Wraz z wiekiem rośnie ryzyko zachorowania na dnę, przy czym u mężczyzn choroba występuje aż 7-krotnie częściej niż u kobiet. Aby zmniejszyć ryzyko zachorowania, należy regularnie badać poziom kwasu moczowego – warto je wykonywać raz w roku.

Homocysteina

Homocysteina to aminokwas, który umożliwia regenerację uszkodzonych tkanek. Jednocześnie substancja ta nazywana jest wrogiem numer jeden dla serca i naczyń krwionośnych. Zbyt duże stężenie homocysteiny nasila procesy miażdżycowe, zmniejsza elastyczność naczyń krwionośnych, powoduje problemy zakrzepowe i może prowadzić do zawału serca. Dodatkowo wzrost poziomu homocysteiny zwiększa ryzyko złamań kości i zaburzeń funkcji poznawczych.

Elektrolity (Na, K)

Seniorzy często nie odczuwają pragnienia, co może prowadzić do odwodnienia i wzrostu stężenia sodu i potasu we krwi. W tej grupie wiekowej jest to szczególnie niebezpieczne, ponieważ nieprawidłowy poziom elektrolitów zwiększa ryzyko chorób serca i nerek.

Witamina D, fosfor i wapń całkowity

W wyniku zmian hormonalnych osteoporoza może dotknąć każdą kobietę po 50. r.ż. i każdego mężczyznę po 60 r.ż. Nieleczona prowadzi do złamań kości, silnego bólu, powikłań zatorowo-zakrzepowych, a nawet kalectwa. Dlatego seniorzy powinni raz w roku wykonywać badania na osteoporozę, które obejmują m.in. oznaczenie poziomu witaminy D, wapnia i fosforu.

Witamina B12

Niedobór witaminy B12 najczęściej dotyka seniorów. Jeśli dodatkowo dieta jest uboga w mięso i inne produkty pochodzenia zwierzęcego, ryzyko deficytu jest jeszcze większe. Niedobór witaminy B12 zwiększa ryzyko depresji, zawału serca, a z czasem może prowadzić do anemii. U seniorów niski poziom witaminy B12 może prowadzić też do pogorszenia funkcji poznawczych oraz ruchowych.

Żelazo i ferrytyna

Pozwalają zdiagnozować anemię z niedoboru żelaza. U seniorów niedokrwistość jest szczególnie niebezpieczna – brak leczenia może realnie skrócić życie. Niedobory żelaza i ferrytyny (zapasów żelaza) u seniorów mogą objawiać się zaburzeniami motorycznymi, depresją i nieprawidłową pracą serca.

Ogólne badanie moczu

To kolejne po morfologii badanie, które dostarcza kompleksowych informacji na temat funkcjonowania organizmu. Pomaga w rozpoznaniu chorób dróg moczowych, nerek, wątroby czy nadnerczy. Wykonuje się je w diagnostyce żółtaczki, zapalenia trzustki czy nadnerczy. Dodatkowo ogólne badanie moczu pozwala ocenić predyspozycje do powstawania kamieni w obrębie dróg moczowych. Umożliwia też kontrolę poziomu składników istotnych dla naszego organizmu, takich jak wapń czy witamina C.

Kał — krew utajona (bez diety)

Badanie krwi utajonej w kale pozwala wykryć nawet niewielkie krwawienia z przewodu pokarmowego. Dodatni wynik może wskazywać na stany zapalne jelit, hemoroidy czy celiakię. Jest również wskazaniem do diagnostyki w kierunku raka jelita grubego. To drugi najczęściej występujący nowotwór u kobiet (po raku płuc) i trzeci wśród mężczyzn (po raku płuca i prostaty).

Dodatkowe badania dla seniorów

Badania dla 70-latka

Do badań zalecanych mężczyznom po 70. roku życia należy PSA całkowity. To badanie uważa się za najlepszy marker nowotworowy gruczołu krokowego. PSA wykonuje się w celu rozpoznawania i różnicowania raka prostaty, ale nie tylko — badanie pozwala zdiagnozować łagodny przerost stercza i zapalenie gruczołu.

Badania dla 70-latki

Panie, poza kompleksowym przeglądem zdrowia, powinny dodatkowo wykonywać mammografię. To badanie rentgenowskie, które uwidacznia zmiany w obrębie piersi, a tym samym pozwala wykryć raka lub inne patologie sutka. Co ważne, dzięki mammografii można wykryć nowotwór jeszcze zanim pojawią się jakiekolwiek dolegliwości czy objawy choroby.

Niestety, mammografia nie jest refundowana w przypadku kobiet po 69. roku życia. Mimo to warto ją wykonywać w trosce o zdrowie. Podobnie jest z cytologią — choć jest refundowana do 59. roku życia, dobrze wykonywać ją również w późniejszym wieku.

Badania wzroku i słuchu

Pogorszenie słuchu oraz wzroku jest naturalnym skutkiem starzenia się. Z wiekiem zwiększa się również prawdopodobieństwo wystąpienia chorób oczu takich jak zaćma czy jaskra. Niektóre ubytki słuchu i wzroku można jednak leczyć, dlatego przynajmniej raz na 2-3 lata warto wykonać badanie wzroku oraz audiogram, czyli badanie słuchu.

Kontrola skóry

Fundacja Skin Cancer podaje, że nowotwór skóry jest najczęściej występującym nowotworem na świecie. Co godzinę w samych Stanach Zjednoczonych ze względu na tę chorobę umierają co najmniej 2 osoby. A wystarczy wykryć chorobę jak najwcześniej, żeby szanse na przeżycie przynajmniej kolejnych 5 lat wzrosły aż do 99%. Fundacja Skin Cancer zaleca, by raz do roku sprawdzać stan skóry u dermatologa.

Szczepienia po 65. roku życia

Starszym osobom zaleca się coroczne szczepienie przeciw grypie, która u seniorów może być szczególnie groźna. Po 65. roku życia warto także zaszczepić się przeciwko pneumokokom, które mogą wywoływać między innymi zapalenie płuc, zatok i opon mózgowych. Wraz z wiekiem wzrasta także ryzyko rozwoju półpaśca, dlatego należy rozważyć przyjęcie szczepionki również przeciwko ospie wietrznej, której wirus odpowiada również za półpaśca.

Badania RTG dla 70-latków

RTG klatki piersiowej

Jak już wspomnieliśmy, rak płuca jest najczęściej występującym nowotworem złośliwym w Polsce. Rentgen klatki piersiowej jest podstawowym badaniem, które umożliwia wykrycie zmian w płucach. Dodatkowo w badaniu zostają zobrazowane drogi oddechowe, fragmenty kręgosłupa, serca oraz kości klatki piersiowej, co otwiera drogę do diagnostyki różnego typu schorzeń: rozedmy, zapalenia płuc czy niewydolności serca.

Densytometria

To rodzaj badania rentgenowskiego, które służy do oceny gęstości mineralnej kości. Densytometria jest badaniem diagnostycznym w kierunku osteoporozy. Dawka promieniowania emitowanego podczas badania jest znacznie mniejsza niż w przypadku standardowego prześwietlenia, co ma związek ze sposobem działania aparatury pomiarowej — densytometru.

Chcesz cieszyć się spokojną starością, mieć siłę na realizację swoich pasji i spotkania z bliskimi? Badaj się! Profilaktyka zdrowotna połączona ze zdrowym stylem życia pomoże Ci na dłużej zachować sprawność — zarówno fizyczną, jak i umysłową.

Regularne badania dla seniora - pamiętaj o nich, gdziekolwiek jesteś!

O ilu rzeczach musisz pamiętać każdego dnia? Na pewno o zbyt wielu. Spotkania w pracy, pomoc dzieciom, urodziny cioci, zakupy… Masz już wystarczająco dużo na głowie. Pozwól sobie pomóc! Dzięki Asystentowi Zdrowia nie musisz zaprzątać sobie głowy, co i kiedy powinieneś zbadać – on zrobi to za Ciebie. Pozwól się sobą zaopiekować i otrzymuj cykliczne powiadomienia mailowe z przypomnieniem o badaniach. Możesz ustawić interwał coroczny, jak również co 6 lub 3 miesiące. Już nic Ci nie umknie!