Rozpoczęcie regularnej aktywności fizycznej to jedna z najlepszych inwestycji w zdrowie. Aby trening był nie tylko efektywny, ale przede wszystkim bezpieczny, kluczowe jest wykonanie wyjściowej oceny stanu organizmu. Pakiet badań dla początkujących sportowców to kompleksowy zestaw badań laboratoryjnych, który stanowi dobry start przed podjęciem nowego wyzwania. Pozwala zidentyfikować ewentualne niedobory i zaburzenia, które mogłyby ograniczać potencjał treningowy lub stanowić ryzyko dla zdrowia.

Pakiet ten umożliwia szczegółową ocenę:

• Ogólnego stanu zdrowia i wydolności. Morfologia krwi, żelazo oraz ferrytyna to podstawa oceny zdolności organizmu do transportu tlenu, co jest fundamentem każdej aktywności fizycznej. Niski poziom ferrytyny (zapasów żelaza) jest częstą przyczyną szybkiego męczenia się.
• Funkcji tarczycy i metabolizmu. Pełen panel tarczycowy (TSH, FT3, FT4) pozwala na ocenę pracy gruczołu, który steruje tempem metabolizmu i poziomem energii, co jest kluczowe dla osiągania celów treningowych i sylwetkowych.
• Ryzyka metabolicznego. Oznaczenie stężenia glukozy i insuliny umożliwia ocenę gospodarki węglowodanowej (w tym obliczenie wskaźnika insulinooporności HOMA-IR). Lipidogram przedstawia wyjściowy profil cholesterolu i ryzyko sercowo-naczyniowe.
• Funkcji kluczowych narządów. Próby wątrobowe i kreatynina oceniają stan wątroby i nerek, które będą poddane wzmożonej pracy w związku z wysiłkiem i często zmienioną dietą.
• Gospodarki mineralno-elektrolitowej. Sód, potas, magnez, wapń i fosfor to pierwiastki niezbędne dla prawidłowej pracy mięśni, przewodnictwa nerwowego i prewencji skurczów.
• Stanu odżywienia i zapalnego. Proteinogram, witamina D, witamina B12 i kwas foliowy dają wgląd w stan odżywienia organizmu, a CRP informuje o ewentualnym ogólnoustrojowym stanie zapalnym.

Wykonanie badań z pakietu jest wskazane jako fundament świadomego i bezpiecznego podejścia do aktywności fizycznej.

Dlatego je polecamy:

• Przed rozpoczęciem nowego, regularnego planu treningowego, aby uzyskać wiarygodny obraz wyjściowego stanu zdrowia i zidentyfikować ewentualne ograniczenia.
• W przypadku powrotu do aktywności fizycznej po długiej przerwie.
• Gdy celem jest znacząca zmiana kompozycji ciała (redukcja masy ciała lub budowa masy mięśniowej), aby upewnić się, że organizm jest do tego metabolicznie i hormonalnie przygotowany.
• Jako pierwszy, coroczny przegląd zdrowia dla osób już aktywnych fizycznie, które do tej pory nie wykonywały regularnych badań.

Pakiet jest przeznaczony dla każdej osoby, która rozpoczyna lub wznawia regularne treningi.

Polecamy go szczególnie:

• Osobom rozpoczynającym swoją przygodę z regularną aktywnością fizyczną (siłownia, bieganie, fitness, sporty drużynowe).
• Osobom wracającym do treningów po przerwie spowodowanej np. kontuzją, chorobą lub zmianami życiowymi.
• Każdej osobie, która chce w sposób świadomy i bezpieczny podejść do sportu, opierając swoje działania na obiektywnych danych o stanie zdrowia.
• Młodym sportowcom u progu kariery, jako fundamentalny element świadomego dbania o swoje zdrowie.

Regularne badania kontrolne są istotnym elementem długoterminowego planu treningowego.

• Wykonanie pakietu jednorazowo, przed rozpoczęciem regularnych treningów, jest kluczowe. Tworzy to indywidualny punkt odniesienia (wartość bazową), do którego można porównywać przyszłe wyniki i na tej podstawie oceniać adaptację organizmu do wysiłku oraz skuteczność diety i suplementacji.
• U osób kontynuujących regularną aktywność, coroczne powtórzenie pakietu pozwala na monitorowanie długoterminowego wpływu treningu na zdrowie, a także na wczesne wykrywanie ewentualnych niedoborów czy przeciążeń, które mogłyby prowadzić do kontuzji lub przetrenowania.

Prawidłowe przygotowanie jest istotne dla uzyskania wiarygodnych wyników.

• Badanie należy wykonać w godzinach porannych, między 7:00 a 10:00.
• Zaleca się pobranie krwi na czczo (po około 8-12 godzinach od ostatniego posiłku). W tym czasie nie wolno jeść, pić niczego poza niegazowaną wodą, palić papierosów ani żuć gumy.
• Rano przed badaniem wypij szklankę niegazowanej wody.
• W dniu poprzedzającym badanie należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego, aby nie wpłynąć na wyniki takich parametrów jak morfologia, kreatynina czy enzymy wątrobowe.
• Należy czasowo odstawić suplementację (zwłaszcza preparaty żelaza, witaminy z grupy B, magnez) na kilka dni przed badaniem, o ile lekarz nie zaleci inaczej.

Na wyniki badań u osób aktywnych fizycznie wpływa szereg czynników.

• Czynniki fizjologiczne:
• • •
    Dieta (zwłaszcza podaż białka), intensywność ostatniego treningu, poziom nawodnienia, stres, pora dnia.
• Czynniki patologiczne:
• • •
    Ostre i przewlekłe stany zapalne, infekcje, choroby wątroby, nerek, tarczycy.
• Czynniki farmakologiczne:
• • •
    Suplementy diety (w tym kreatyna, odżywki białkowe, witaminy), leki (np. statyny, leki na tarczycę).

Wyniki pakietu badań stanowią mapę wyjściową stanu zdrowia.

• Morfologia, żelazo i ferrytyna są kluczowe dla oceny wydolności. Niska ferrytyna może wskazywać na ryzyko anemii i może być przyczyną szybkiego męczenia się podczas wysiłku.
• Nieprawidłowości w panelu tarczycowym (TSH, FT3, FT4) mogą ujawnić niezdiagnozowaną chorobę tarczycy, która może uniemożliwiać osiąganie celów treningowych.
• Glukoza i insulina pozwalają na ocenę gospodarki węglowodanowej i ryzyka insulinooporności.
• Lipidogram przedstawia wyjściowy profil lipidowy i ryzyko sercowo-naczyniowe, które regularna aktywność fizyczna powinna korzystnie modyfikować.
• Próby wątrobowe i kreatynina oceniają funkcję wątroby i nerek. Zaburzenia tych parametrów mogą świadczyć o nieprawidłowej pracy kluczowych dla organizmu narządów.
• Niedobory witaminy D, B12, kwasu foliowego czy magnezu mogą prowadzić do osłabienia, obniżenia koncentracji, skurczów mięśni, spadku odporności i zwiększonego ryzyka kontuzji.
• Proteinogram i CRP dają wgląd w stan odżywienia białkowego organizmu oraz informują o ewentualnym ogólnoustrojowym stanie zapalnym.