Antykoncepcja hormonalna – rodzaje, skutki uboczne, badania

Antykoncepcja hormonalna to jedna z najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Jeśli rozważasz przyjmowanie hormonów, powinnaś wiedzieć, jakie są ewentualne skutki uboczne ich stosowania oraz jakie badania wykonać przed i w trakcie antykoncepcji hormonalnej. Przeczytaj artykuł i dowiedz się więcej!

Antykoncepcja hormonalna – co to jest?

Antykoncepcja hormonalna to jedna z metod zapobiegania niechcianej ciąży. Polega na regularnym dostarczaniu syntetycznych hormonów, analogicznych do hormonów płciowych wydzielanych przez kobiecy organizm. W antykoncepcji hormonalnej stosuje się dwa rodzaje hormonów: pochodne estrogenów lub pochodne gestagenów. Hormony te hamują owulację i zmieniają śluz szyjkowy, przez co plemniki nie mogą przedostać się do wnętrza macicy.

Rodzaje antykoncepcji hormonalnej

Wszystkie hormonalne środki antykoncepcyjne wykazują taki sam mechanizm działania (blokują owulację, zmieniają śluz), jednak różnią się sposobem podania. Z tego względu wyróżnia się:

• doustne tabletki antykoncepcyjne,
• plastry antykoncepcyjne,
• wkładki wewnątrzmaciczne,
• krążki dopochwowe,
• podskórne implanty,
• zastrzyki domięśniowe.

Antykoncepcja hormonalna – skuteczność

Antykoncepcja hormonalna należy do najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Najlepiej sprawdzają się wkładki wewnątrzmaciczne, których skuteczność wynosi prawie 100%. Zakłada się je na 5, a nawet 10 lat i nie wywołują praktycznie żadnych skutków ubocznych. Dzięki temu są jedną z najlepszych metod antykoncepcyjnych.

Wysoką skuteczność, na poziomie ponad 99%, wykazują również doustne tabletki antykoncepcyjne oraz plastry.

Tabletki antykoncepcyjne a ciąża

Czy biorąc tabletki antykoncepcyjne, można zajść w ciążę? Prawidłowo przyjmowane tabletki antykoncepcyjne (codziennie, o stałej porze) wykazują ponad 99% skuteczność, czyli szansa na zajście w ciążę jest bardzo mała. Jednak nawet pominięcie jednej tabletki lub przyjęcie jej o innej porze może już zwiększyć ryzyko zajścia w ciążę. W takich przypadkach przez najbliższe dni warto stosować dodatkowe zabezpieczenie np. w postaci prezerwatyw.

Dodatkowe zabezpieczenie warto też zastosować, jeśli do 3 godzin po zażyciu tabletki wystąpiły wymioty lub biegunka.

Jakie badania należy wykonać przed antykoncepcją hormonalną?

Zanim zdecydujesz się na jakąkolwiek formę antykoncepcji hormonalnej, w pierwszej kolejności powinnaś wykonać badania krwi. Jest to standardowa procedura i każdy lekarz przed przepisaniem antykoncepcji wymaga aktualnych badań krwi. Obejmują one takie parametry jak:

• Morfologia – to podstawowe badanie profilaktyczne, przydatne w rozpoznawaniu infekcji, chorób autoimmunologicznych, nowotworowych oraz nieprawidłowości w obrębie układu krążenia.
• Próby wątrobowe – oceniają kondycję wątroby. Organ ten jest szczególnie wrażliwy na przyjmowanie antykoncepcji hormonalnej.
• Lipidogram – pozwala ocenić m.in. poziom dobrego cholesterolu (który może zostać obniżony na skutek przyjmowania tabletek) oraz trójglicerydów (których stężenie przy stosowaniu antykoncepcji hormonalnej może wzrosnąć, prowadząc do nadciśnienia czy udaru).
• Glukoza – pozwala zidentyfikować cukrzycę, stanowiącą przeciwwskazanie do stosowania antykoncepcji hormonalnej.
• Parametry krzepliwości krwi (APTT, INR, fibrynogen, d-dimery) – oznacza się je, aby ocenić ryzyko choroby zatorowo-zakrzepowej i zawału serca. Nieprawidłowe wyniki uniemożliwiają przyjmowanie tabletek.
• TSH – stosowanie antykoncepcji hormonalnej może wpłynąć na wyniki badań poziomu hormonu tyreotropowego (TSH) w krwi. Wpływ hormonów na poziom TSH jest jednak zazwyczaj subtelny i różny w zależności od osoby.