Czym są trójglicerydy w badaniu krwi?
Trójglicerydy (lub: triglicerydy) to składnik lipidów, czyli tłuszczów prostych w organizmie. Stanowią jedno z głównych źródeł energii organizmu – mogą być „paliwem” dla bieżących działań człowieka lub „powerbankiem”. W tym drugim przypadku magazynują energię w postaci tkanki tłuszczowej.
Wysokie trójglicerydy a samopoczucie
W większości przypadków wysokie trójglicerydy nie wpływają na samopoczucie. Objawy wysokich trójglicerydów pojawiają się dopiero po latach utrzymywania się wysokiego poziomu tego parametru i mogą (w zależności od rodzaju hipertrójglicerydemii) uwzględniać:
- napadowy ból brzucha;
- żóltaki guzkowe lub grudki żółte na powierzchni skóry, żółtaki ścięgien dłoni;
- zaburzenia widzeni, tj. lipemia siatkówki (zmiany na dnie oka);
- łatwą męczliwość;
- przedwczesną chorobę układu krążenia.
Wysokie trójglicerydy – przyczyny
Co oznaczają podwyższone trójglicerydy? Z biologicznego punktu widzenia oznacza to, że ściany naczyń krwionośnych stają się grubsze i mniej elastyczne, co zwiększa ryzyko zawału serca, udaru i chorób serca.
Przyczyn wysokich trójglicerydów może być wiele, zaczynając od hiperlipoproteinemii, cukrzycy czy niedoczynności tarczycy, na czynnikach genetycznych kończąc. Czytaj dalej i dowiedz się więcej.
Otyłość
Otyłość to główny czynnik zwiększający ilość trójglicerydów w organizmie. W otyłości dochodzi do nagromadzenia się tkanki tłuszczowej, która składa się przede wszystkim z trójglicerydów. Unormowanie masy ciała sprawi, że zmniejszy się nie tylko rozmiar ubrań, ale także spadnie poziom trójglicerydów. Warto jedna zaznaczyć, że nie każda osoba otyła ma wysokie trójglicerydy. Wiele zależy od indywidualnych czynników genetycznych, stylu życia i stanu zdrowia ogólnego. Czasami otyłość jest wynikiem innych chorób.
Insulinooporność lub cukrzyca
Wysoki poziom trójglicerydów we krwi może być związany z insulinoopornością lub cukrzycą. Wynika to ze złożonych zależności metabolicznych między insuliną a trójglicerydami.
Insulina – hormon kluczowy w regulowaniu poziomu cukru we krwi – jest wytwarzana przez trzustkę. W insulinooporności, która często towarzyszy cukrzycy typu 2, komórki organizmu stają się mniej wrażliwe (oporne) na działanie insuliny. W rezultacie organizm zaczyna produkować większe ilości insuliny, aby zmusić się do prawidłowego reagowania na nowe dawki glukozy. Jednak to nie jedyna rola insuliny. Insulina przekształca też nadmiar glukozy w tłuszcze i magazynuje go w postaci triglicerydów w tkance tłuszczowej (wtedy trójglicerydy wzrastają).
W insulinooporności organizm nie jest w stanie zużyć odpowiedniej ilości energii z cukrów od razu – dlatego „przekierowuje” większą część spożytej glukozy do magazynowania, co przyczynia się do zwiększenia tkanki tłuszczowej, a w konsekwencji: podwyższonego poziomu trójglicerydów.
Niedoczynność tarczycy
W niedoczynności tarczycy cały organizm zwalnia – w tym także procesy metaboliczne. W wyniku tego spowolnienia organizm może mieć trudności z usuwaniem i przetwarzaniem trójglicerydów, co może prowadzić do ich gromadzenia się we krwi.
Tarczyca to mały gruczoł, który reguluje pracę całego organizmu, w tym procesów rozkładu tłuszczy (lipolizy) czy funkcjonowanie wątroby (która wytwarza enzymy potrzebne do metabolizmu tłuszczy). Może także przyczyniać się do wspomnianej wcześniej insulinooporności.
Zapalenie trzustki
Trzustka to główny narząd, który trawi tłuszcze. Dlatego zaburzenia działania tego organu mogą powodować wzrost trójglicerydów we krwi. Zapaleniu trzustki mogą towarzyszyć takie objawy jak: silny ból brzucha, nudności i wymioty, biegunka, wzdęcia, utrata apetytu, gorączka, przyspieszone bicie serca, bladość skóry, nagła utrata masy ciała.
Nadużywanie alkoholu
Alkohol może zakłócać metabolizm tłuszczów w organizmie. Zarówno sama kaloryczność napoi procentowych, jak i duże ilości alkoholu mogą uszkadzać wątrobę. W rezultacie dochodzi do zwiększonej produkcji i uwalniania trójglicerydów przez wątrobę, wzrostu produkcji kwasów tłuszczowych oraz zwiększenia przyswajania cukrów prostych obecnych w drinkach.
Leki
Wysoki poziom trójglicerydów obserwuje się u osób stosujących antykoncepcję hormonalną, diuretyki, steroidy, retinoidy, beta-blokery i leczących się na HIV.
Wysokie trójglicerydy a stres
Istnieje zależność pomiędzy napięciem nerwowym a wzrostem poziomu trójglicerydów we krwi. Według badania Seyedeh Negar Assadi osoby o wyższym poziomie stresu miały kilkukrotnie wyższy poziom cholesterolu LDL i trójglicerydów we krwi.
Powodów stojącymi za tą zależnością może być kilka:
- stres wpływa na nawyki żywieniowe i zwiększa ryzyko, że „na pocieszenie” sięgniemy po coś niezdrowego lub po używki;
- nerwy mogą zniechęcać do aktywności fizycznej, która pełni ważną rolę w regulacji poziomu trójglicerydów;
- przewlekły stres może prowadzić do problemów ze snem, a to z kolei może rozregulować hormony i zaburzyć metabolizm;
- kortyzol (hormon stresu) może zwiększyć poziom glukozy we krwi do tego stopnia, że nie będzie w stanie wykorzystać od razu całej energii z cukrów – dojdzie do sytuacji analogicznej przy insulinooporności.
Badania uzupełniające
Aby zyskać pewność, co stoi za podwyższonymi trójglicerydami, należy wykonać dodatkowe badania krwi. Dzięki nim możesz zdiagnozować przyczyny wysokich trójglicerydów. Jakie badania wybrać?
- Badania na insulinooporność: glukoza, insulina, wskaźnik HOMA-IR.
- Badania hormonów tarczycy: TSH, FT3, FT4.
- Badania na trzustkę: amylaza, lipaza, HOMA-IR.
- Badania na choroby odalkoholowe, np.: amylazę, APTT, glukozę, lipazę, próby wątrobowe.
Wszystkie te badania możesz wykonać uSiebie z uPacjenta – we własnym domu. Wybierając Pakiet Badań Metabolicznych, oszczędzasz nawet 45%!
