Oznaczenie stężenia kwasu moczowego we krwi najczęściej zalecane jest w przypadku podejrzenia dny moczanowej. Jednak nieprawidłowe wartości tego parametru mogą towarzyszyć również innym chorobom. Jeśli w organizmie wysoki poziom kwasu moczowego utrzymuje się przez długi czas, może to prowadzić do groźnych powikłań. Przeczytaj artykuł i dowiedz się, jak obniżyć kwas moczowy!
Co to jest kwas moczowy?
Kwas moczowy jest produktem końcowym rozpadu zasad purynowych. Puryny to związki zawierające azot, które z kolei powstają w wyniku rozkładu DNA. Puryny mogą też być dostarczane wraz z pożywieniem. Najwięcej ich znajduje się w podrobach, czerwonym mięsie, niektórych rybach, owocach morza, drożdżach, soczewicy i fasoli.
Kwas moczowy nie pełni w organizmie żadnej ważnej funkcji. Jest produktem ubocznym i musi być wydalony. Większość kwasu moczowego jest wydalana przez nerki wraz z moczem.
Podwyższony kwas moczowy – objawy
O podwyższonym stężeniu kwasu moczowego we krwi mogą świadczyć następujące objawy:
- dolegliwości ze strony stawów: bóle, obrzęki, sztywność i ograniczona ruchomość, a także czerwona i łuszcząca się skóra w okolicy stawu;
- ból podbrzusza, odcinka lędźwiowego kręgosłupa i pachwin;
- nudności i wymioty;
- krwiomocz;
- ból podczas oddawania moczu;
- dolegliwości grypopodobne: gorączka, dreszcze, ból mięśni, zmęczenie, uczucie ogólnego rozbicia.
Hiperurykemia
Hiperurykemia to stan w organizmie, kiedy stężenie kwasu moczowego przekracza 420 μmol/L. Nie jest to jeszcze równoznaczne z chorobą. Dna moczanowa, która jest najczęstszą chorobą spowodowaną wysokim stężeniem kwasu moczowego we krwi, rozwija się tylko u co 5.osoby z hiperurykemią.
Kwas moczowy – badania
Czy badanie wykonuje się z krwi, czy z moczu?
W pierwszej kolejności oznacza się kwas moczowy w surowicy krwi. Jeśli wynik nie będzie prawidłowy, lekarz może dodatkowo zlecić zmierzenie stężenia kwasu moczowego w moczu. Służy to pogłębieniu diagnostyki. Oznaczenie kwasu moczowego z moczu umożliwia ocenę czynności nerek oraz ułatwia identyfikację przyczyny jego nieprawidłowego stężenia.
Domowy test na kwas moczowy
dr n. med. Karolina Karabin
Biolog molekularny, diagnosta laboratoryjny, szkoleniowiec.
Domowe testy służące do oceny stężenia kwasu moczowego mają zastosowanie do kontrolowania stężenia kwasu moczowego w trakcie leczenia w warunkach domowych. Natomiast nie będą przydatne do rozpoznania chorób takich jak dna moczanowa. Po pierwsze dlatego, że stężenie kwasu moczowego we krwi jest tylko jednym z kryteriów rozpoznania choroby, a po drugie mogą dawać mniej dokładny wynik niż badanie wykonane w medycznym laboratorium diagnostycznym.
Normy kwasu moczowego
Stężenie kwasu moczowego w surowicy krwi powinno mieścić się w zakresie 180- 420 μmol/L (3- 7 mg/dL). U mężczyzn wartości mogą być nieco wyższe niż u kobiet.
Jakie są przyczyny wysokiego stężenia kwasu moczowego we krwi?
Do wysokiego stężenia kwasu moczowego we krwi dochodzi w dwóch sytuacjach – kiedy organizm wytwarza go zbyt dużo lub kiedy nerki nie usuwają go w wystarczającej ilości. Co może być przyczyną zaburzonego metabolizmu kwasu moczowego?
- Spożywanie produktów bogatych w puryny – czerwone mięso, podroby, owoce morza, kolorowe słodkie napoje;
- nadwaga i otyłość;
- łuszczyca;
- nadużywanie alkoholu;
- uwarunkowania genetyczne;
- odwodnienie;
- niektóre leki np. moczopędne, immunosupresyjne, kwas acetylosalicylowy;
- niektóre nowotwory;
- chemioterapia.
Podwyższone stężenie kwasu moczowego we krwi – powikłania
Brak diagnostyki lub niepodjęcie działań, których celem jest obniżenie poziomu kwasu moczowego w organizmie, może prowadzić do wielu powikłań. Najczęściej są to:
- dna moczanowa;
- kamica nerkowa;
- nadciśnienie tętnicze;
- niedoczynność tarczycy;
- zawał serca;
- anemia hemolityczna.
Jak obniżyć kwas moczowy?
Leki na kwas moczowy
W leczeniu hiperurykemii najczęściej stosuje się allopurynol i febuksostat, które hamują produkcję kwasu moczowego. Natomiast lek Probenecydt, który obecnie nie jest dostępny w Polsce, zmniejsza stężenie kwasu moczowego we krwi poprzez zwiększenie jego wydalania wraz z moczem.
Leki takie jak losartan (na nadciśnienie) oraz fenofibrat (regulujący stężenie cholesterolu we krwi) również mogą obniżać poziom kwasu moczowego. Te leki stosuje się w sytuacji, kiedy hiperurykemii towarzyszy nadciśnienie lub hipercholesterolemia.
Jak obniżyć kwas moczowy bez leków?
mgr Karolina Wojtkowska
Dietetyk kliniczny, ze specjalizacją z psychodietetyki.
Czarnuszka siewna (Nigella sativa) ma szerokie spektrum działania i właściwości prozdrowotne. Pełni funkcje przeciwzapalne, antybakteryjne, przeciwbólowe, przeciwwirusowe, oraz moczopędne (diuretyczne). Wpływa także na zmniejszenie toksyczności stosowanych leków w hiperurykemii czy dnie moczanowej. Przyjmuje się, że dawka lecznicza to 2-5 g 2 razy dziennie zmielonych ziaren, lub 500-1000 mg oleju 2-3 razy na dobę. Przyjmuje się także, że wiśnie mają właściwości moczopędne, przeciwutleniające, co może mieć wpływ na zmniejszenie ostrej odpowiedzi zapalnej na kryształy moczanu sodu, jednakże na ten moment brak wystarczających danych, które mógłby określić zalecenia dotyczące stosowania wiśni czy koncentratu soku wiśniowego. Niemniej jednak warto włączyć je do swojego sposobu odżywiania.
Agnieszka Konieczna
Autor wpisu:
mgr Karolina Wojtkowska
Konsultacja merytoryczna
