Opis nie do końca pasuje do objawów obserwowanych u Ciebie lub bliskiej osoby? Sprawdź inne możliwe przyczyny bólu w klatce piersiowej.
Objawy zawału mięśnia sercowego mogą różnić się w zależności płci. Zawał serca u kobiet może przebiegać bez bólu w klatce piersiowej. Kobiety w stanie przedzawałowym często doświadczają innych objawów, np. płytkiego oddechu, ucisku w nadbrzuszu, zawrotów głowy, utraty świadomości, bólu pleców, ekstremalnego zmęczenia.
Czasami zawał serca może dawać bardzo niespecyficzne objawy – mówimy wtedy o tzw. utajonym zawale serca. Często dotyczy osób zmagających się z chorobami przewlekłymi, np. cukrzycą. Dowiedz się więcej o cichym zawale serca.
Czas reakcji przy objawach zawału jest bardzo ważny. Im dłużej tętnica doprowadzająca krew do serca jest zamknięta, tym większa część mięśnia sercowego obumiera. Zatem im wcześniej rozpocznie się leczenie zawału, tym więcej mięśnia sercowego da się uratować. Po pewnym czasie zmiany w sercu są już nieodwracalne nawet mimo leczenia.
Co zatem robić, jeśli masz najprawdopodobniej do czynienia z zawałem serca?
Chcąc sprawdzić, czy mamy do czynienia z zawałem serca medycy najczęściej przeprowadzają EKG (elektrokardiogram). Na jego bazie oceniają też typ zawału, a to z kolei jest podstawą do odpowiedniego doboru leczenia. Wyróżniamy 2 typy zawału:
Istnieją również badania z krwi na zawał serca, które są szczególnie przydatne, jeśli odczuwane objawy nie są charakterystyczne ani nasilone. Chodzi o badanie d-dimerów, czyli cząstek białkowych powstających wskutek rozpuszczania się skrzepów w naczyniach krwionośnych. Gdy ich poziom jest podwyższony, może to wskazywać na przebyty zawał serca. Za zawałem serca świadczyć może też wysoka troponina. Poziom troponiny przy zawale wynosi powyżej 99 percentyli i obserwuje się go dopiero po 3 – 6 godzinach od zawału. W szpitalu badanie troponiny wykonywane jest kilkukrotnie w odstępach około 3-godzinnych. Kolejnym z badań jest badanie NT pro-BNP, peptydu natriuretycznego, którego wynik powyżej 900 pg/mL może wskazywać na zawał.
Dobór leczenia zawału serca zależy od typu zawału oraz czasu, jaki minął od pierwszych objawów do uzyskania pomocy lekarskiej. Brytyjska Służba Zdrowia wyróżnia:
Bypassy a stenty – jaka jest różnica? Bypassy to pomosty naczyniowe między aortą a tętnicami wieńcowymi. W przypadku bypassów pomija się zwężone tętnice, a krew płynie do serca stworzonymi pomostami. Stenty to implanty, które umieszczane są wewnątrz tętnicy, w celu rozszerzenia jej i udrożnienia przepływu krwi.
Nawet jeśli przeszedłeś operację, nie oznacza to końca Twojego leczenia. Profesor Janina Stępińska, prezes Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego, w rozmowie dla serwisu Nauka w Polsce podkreśla:
Leczenie zawału serca nie kończy się w szpitalu. Koniecznością jest zmiana stylu życia: regularna aktywność fizyczna, rzucenie palenia, kontrola wagi ciała oraz ciśnienia krwi, regularne badania krwi pod kątem cholesterolu, glukozy i innych zalecanych przez lekarza oraz badania kontrolne, np. EKG.
Badanie w domu
hs Troponina I
Badanie hs Troponiny I (wysokoczułej) to najczulszy marker uszkodzenia serca. Kluczowe w szybkiej diagnostyce zawału serca i ocenie ryzyka kardiologicznego.
cena od: 76,86 zł
Badanie w domu
CK-MB, aktywność
Oznaczenie aktywności izoenzymu MB kinazy kreatynowej. Marker zawału serca, obecnie stosowany pomocniczo w diagnostyce uszkodzenia mięśnia sercowego.
cena od: 52,73 zł
Badanie w domu
Elektrolity (Na, K)
Badanie sodu i potasu to kluczowa ocena równowagi wodnej organizmu oraz pracy serca, mięśni i układu nerwowego. Niezbędne w diagnostyce wielu chorób.
cena od: 33,99 zł
Po zawale serca stosuje się też leki: zwykle aspirynę oraz inny lek przeciwpłytkowy, na przykład tikagrelor, klopidogrel lub prasugrel.
Ile czasu goi się serce po zawale?
American Heart Association (AHA) szacuje, że trwa to około 8 tygodni – jednak jest to zależne od rozległości uszkodzeń narządu.
Odbierz 100 zł na pierwsze badania w domu
Zapisz się do newslettera. Kod wyślemy od razu na maila, a raz w tygodniu dostaniesz wiedzę o badaniach i zdrowiu. Kod działa przy zamówieniu od 399 zł.
Ile dni w szpitalu spędza pacjent po zawale serca? To również zależy od rozległości zawału. Długość hospitalizacji może się wahać od 4 do 10 dni.
Pierwsze dni po zawale serca mogą odkryć przed Tobą zupełnie nową rzeczywistość. Lęk o swoje zdrowie, osłabienie i być może świadomość, że przebyty zawał zwiększa ryzyko kolejnego, mogą przyprawiać o ciarki. Niedługo po wypisie ze szpitala postaw przede wszystkim na wypoczynek. Jednak nie spędzaj całego dnia w łóżku! Wyjdź na spacer, przygotuj obiad, zetrzyj kurze. Każdego dnia stopniowo zwiększaj intensywność ruchową: pamiętaj, że serce to mięsień, zatem do pełni sprawności potrzebuje aktywności.
Serce należy ćwiczyć, tak jak ćwiczy się bicepsy na siłowni. Choć oglądając, jak po intensywnym treningu jeden z bohaterów popularnego serialu dostaje ataku serca lub widząc, jak piłkarz dostaje zawału na boisku, można błędnie pomyśleć, że to treningi przyczyniają się do zawału. To jednak nieprawda. Aktywność jest sposobem na utrzymanie sił witalnych – i potwierdzają to badania.
Szwedzcy naukowcy z Swedish School of Sport and Health Sciences udowodnili, że osoby, które po zawale zadbały o regularną aktywność fizyczną, żyją dłużej niż te, które nie ćwiczyły. W grupie, która podjęła regularną aktywność już w pierwszym roku po zawale, śmiertelność spadła o 71%!
Zatem jak i co ćwiczyć?
Eksperci mówią, że osoby po zawale serca powinny podejmować aktywność fizyczną o umiarkowanym natężeniu przez 2,5 godziny w tygodniu. Mierz jednak siły na zamiary i nie rzucaj się na głęboką wodę. Życie po zawale może być nieco wolniejsze: prawdopodobnie jesteś osłabiony, a Twoje serce ma teraz mniej sił na pompowanie tlenu. Pozwól, by rehabilitacja po zawale trwała dokładnie tyle, ile potrzebuje Twoje ciało.
Eksperci z Kliniki Rehabilitacji Kardiologicznej i Elektrokardiologii Nieinwazyjnej Instytutu Kardiologii w Warszawie osobom po zawale zalecają:
Dobra wiadomość jest taka, że nawet codzienne czynności takie jak: krzątanie się po domu czy powolne spacery do sklepu w połączeniu z ograniczeniem alkoholu i rzuceniem palenia są również bardzo dobre dla Twojego zdrowia! Jeśli aktualnie nie czujesz się na siłach, by zacząć spinning czy nordic walking, zacznij od małych rzeczy.
Seks to forma aktywności fizycznej o dość dużym natężeniu. American Heart Association porównuje współżycie do wchodzenia po schodach na wyższe piętro budynku. Jeśli po zawale pokonujesz schody bez zadyszki lub bólu w klatce piersiowej – możesz bezpiecznie uprawiać seks, jeśli masz ochotę. AHA szacuje, że najlepiej o kontynuacji życia intymnego pomyśleć 2 – 4 tygodnie po zawale, a jeśli przechodziłeś operację serca: po 4 – 6 tygodniach.
Dobrymi praktykami, które ułatwią Ci stopniowy powrót do aktywności seksualnej, są:
Po zawale doświadczasz problemów w sferze intymnej? Według AHA to dość częste zjawisko. Z ostrożnością podchodź jednak do tabletek stymulujących erekcję, przede wszystkim dlatego, że wchodzą one w interakcję z nitrogliceryną, czyli preparatem na choroby serca. Najlepiej przedyskutować tę delikatną kwestię z lekarzem. Jednak problemy w sferze intymnej po zawale serca mogą również dotknąć kobiety! Suchość pochwy, obniżone libido i trudności w osiągnięciu orgazmu mogą być wynikiem ograniczonego przepływu krwi. W tym przypadku również warto porozmawiać z lekarzem, który może przepisać leki na suchość pochwy. Alternatywą jest również stosowanie lubrykantów (najlepiej na bazie wody).
Zmiany żywieniowe są bardzo mocno polecane osobom po zawale serca. Przyczyną zawału serca najczęściej jest miażdżyca, czyli odkładanie się w tętnicach blaszek miażdżycowych, które ograniczają przepływ krwi. Blaszki pojawiają się zwykle wtedy, gdy w diecie obecnych jest zbyt dużo tłuszczów i tzw. złego cholesterolu.
Z tego powodu warto ograniczać cholesterol. Co to znaczy? Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej wyjaśnia, co jeść po zawale:
Większość ludzi może wrócić do pracy po ataku serca – najczęściej jest to możliwe 2 – 4 tygodnie po opuszczeniu szpitala. Zalecenia do powrotu do pracy zależą jednak od rodzaju wykonywanej pracy oraz ciężkości przebytego zawału. Jeśli jesteś po zawale, porozmawiaj z lekarzem: on najtrafniej oceni, kiedy możesz wrócić do zawodu.
W niektórych przypadkach, szczególnie prac fizycznych, dobrze porozmawiać z pracodawcą i spytać o mniejszy wymiar godzin lub poprosić o przydzielanie lżejszych zadań – zwłaszcza na początku.
Bezpośrednio po zawale serce lub operacji wszczepienia stentów czy bypassów należy powstrzymać się od:
O tych czynnościach pomyśl dopiero 2 – 4 tygodnie po powrocie ze szpitala. Jeśli zależy Ci, by szybciej wrócić do normalności, porozmawiaj z lekarzem.
Przeżywalność po zawale serca jest dość wysoka. Dane NFZ mówią, że w 2018 roku w Polsce na zawał zmarło w sposób nagły 6,6% pacjentów, a wskaźnik rocznej śmiertelności to 16,6%. Warto podkreślić, że na długość życia po zawale wpływa wprowadzenie wyżej omówionych zmian dietetycznych, ruchowych i ograniczenie nałogów.
Czynnikami zwiększającymi ryzyko zawału są:
Jak zapewne już wiesz, profilaktyką zawału serca jest ograniczenie tłustych potraw, słodyczy, rzucenie palenia oraz zwiększenie aktywności fizycznej. Wierzymy, że Ci się to uda! Nie zapominaj też o regularnych badaniach krwi, w szczególności pomiaru cholesterolu i glukozy.
Odbierz 100 zł na pierwsze badania w domu
Zapisz się do newslettera. Kod wyślemy od razu na maila, a raz w tygodniu dostaniesz wiedzę o badaniach i zdrowiu. Kod działa przy zamówieniu od 399 zł.
Zawał mięśnia sercowego (inaczej także: atak serca) to niedokrwienie narządu wskutek zamknięcia prześwitu tętnicy sercowej. W Polsce co roku doświadcza go ponad 80 000 osób. Jeśli doświadczymy silnego bólu w klatce piersiowej, któremu może towarzyszyć np. mrowienie lewej ręki, ważne jest uzyskanie szybkiej pomocy. Specjaliści zaznaczają: każde 30 min zwłoki zwiększa ryzyko śmierci o 7,5%. Przeczytaj artykuł, by poznać procedurę pierwszej pomocy przy zawale serca, sposoby leczenia oraz zapobiegania zawałowi. Sprawdź, jak szybko wrócić do zdrowia po przebytym ataku serca!
Najbardziej charakterystycznym objawem zawału serca jest ból w klatce piersiowej. Jak boli serce przy zawale?
Innymi objawami ataku serca mogą być:
22 listopada 2024
13 minut czytania
Jak długo trwa zawał serca?
Ucisk w mostku w wyniku zawału zwykle trwa 20 minut lub więcej i stopniowo narasta. Dyskomfort może utrzymywać się nawet godzinę.
Objawy stanu przedzawałowego są takie same, jak objawy zawału – natężenie bólu czy dyskomfortu w klatce piersiowej jest niskie i narasta z czasem.
Praktyczne sposoby na wsparcie dziecka podczas pobrania.
Czytaj więcej
Samobadanie jąder zajmuje kilka minut raz w miesiącu. Poznaj instrukcję krok ...
Czytaj więcej
Sen to fundament rozwoju dziecka. Zobacz, jak wpływa na wzrost, emocje i mózg...
Czytaj więcej
Zobacz co możesz zrobić tuż przed pobraniem, w jego trakcie i po badaniu, żeb...
Czytaj więcej