Jak wygląda ciąża tydzień po tygodniu? Jakich objawów się spodziewać? Jak zmieni się Twoje ciało? Jakie badania wykonać w trakcie ciąży i kiedy? Przeczytaj artykuł, poznaj przebieg ciąży i dowiedz się wszystkiego, co powinnaś wiedzieć o ciąży!
Od kiedy liczymy ciążę?
Ponieważ trudno dokładnie określić moment zapłodnienia, za początek ciąży uznaje się początek ostatniej miesiączki, mimo że do zapłodnienia może dojść zwykle dopiero po ok. 14 dniach od krwawienia (w fazie owulacyjnej).
Ciąża ma 9 miesięcy i trwa 280 dni. Każdy miesiąc ma 30 – 31 dni, co daje nam w sumie ok. 40 tygodni. Czas ten dzielimy na trymestry. Nazwa „trymestr” wywodzi się od łacińskiego trimestris, co znaczy: 3 miesiące. Jeśli podzielimy 9 na 3, uzyskamy wynik 3 – dlatego ciąża ma 3 trymestry, z czego każdy z nich to 12 tygodni.
Jeśli chcesz wiedzieć, jak szybko ocenić, w którym tygodniu ciąży jesteś, wystarczy, że przypomnisz sobie datę ostatniej miesiączki, spojrzysz na dzisiejszą datę i sprawdzisz, ile tygodni dzieli te dwie daty. A jeśli nie wiesz, w jakim miesiącu jesteś i potrzebujesz wysokiej precyzji, wykonaj badanie beta-HCG.
1 trymestr – pierwsze tygodnie ciąży
Pierwszy trymestr to czas najbardziej intensywnego rozwoju płodu. Z tego względu to również najbardziej „niebezpieczny” czas: nieodpowiednie odżywianie się czy stosowanie leków zabronionych w ciąży mogą z łatwością zaburzyć poprawny podział komórek, a co za tym idzie: wpłynąć negatywnie na rozwój płodu.
Ile tyje się w ciąży? Jest to kwestia bardzo indywidualna i zależna m.in. od Twojej masy przed zajściem w ciążę. Zwykle kobieta przybiera 10 – 12,5 kg. Na dodatkowe kilogramy składa się nie tylko waga dziecka, ale również masa łożyska, płynów owodniowych, tkanki powiększonych piersi, krwi, tkanki tłuszczowej oraz powiększonej macicy. Pamiętaj, że nadmierne przybieranie na wadze w ciąży nie jest zdrowe: powoduje to wzrost ciśnienia krwi, a to z kolei może przyczynić się do wielu komplikacji ciążowych, m.in. cukrzycy ciążowej. Nie jedz zatem za dwóch, lecz dla dwóch i zwracaj uwagę na składniki odżywcze w swojej diecie. Pobierz Kalendarz ciąży i poznaj zalecenia wagowe dla kobiet w ciąży.
Jakie badania wykonać w 1. trymestrze ciąży?
Jeszcze przed zapłodnieniem warto wykonać cały pakiet badań przed ciążą, dzięki któremu oznaczysz poziom najważniejszych dla poprawnego rozwoju przyszłego dziecka witamin i pierwiastków, w tym: kwasu foliowego, magnezu i żelaza, a także przebadasz się pod kątem chorób zakaźnych, które mogą zakłócić przebieg ciąży. W pakiecie wykonasz też wszelkie badania zalecane na tym etapie ciąży przez Ministerstwo Zdrowia.
Glukoza
Badanie stężenia glukozy na czczo to podstawowy test w diagnostyce cukrzycy i stanów przedcukrzycowych. Pozwala ocenić gospodarkę węglowodanową organizmu.
cena od: 20,99 zł
Kreatynina
Kreatynina w surowicy to podstawowe i precyzyjne badanie pracy nerek. Umożliwia ocenę ich uszkodzenia oraz kontrolę przebiegu chorób przewlekłych.
cena od: 24,99 zł
TSH
Badanie TSH (tyreotropiny) to kluczowy test w diagnostyce chorób tarczycy. Pozwala ocenić, czy Twoja tarczyca pracuje prawidłowo, i jest podstawą do dalszych badań.
cena od: 46,99 zł
Chcąc jak najwcześniej wykryć ciążę, wykonaj badanie beta-HCG.
Ministerstwo Zdrowia radzi, by przed 10. tygodniem ciąży wykonać także badanie na grupę krwi, co pozwoli na wykrycie niebezpieczeństwa wystąpienia konfliktu serologicznego. Dowiedz się więcej.
1.trymestr to też dobry moment na badania prenatalne, dzięki którym można wykryć wady genetyczne u płodu jeszcze przed narodzinami.
1. miesiąc ciąży
Pierwszy miesiąc to tak naprawdę okres, w którym doszło do zapłodnienia – jak pisaliśmy wyżej, ciążę liczymy od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Z tego względu brzuch w 1 miesiącu ciąży nie różni się od brzucha przed ciążą.
Na koniec 1. miesiąca (4. tydzień ciąży) zarodek ma ok. 0,5 cm i waży mniej niż 1 g.
W pierwszym miesiącu ciąży:
- zarysowuje się okolica głowy;
- tworzą się oczy;
- formuje się system naczyń krwionośnych;
- powstają zaczątki 33 kręgów;
- pojawia się jama ustna oraz zalążki kończyn, uszu, nosa i aż 40 par mięśni!
1. tydzień ciąży
Funkcjonujesz normalnie. Twój organizm przygotowuje się do fazy owulacji, czyli momentu, w którym jajeczko zostaje wypuszczone do jajowodu i będzie gotowe do zapłodnienia.
2. tydzień ciąży
Między 12. a 15. dniem od pierwszego dnia miesiączki następuje owulacja: to wtedy dochodzi do zapłodnienia. Tak wcześnie połączone komórki: jajowa i plemnik, nazywamy zygotą. 30 – 36 godzin od zapłodnienia zachodzą pierwsze podziały komórkowe. Jeśli na tym etapie zygota podzieli się na dwie części, mamy do czynienia z ciążą bliźniaczą.
3. tydzień ciąży
Połączenie plemnika z komórką jajową stworzyło zarodek, z którego wkrótce powstanie płód. Większość kobiet nie odczuwa jeszcze żadnych objawów, choć czasami pierwsze objawy ciąży mogą pojawić się już po 7 dniach od zapłodnienia.
4. tydzień ciąży
To zwykle wtedy kobieta zaczyna podejrzewać, że jest w ciąży, ponieważ spodziewana miesiączka się nie pojawia. Embrion zaczyna „rozgaszczać się” w błonie śluzowej macicy. To dobry czas, by odwiedzić lekarza rodzinnego.
Beta-HCG
Badanie beta-HCG to test ciążowy z krwi. Pozwala na bardzo wczesne potwierdzenie ciąży. Jest też markerem w diagnostyce onkologicznej i monitorowaniu ciąży.
cena od: 51,30 zł
Jeśli planujesz dziecko i jesteś potencjalnie w 1. miesiącu ciąży, możesz zadbać o siebie poprzez:
- suplementację kwasu foliowego (0,4 mg dziennie) i witaminy D (10000 IU dziennie),
- rzucenie palenia i odstawienie alkoholu.
Co jeść w ciąży w 1 trymestrze? Stosuj dietę przeciwzapalną – najlepiej nie tylko na początku, lecz przez całą ciążę, a nawet po porodzie! Dowiedz się więcej o przygotowaniach do ciąży.
Kiedy zaczyna bić serce płodu? Serca dziecka zaczyna bić już ok. 22 dnia od zapłodnienia, czyli ok. 5 tygodnia ciąży.
Dlaczego w ciąży nie pije się alkoholu? Alkohol spożywany w trakcie ciąży nie pozostaje bez wpływu na płód. Jest to jeden z czynników, który może uszkodzić zarodek lub płód. Badania potwierdzają, że nawet niewielka ilość alkoholu spożyta w ciąży jest główną możliwą przyczyną upośledzeń intelektualnych dzieci. Grupę wad wrodzonych spowodowanym działaniem alkoholu na zarodek lub płód nazywamy Alkoholowym Zespołem Płodowym (FAS).
W trakcie ciąży Twoja odporność jest obniżona, przez co możesz czuć się przeziębiona. Kataru w ciąży doświadcza wiele kobiet i nie jest to powód do zmartwień. Pamiętaj jednak, że nie wszystkie leki, które stosowałaś przed ciążą, są bezpieczne dla płodu.
Nie rezygnuj z ruchu w ciąży! Proste ćwiczenia lub godzinny spacer wyjdą Ci na dobre. Jeśli przed ciążą regularnie trenowałaś, bardzo możliwe, że lekarz pozwoli Ci na kontynuowanie treningów. Porozmawiaj ze swoim lekarzem o wymiarze wysiłku, lecz pamiętaj: choć w ciąży warto się oszczędzać, nie oznacza to rezygnacji z aktywności fizycznej. Ruch wzmacnia mięśnie (a przecież już wkrótce będziesz dźwigać więcej kilogramów na swoim kręgosłupie), dotlenia organizm i wzmacnia serce.
Masz wiele pytań o ciążę i doświadczenia z nią związanych, ale nie chcesz ciągle zasypywać pytaniami bliskich? Grupy mam rodzących w tym samym miesiącu co Ty mogą okazać się dla Ciebie rozwiązaniem idealnym! Znajdziesz tam wiele kobiet w podobnej do Ciebie sytuacji. Możecie wymieniać się pomysłami na pokoik dla dziecka lub dzielić zmartwieniami. Skorzystaj z mocy mediów społecznościowych!
Jeśli jeszcze tego nie zrobiłaś, umów się na Twoje pierwsze USG. Pamiętaj: badanie USG jest obowiązkowe i darmowe.
Ryzyko poronienia w 2. trymestrze jest znacznie mniejsze niż w 1. trymestrze. To dobry czas, by poinformować otoczenie o swoim stanie.
Jak zaradzić bólom pleców w ciąży?
- Nie podnoś ciężkich przedmiotów.
- Noś buty na płaskim obcasie – w ten sposób ciężar ciała jest równomiernie rozłożony na stopach.
- Kiedy siedzisz, korzystaj z poduszek podpierających plecy.
- Korzystaj z ciepłych kąpieli i masaży. Zaangażuj w nie partnera!
- Zwróć uwagę na materac w Twoim łóżku – może wymaga wymiany?
- Warto pomyśleć nad zajęciami fizycznymi dla ciężarnych, które wzmocnią plecy i złagodzą ból.
- Odpoczywaj!
Pamiętaj, że kobiecie w ciąży przysługują dodatkowe prawa pracownicze, mianowicie:
- zakaz pracy w nadgodzinach oraz na nocnej zmianie;
- delegacje wymagają zgody pracownicy;
- kobieta nie może pracować przy komputerze dłużej niż 4 godziny na dobę.
Ponadto nie można zerwać umowy o pracę w okresie ciąży – dotyczy to również sytuacji, w której kobiet zaszła w ciążę w trakcie okresu wypowiedzenia.
Zastanawiałaś się już nad tym, jak chcesz rodzić i w którym szpitalu? Jeśli nie, to właściwy moment, by to rozważyć!
To dobry moment, by poszukać szkoły rodzenia!
Ministerstwo Zdrowia zaleca, by podstawowe badania krwi (morfologia, badanie moczy) wykonać w 3. trymestrze trzykrotnie.
Ile się tyje w 8. i 9. miesiącu ciąży? Możesz zyskać dodatkowe 4 – 6 kg.
Poród w 35. tygodniu ciąży uznawany jest jeszcze za poród przedwczesny. Ma on miejsce średnio w 8 na 100 przypadków.
W którym tygodniu ciąży się rodzi? Choć „programowo” wskazuje się na 40. tydzień ciąży, termin porodu jest tak naprawdę kwestią bardzo indywidualną. W ok. 8% przypadków poród ma miejsce przed 37. tygodniem, ale zdarzają się również przypadki, w których kobieta rodzi nawet w 42. tygodniu ciąży! Jeśli poród nie nastąpił do 39. tygodnia ciąży, mówi się o ciąży donoszonej.
Natalia Kryger
Autor
mgr Magdalena Palińska
Konsultacja merytoryczna
