Grupy krwi — statystyki, dziedziczenie, badanie
Badania krwi

Grupy krwi — statystyki, dziedziczenie, badanie

Według ankiety z 2021 roku aż ¾ Polaków zna swoją grupę krwi – jesteś jednym z nich? To ważna wiedza, która w sytuacji krytycznej może zaważyć na życiu naszym lub bliskich nam osób. Przeczytaj artykuł i dowiedz się:
  • jakie są grupy krwi,
  • która grupa krwi jest najrzadsza,
  • która grupa krwi jest najpopularniejsza w Polsce i na świecie,
  • dlaczego warto znać swoją grupę krwi,
  • jak sprawdzić swoją grupę krwi,
  • po kim dziecko dziedziczy grupę krwi,
  • czy grupa krwi może się zmienić,
  • z jaką grupą krwi ludzie żyją najkrócej.

Jakie są grupy krwi?

To, jaką masz grupę krwi, zależy od tego, jakie zestawy antygenów są obecne na powierzchni komórek krwi. Antygeny to komórki odpornościowe, które pomagają nam walczyć z atakującymi nas wirusami lub bakteriami. Można więc wyobrazić sobie, że grupa krwi określa pewien schemat działania naszego organizmu w kwestii walki z infekcjami, które odziedziczyliśmy po rodzicach.

Jakie mamy grupy krwi?
Najczęściej wykorzystuje się 2 sposoby opisu grup krwi. Pierwszy to opis AB0, który określa, czy w Twoim organizmie istnieją (lub nie) antygeny typu A, B lub 0 i czy znajdują się one w krwinkach czerwonych (erytrocytach), czy w osoczu. Kształtują się one chwilę po narodzinach, mniej więcej między 5. a 6. tygodniem życia. Wyróżniamy:

  1. Grupę A, w której antygeny typu A znajdują się w krwinkach czerwonych, zaś antygeny B umiejscowione są w osoczu krwi.
  2. Grupę B, w której jest odwrotnie: antygeny typu B znajdują się w krwinkach czerwonych, a typu A – w osoczu.
  3. Grupę AB – w tym przypadku zarówno antygeny A, jak i B znajdują się w erytrocytach. W osoczu krwi nie ma żadnych antygenów.
  4. Grupę 0, w której antygeny A i B znajdziemy wyłącznie w osoczu.

Drugi opis to status Rh. Antygeny Rh występują tylko w krwinkach czerwonych i pojawiają się ok. 6. tygodnia życia płodowego. Zapisujemy je zero-jedynkowo jako + lub – obok zapisu AB0.

Daje nam to łącznie 8 rodzajów grup krwi:

  1. A+ – jest to najpopularniejsza grupa krwi w Polsce.
  2. A-
  3. B+
  4. B-
  5. AB+
  6. AB- – najrzadsza grupa krwi w Polsce i na świecie.
  7. 0+ – jest to najpopularniejsza grupa krwi na świecie.
  8. 0-

Ponad 93% populacji ma grupę Rh+.

Grupy krwi w Polsce

Dlaczego warto znać swoją grupę krwi?

Transfuzja krwi i przeszczep narządów

Nie jesteś w stanie przewidzieć, kiedy Tobie lub bliskiej Ci osobie przydarzy się wypadek czy ciężka choroba – a to właśnie w takich sytuacjach znajomość grupy krwi jest bardzo ważna. Wiesz już, że grupa krwi określa obecność i umiejscowienie antygenów w komórkach krwi. Być może domyślasz się też, że nie wszystkie grupy krwi się „tolerują”. Jeśli „nowa” krew nie jest „kompatybilna” z krwią biorcy, antygeny obecne na powierzchni komórek krwi mogą wywołać odpowiedź odpornościową. Jeśli przetaczana krew lub przeszczepiany narząd nie jest dopasowany do grupy krwi biorcy, zabieg kończy się odrzuceniem obcych organów, a nawet śmiercią pacjenta.

Uniwersalna grupa krwi dawcy to grupa 0. Osoby z tą grupą mogą dzielić się swoją krwią z każdym. Niestety nie działa to w dwie strony: biorca z grupą 0 musi szukać innej osoby o tej samej grupie.

Osoba z grupą krwi A może być dawcą dla osoby z krwią typu A lub AB. Dawca o grupie B może oddać krew innej osobie o takiej samej grupie lub do grupy AB.

Tak, osoba z grupą krwi AB jest uniwersalnym biorcą – obojętnie, kto odda mu swoją krew, zostanie ona przyjęta przez jego organizm. Jednak chcąc oddać krew, może to zrobić tylko dla osoby o tym samym typie krwi.

Sentence-neutral card icon
Jakiej krwi brakuje teraz? Sprawdzisz to na stronie lokalnego Centrum Krwiodawstwa.
grupy krwi dawcy i biorcy
Sentence-positive card icon
Zabezpiecz się na wszelki wypadek – wyrób kartę identyfikacyjną grupy krwi. To oficjalny dokument, który wygląda jak dowód osobisty i ma poświadczenie Instytutu Hematologii i Transfuzjologii w Warszawie. W przypadku, gdy nagle będziesz potrzebował szybkiej transfuzji, możesz otrzymać pomoc szybciej!
Badanie plus krewkarta
Badanie plus krewkarta

Zamów kartę identyfikacyjną grupy krwi bez wychodzenia z domu!

Umów domowe pobranie krwi i zbadaj swoją grupę krwi w komfortowych warunkach. Wybierając opcję badania z kartą identyfikacyjną grupy krwi, przy jednym kliknięciu zamówisz również kartę identyfikacyjną.

Co ciekawe, naukowcy pracują nad przekształcaniem narządów do transplantacji na grupę 0, aby skrócić czas oczekiwania na przeszczep. Organ, który ma zostać przekazany, zostaje poddawany działaniu enzymów, które usuwają z jego powierzchni antygeny. Badania laboratoryjne zakończyły się sukcesem – teraz eksperci zamierzają rozpocząć badania kliniczne. Trzymamy kciuki!

Grupy krwi a ciąża

Kolejna sytuacja, w której warto znać swoją grupę krwi oraz grupę partnera to planowanie ciąży. Jest to konieczne, aby wykluczyć wystąpienie konfliktu serologicznego. Dochodzi do niego, kiedy matka ma grupę krwi Rh-, a ojciec Rh+.

Nie dzieje się tak jednak zawsze! Problem pojawia się dopiero kiedy płód odziedziczy po ojcu dodatni parametr krwi. Dla przypomnienia: ma to miejsce około 6. tygodnia życia płodowego. W takiej sytuacji organizm matki w momencie bezpośredniego kontaktu z krwią dziecka, czyli podczas porodu, zaczyna postrzegać krew dziecka jako intruza, którego trzeba zwalczyć.

Największe ryzyko konfliktu serologicznego pojawia się w drugiej (i kolejnych) ciążach. Wynika to z faktu, że pierwsze dziecko zwykle rodzi się, zanim organizm matki zdąży wytworzyć odpowiednią ilość przeciwciał przeciw „intruzowi”.

Nie oznacza to, że pewne grupy krwi nie mogą mieć razem dzieci. Znajomość grupy krwi swojej i partnera pozwala ograniczyć ryzyko konfliktu. Kobieta może być leczona immunoglobuliną Rh, dzięki czemu zniweluje się ryzyko problemów podczas porodu.

Konflikt serologiczny tabela

Badanie grupy krwi – jak sprawdzić grupę krwi?

Oznaczenie grupy krwi wykonuje się poprzez pobranie krwi i oddanie próbki do analizy. Cena takiego badania waha się w zależności od miejsca.

Jak sprawdzić grupę krwi w domu?
Wybierz domowe pobranie krwi w uPacjenta! Badanie grupy krwi z dojazdem kosztuje ok. 55 zł + cena dojazdu specjalisty. To doskonałe rozwiązanie dla kobiet w ciąży, którym coraz trudniej ustać w kolejkach i dusznych pomieszczeniach oraz osób, które źle znoszą pobieranie krwi.

Dowiedz się więcej o domowych pobraniach krwi.

Badanie grupy krwi
Badanie grupy krwi

Umów domową wizytę i dowiedz się, jaką masz grupę krwi!

Bez kolejek i stresu, w Twoim ulubionym fotelu.

Czy na badaniu grupy krwi muszę być na czczo?
Nie ma takiej potrzeby. Badanie możesz także umówić o dowolnej porze dnia.

Ile czeka się na wynik grupy krwi?
Około 1 – 5 dni roboczych.

Dziedziczenie grupy krwi

Grupa krwi jest dziedziczna. Nie da się jednak ze stuprocentową skutecznością wyliczyć, jaką grupę krwi będzie miało dziecko – możliwości zwykle jest przynajmniej 2.

Czy dziecko może mieć inną grupę krwi niż rodzice?
Poniekąd tak. Grupy krwi rodziców i dzieci nie muszą być takie same. Na przykład dziecko, którego ojciec ma grupę A, zaś matka B, może mieć grupę AB. Jest to inna grupa, lecz wynikająca z połączenia genów rodziców. Zastanowić powinna za to sytuacja, w której, przykładowo, oboje rodziców ma grupę A, a dziecko ma grupę B lub AB.

Sentence-alert card icon
Badanie ojcostwa z krwi nie jest w 100% wiarygodne. Jednoznaczne potwierdzenie lub wykluczenie ojcostwa dadzą wyłącznie testy DNA.

Sprawdź tabelę grup krwi rodziców i dzieci poniżej i dowiedz się, które co może wynikać z połączenia różnych grup krwi.

grupa krwi dziecka – tabela

Grupy krwi rodziców

Możliwe grupy krwi dziecka

A x A

A lub 0

B x B

B lub 0

A x 0

A lub 0

B x 0

B lub 0

A x B

A, B, AB lub 0

A x AB

A, B lub AB

B x AB

A, B lub AB

AB x AB

A, B lub AB

AB x 0

A lub B

0 x 0

0

Najczęściej zadawane pytania o grupach krwi

Czy grupa krwi może się zmienić?

Jest to mało prawdopodobne: jedynie po przeszczepie szpiku kostnego może, ale nie musi, dojść do zmiany grupy krwi. Wtedy szpik kostny produkuje erytrocyty z antygenami dawcy.

Z jaką grupą krwi ludzie żyją najdłużej?

Badacze wzięli pod lupę długość życia ludzi w podziale na ich grupy krwi. Mengoli i in. sprawdzili grupę krwi oraz zdrowie 26 788 pacjentów z Oddziału Hematologii i Transfuzji w Mantui (Włochy). Zauważono, że osoby z grupą B żyją krócej, podobnie jak kobiety z grupą krwi AB. Naukowcy zwrócili uwagę, że dłuższym życiem cieszą się przeważnie osoby z grupą krwi A.

Podobne badanie przeprowadzili Bercher, Shanua i Hay przyglądając się 906 pacjentom z Tokio. Wyniki były podobne do badania z Włoch: osoby z grupą B żyły krócej niż pozostałe. Grupy A, AB, 0 nie wykazywały znaczących różnic między sobą w zakresie długości życia.

Sentence-alert card icon
Warto jednak pamiętać, że długość życia zależy również w dużej mierze od czynników, na które mamy duży wpływ, takich jak: ilość ruchu w tygodniu, sposób odżywiania się, nałogi oraz regularne badania profilaktyczne.

Czy transfuzja krwi zmienia charakter?

Z naukowego punktu widzenia nie ma podstaw, by tak twierdzić. Krew transportuje tlen oraz składniki pokarmowe do komórek i narządów, a także bierze udział w wydalaniu produktów końcowych przemiany materii (np. dwutlenku węgla lub mocznika) – tylko tyle i aż tyle. Nie ma związku z naszym charakterem. Przekonanie, że może być odwrotnie, jest zakorzenione w wierzeniach ludzi i kwestiach metafizycznych.

Dieta dla grup krwi – fakt czy mit?

Dieta według grupy krwi nie ma podstaw naukowych. O więcej informacji poprosiliśmy dietetyczkę, Agnieszkę Łempicką:

Warto znać swoją grupę krwi. Kto wie, być może uratuje Ci to pewnego dnia życie!

Natalia Kryger
Autor
Natalia Kryger

Zwolenniczka zdrowego stylu życia oraz uprawiania sportu. Wolne chwile spędza na sali treningowej, ćwicząc akrobatykę powietrzną. Interesuje się psychologią oraz fizjologią człowieka. Autorka tekstów o tematyce medycznej, well-beingowej oraz lifestyle’owej.

Pokaż więcej

Agnieszka Łempicka
Konsultacja merytoryczna
mgr Agnieszka Łempicka

Dietetyk kliniczny, na co dzień prowadzi pacjentów z zaburzeniami masy ciała, chorobami przewlekłymi, ze zwiększoną aktywnością fizyczną. Autorka artykułów, webinarów, wykładów i szkoleń o tematyce żywieniowej i lifestylowej.

Pokaż więcej

our-process-widget-default-icon
Badania krwi w Twoim domu
  • Zamów badania online

    Podaj datę, która Ci pasuje. O wyznaczonej porze przyjedzie do Ciebie specjalista, który pobierze krew.

  • Wykonaj badanie w ulubionym fotelu

    Zamiast stać w kolejce, oczekuj specjalisty medycznego w ulubionym fotelu! Zapewniamy komfort i bezpieczeństwo pobrania.

  • Pobierz wyniki online

    Wyniki odbierasz online, w tramwaju, pracy lub domu. Jeżeli będziesz mieć problem z interpretacją wyników - pomożemy.

Podobne artykuły

Jak przygotować się do badania krwi?
Jak przygotować się do badania krwi?
Jak się przygotować do pobrania krwi w domu? 💉 Czy trzeba być na czczo? Co można pić? Dowiedz się więcej! 👩‍⚕️
Jakie badania krwi warto wykonać raz w roku? Wpisz je do kalendarza!
Jakie badania krwi warto wykonać raz w roku? Wpisz je do kalendarza!
Sprawdź, jakie badania krwi warto zrobić co roku i wpisz je do swojego kalendarza! Rozpocznij nowy rok od troski o zdrowie!
Mononukleoza u dzieci i dorosłych. Objawy choroby pocałunków
Mononukleoza u dzieci i dorosłych. Objawy choroby pocałunków
Dowiedz się, jak objawia się mononukleoza u dzieci i dorosłych oraz jak leczyć chorobę pocałunków? 💋

© 2023 uPacjenta