Trądzik pospolity – przyczyny, objawy, leczenie
Skóra i włosy

Trądzik pospolity – przyczyny, objawy, leczenie

Trądzik pospolity to najczęściej występujący problem skórny. Coraz częściej zmagają się z nim nie tylko ludzie młodzi, ale również dorośli. Badania pokazują, że trądzik pospolity może dotyczyć nawet 90% nastolatków! Przeczytaj artykuł i dowiedz się więcej na temat przyczyn, objawów i sposobów leczenia trądziku pospolitego.

Co to jest trądzik pospolity?

Trądzik pospolity (młodzieńczy, ang. acne vulgaris) jest chorobą przewlekłą, której pierwsze objawy pojawiają się najczęściej u nastolatków. W okresie dojrzewania trądzik uważany jest za stan fizjologiczny, ponieważ w tym czasie kształtuje się gospodarka hormonalna. U dziewcząt i chłopców dochodzi do wzrostu poziomu androgenów (testosteronu), które stymulują pracę gruczołów łojowych. Nadmiar łoju (sebum) sprzyja rozwojowi bakterii tlenowych i powstaniu stanu zapalnego.

Trądzik pospolity – przyczyny

  • Zwiększona produkcja łoju, najczęściej z powodu zwiększonego wydzielania androgenów;
  • nadmierna keratynizacja (rogowacenie) naskórka, który zatyka ujścia gruczołów łojowych;
  • niewłaściwa dieta – nadmiar nabiału w diecie, cukrów prostych i produktów o wysokim indeksie glikemicznym może nasilać zmiany trądzikowe;
  • bakterie Cutibacterium acnes – wchodzą w skład naturalnej flory bakteryjnej skóry twarzy, jednak jeśli występują w nadmiarze (zaburzona równowaga w wyniku antybiotykoterapii, niewłaściwej pielęgnacji), mogą wywoływać trądzik pospolity;
  • stres;
  • palenie tytoniu;
  • czynniki genetyczne i immunologiczne.

Trądzik pospolity – objawy

Pierwszymi objawami trądziku są zaskórniki – otwarte i zamknięte (drobne wypukłe punkty o lekko żółtawym lub czarnym zabarwieniu). Zlokalizowane są zwykle na twarzy, niekiedy również na plecach, ramionach, klatce piersiowej. Z czasem mogą pojawić się grudki i krostki – czerwone, wypukłe zmiany, będące wynikiem stanu zapalnego, który pojawia się wokół ujść gruczołów łojowych.

W cięższym przebiegu choroby występują guzki i cysty, które wypełnione są ropną, krwistą lub ropno-krwistą wydzieliną. Po ustąpieniu guzków często pojawiają się blizny. W najcięższych postaciach trądziku pospolitego możemy mieć do czynienia z występowaniem torbieli i głębokich ropni, po zagojeniu których pozostają głębokie blizny.

Jak wygląda trądzik pospolity?

Image

Trądzik pospolity a trądzik różowaty

Sentence-neutral card icon
Trądzik pospolity i trądzik różowaty to zupełnie dwie inne choroby skóry. Trądzik pospolity dotyczy głównie osób młodych, a jego przyczyną jest nadaktywność gruczołów łojowych. Natomiast trądzik różowaty dotyka głównie kobiety po 30. r.ż. i jest związany ze wzmożoną aktywnością naczyń krwionośnych. Podstawowym objawem trądziku różowatego jest rumień twarzy.

Badania hormonalne na trądzik

W przypadku trądziku pospolitego, szczególnie jeśli dotyka on osoby dorosłe, warto wykonać badania hormonalne. Wzmożona aktywność androgenów w okresie dojrzewania jest stanem fizjologicznym, natomiast u osób dorosłych może świadczyć o zaburzeniach hormonalnych. Jakie badania na trądzik warto wykonać?

  • HOMA-IR, IGF-1  - to badania w kierunku insulinooporności, zaburzenia metabolicznego, które może mieć wpływ na wystąpienie zmian skórnych.
  • TSH, FT4 - zaburzenia tarczycy mogą wpływać na rozwój zmian skórnych.
  • FSH i LH - zaburzenia hormonalne mogą mieć wpływ na produkcję sebum przez gruczoły łojowe i stanowić czynnik przyczyniający się do trądziku.
  • Prolaktyna - nadmierny poziom prolaktyny może wpływać na równowagę hormonalną organizmu, co z kolei może mieć znaczenie w patogenezie trądziku.
  • Testosteron - w trądziku hormonalnym zwiększone wydzielanie testosteronu może prowadzić do zwiększonej produkcji sebum przez gruczoły łojowe, co z kolei sprzyja powstawaniu zatkanych porów skóry i rozwojowi zmian trądzikowych.
  • DHEA-SO4 - trądzik hormonalny często jest związany z nadmierną produkcją hormonów płciowych, w tym DHEAS, który może prowadzić do zwiększonej produkcji sebum przez gruczoły łojowe i powstawania zmian trądzikowych.
  • SHBG - zmiany poziomu SHBG mogą mieć wpływ na poziomy wolnych hormonów płciowych, które są biologicznie aktywne i mogą wpływać na funkcje gruczołów łojowych i rozwój trądziku.
  • Androstendion - Trądzik hormonalny często jest związany z dysregulacją poziomu androgenów, w tym androstendionu, który może prowadzić do zwiększonej produkcji sebum przez gruczoły łojowe i powstawania zmian trądzikowych.
  • Kortyzol - hormon stresu może wpływać na poziom innych hormonów, przyczyniając się pośrednio do wystąpienia trądziku.

Wszystkie te badania możesz wykonać uSiebie w domu z uPacjenta. Wybierz Pakiet Badań Hormonalnych na Trądzik i miej zdrowie pod kontrolą.

Pakiet badań dla dziecka (1-3)
Pakiet badań dla dziecka (1-3)

Pakiet badań dla dziecka (1-3)

Przebadaj swoje dziecko bez wychodzenia z domu. W cenie: zestaw badań + możliwość konsultacji wyników

Trądzik pospolity – leczenie

Leczenie trądziku pospolitego wymaga podejścia holistycznego, czyli działania na wielu obszarach z uwzględnieniem nie tylko samej skóry, ale i całego organizmu. Skuteczna terapia powinna skupiać się przede wszystkim na odpowiedniej pielęgnacji skóry, diecie i  suplementacji. W niektórych przypadkach konieczna jest wizyta u dermatologa, endokrynologa (lub ginekologa), a nawet u… psychologa.

Pielęgnacja skóry trądzikowej

Odpowiednia pielęgnacja skóry to podstawa leczenia trądziku pospolitego. W celu dobrania najlepszych kosmetyków warto skonsultować się z dermatologiem lub kosmetologiem. Pielęgnacja skóry trądzikowej powinna bazować na kosmetykach naturalnych, NIE zawierających mydła, alkoholu i substancji komedogennych (zatykających pory). Poniżej zebraliśmy najważniejsze zasady pielęgnacji skóry trądzikowej:

  • Wybieraj kosmetyki o naturalnym składzie – pielęgnacja powinna być dobrana do rodzaju Twojej cery i problemu.
  • Unikaj preparatów zawierających mydło i alkohol, które będą wysuszać skórę i w konsekwencji nasilać łojotok.
  • Unikaj kosmetyków komedogennych, które będą zatykać pory i powodować stany zapalne.
  • Pamiętaj o ochronie przeciwsłonecznej – zbyt duża dawka promieniowania UV może nasilać zmiany trądzikowe.
  • Nawilżaj skórę zarówno od zewnątrz, jak i od wewnątrz – skóra odwodniona intensywniej się przetłuszcza.
  • Regularnie oczyszczaj skórę – pamiętaj przy tym o stosowaniu delikatnych kosmetyków, które dokładnie oczyszczą Twoją cerę z wszelkich zanieczyszczeń, ale nie naruszą bariery wodno-lipidowej. Jeśli zależy Ci na intensywnym oczyszczeniu i złuszczeniu, skorzystaj z usług kosmetologa. Pamiętaj też o dokładnym demakijażu.

Trądzik pospolity – dieta i suplementacja

Osoby zmagające się z trądzikiem pospolitym powinny ograniczyć w swojej diecie produkty pochodzenia zwierzęcego (mięso i nabiał). Mięso często zawiera antybiotyki i hormony, które mogą zaostrzać objawy trądziku. Z kolei spożycie nabiału wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia trądziku i to bez względu na wiek.

Nie zaleca się również spożywania produktów o wysokim indeksie glikemicznym (zwłaszcza wysokotłuszczowych i wysokowęglowodanowych), które poza tym, że wpływają na zwiększenie poziomu glukozy i insuliny, powodują też wzrost poziomu androgenów, które – jak już wiemy – nasilają produkcję sebum.

W diecie osób z trądzikiem powinny dominować świeże warzywa i owoce (ze względu na bogactwo witamin i antyoksydantów) oraz produkty bogate w kwasy tłuszczowe omega-3, które pozytywnie wpływają na ogólną kondycję skóry. Omega-3 znajdują się m.in. w orzechach, olejach roślinnych, tłustych rybach morskich, soi i nasionach chia.

Zmagając się z trądzikiem pospolitym, warto rozważyć suplementację. Witamina D, cynk, selen czy witaminy z grupy B mogą korzystnie wpłynąć na stan skóry. Pamiętaj jednak, aby stosować suplementy po okiem lekarza lub dietetyka – nieodpowiednio dobrane mogą przynieść więcej szkody niż pożytku. Przed planowaną suplementacją, warto wykonać badania na niedobór witamin i składników mineralnych.

Trądzik pospolity – zabiegi kosmetyczne

Domowe leczenie trądziku za pomocą odpowiedniej pielęgnacji i diety, warto wesprzeć profesjonalnymi zabiegami kosmetycznymi. Obecnie dostępnych jest wiele sposobów, pozwalających na skuteczną walkę z trądzikiem pospolitym. Przeciwtrądzikowe zabiegi kosmetyczne powinny być wykonywane przez doświadczonego kosmetologa, który specjalizuje się w leczeniu trądziku. Wśród popularnych i skutecznych zabiegów kosmetycznych na trądzik wyróżnia się:

  • Laserowe leczenie trądziku – promieniowanie laserowe silnie hamuje łojotok, złuszcza martwy naskórek i działa antybakteryjnie.
  • Peelingi chemiczne – z wykorzystaniem kwasów. W leczeniu trądziku pospolitego najczęściej wykorzystuje się kwasy: azelainowy, salicylowy, glikolowy, pirogronowy i migdałowy.
  • Mikronakłuwanie – na przykład zabieg typu dermapen, który powoduje mikrouszkodzenie skóry z jednoczesnym zaaplikowaniem substancji aktywnej, np. retinolu. Mikronakłuwanie nie tylko działa silnie przeciwtrądzikowo, ale również przeciwstarzeniowo.
  • Peeling kawitacyjny – oczyszczanie skóry za pomocą fal ultradźwiękowych.
  • Oczyszczanie wodorowe – oczyszczanie porów skóry za pomocą cząsteczek aktywnego wodoru.
  • Krioterapia – do usuwania blizn potrądzikowych.

Leki na trądzik pospolity

Jeśli pomimo odpowiedniej pielęgnacji, diety i zabiegów w gabinecie kosmetycznym objawy trądziku pospolitego wracają, to jest to jasny sygnał do konsultacji lekarskiej. Leczeniem trądziku zajmuje się dermatolog, a w przypadku kiedy przyczyną są zaburzenia hormonalne również endokrynolog. Przed wizytą wykonaj badania hormonalne i inne podstawowe badania krwi, dzięki którym lekarz będzie mógł stwierdzić, czy przyczyną trądziku są zaburzenia w poziomie hormonów.

Pakiet badań hormonalnych dla kobiet
Pakiet badań hormonalnych dla kobiet

Pakiet badań hormonalnych dla kobiet

Sprawdź, czy osiągasz równowagę hormonalną. W cenie: zestaw badań + możliwość konsultacji wyników

W leczeniu trądziku pospolitego stosuje się leki miejscowe (maści, kremy, żele na skórę) lub leki doustne. Dobiera się je w zależności od przyczyny trądziku i stopnia nasilenia zmian. Jeśli zmiany są łagodne, często wystarczy miejscowa kuracja retinoidami (pochodnymi witaminy A), które zmniejszają łojotok lub kwasami np. azelainowym o działaniu przeciwzapalnym, przeciwłojotokowym, przeciwbakteryjnym i keratolitycznym.

Jeśli przyczyną trądziku pospolitego są bakterie Propionibacterium acnes miejscowo stosuje się antybiotyki (erytromycyna, klindomycyna) lub nadtlenek benzoilu w postaci żelu.

W przypadku zaburzeń hormonalnych konieczna może się okazać doustna terapia hormonalna (najczęściej w postaci antykoncepcji hormonalnej).

Kiedy wszystkie ww. metody leczenia trądziku pospolitego zawiodą, lekarz może przepisać Izotek, silny lek przeciwtrądzikowy o działaniu przeciwłojotokowym, antybakteryjnym i przeciwzapalnym. Izotek jest bardzo skuteczny, jednak może wywoływać wiele skutków ubocznych, dlatego stosuje się go w ostateczności.

Wcześniej wspomnieliśmy, że leczenie trądziku wymaga podejścia holistycznego, w tym nawet wsparcia psychologicznego. Stres może zaburzać gospodarkę hormonalną, która z kolei jest ściśle powiązana z kondycją skóry. Psycholog może pomóc w radzeniu sobie ze stresem, co może pozytywnie wpłynąć nie tylko na skórę, ale i na cały organizm.

Trądzik młodzieńczy a psychika młodego człowieka

Bio photo
Autor wpisu:
Agnieszka Konieczna

Absolwentka biotechnologii na Politechnice Wrocławskiej i studiów podyplomowych z content marketingu na Uniwersytecie Humanistycznospołecznym. Interesuje ją wszystko, co związane ze zdrowym stylem życia i psychologią. Autorka tekstów o tematyce medycznej i well-beingowej.

Pokaż więcej

Karolina Wojtkowska
Konsultacja merytoryczna:
mgr Karolina Wojtkowska

Dietetyk kliniczny, ze specjalizacją z psychodietetyki. W swojej pracy łączy wiedzę kliniczną i psychologiczną. Głównym obszarem zainteresowań są zaburzenia odżywiania, w tym także zmiana błędnych przekonań na temat odżywiania i towarzyszących schematów poznawczych. Na co dzień pomaga osobom w wyjściu z błędnego koła odchudzania, poprzez zrozumienie działań, które ów cykl napędzają.

Pokaż więcej

our-process-widget-default-icon
Zdrowie zaczyna się uCiebie
  • Zaplanuj badania

    Dobierz badania w katalogu badań uPacjenta.

  • Zbadaj się u Siebie

    Kiedy Ci wygodnie, wtedy gdy tego potrzebujesz.

  • Skonsultuj wyniki online

    Porozmawiaj ze specjalistą medycznym uPacjenta.

  • Ciesz się lepszym zdrowiem

    Zastosuj porady eksperta i obserwuj poprawę samopoczucia.