Owsiki u dzieci i dorosłych — objawy, leczenie, profilaktyka

Nieprzyjemny, swędzący problem —  to najczęstsza choroba pasożytnicza. Dotyka głównie dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym, które później mogą zarazić również swoich opiekunów. Jak poradzić sobie z tymi pasożytami?

Owsiki — objawy

Wydawałoby się, że objawy owsicy są dość charakterystyczne. Jednak swędzenie okolicy odbytu, szczególnie w nocy (kiedy śpimy, aktywność owsików jest największa), nie występuje we wszystkich przypadkach. Zarażenie może też przechodzić bezobjawowo lub przejawiać się niecharakterystycznymi dolegliwościami, takimi jak:

• brak apetytu,
• bladość skóry,
• cienie pod oczyma,
• nadpobudliwość nerwowa (częsty płacz, zgrzytanie zębami, obgryzanie paznokci, trudność w skupieniu uwagi, bezsenność).

Owsiki u dzieci mogą też potęgować nocne moczenie.

U dziewczynek i kobiet owsiki czasami przemieszczają się w kierunku waginy. Jeśli owsiki pojawiają się w pochwie, istnieje ryzyko, że pasożyty wywołają stan zapalny dróg rodnych. Alarmująca powinna być śluzowo-ropna wydzielina z pochwy.

Czy to na pewno owsica? Zrób test na owsiki

Owsiki nie zawsze są widoczne gołym okiem w okolicach odbytu i krocza bądź w stolcu, a swędzenie między pośladkami może być objawem innych chorób, u dorosłych np. hemoroidów. W przypadku podejrzenia owsików warto wykonać test na owsiki, dostępny w aptece. Takie badanie polega na pobraniu wymazu z odbytu za pomocą celofanowego przylepca lub szklanej bagietki owiniętej celofanem, do którego powinny przylepić się jaja owsika. Badanie wykonuje się rano, przed myciem. Test wykonuje się 3-krotnie. Próbki należy oddać do laboratorium.

Inną opcją jest oddanie do analizy próbki kału. W tym przypadku również dobrze wykorzystać 3 próbki z 3 następujących po sobie dniach.

Jak wyglądają owsiki?

Owsiki to białe robaki pasożytnicze typu nicieni o białym kolorze. Mają od 3 mm do 1 cm długości.

Przyczyny — jak dochodzi do zarażenia?

Owsiki są zaraźliwe. Można się nimi zakazić drogą pokarmową, połykając jaja owsika, lub drogą oddechową. Kiedy to się stanie, owsiki potrzebują kilku tygodni, by rozgościć się w organizmie człowieka i zacząć składać jaja. Zakażenie jest najczęściej konsekwencją nieodpowiedniej higieny (w szczególności niemycia rąk).

Osoby narażone na kontakt z owsikami to:

• dzieci w wieku 5 - 10 lat;
• opiekunowie maluchów: rodzice, nauczyciele, pracownicy różnego rodzaju placówek integracyjnych;
• pracownicy lub pacjenci przebywający w zatłoczonych placówkach np. szpitalach, więzieniach;
• dzieci ssące kciuk;
• współlokatorzy osoby zarażonej owsikami.

Jaja owsików są lekkie i łatwo rozprzestrzeniają. Mogą znajdować się na wielu przedmiotach codziennego użytku, np.:

• na pościeli,
• w ręcznikach,
• na ubraniach,
• na ubikacji,
• na jedzeniu,
• na szklankach i sztućcach,
• na zabawkach,
• na biurkach,
• w piaskownicach.

Leczenie owsików

Owsiki zabijają leki z zawartością:

• albendazolu,
• mebendazolu,
• pyrantelu.

Dobrze podawać leki nie tylko osobie zakażonej, ale również wszystkim domownikom, aby zapewnić sobie skuteczność leczenia i uniknąć reinfekcji. Ponadto należy przestrzegać higieny osobistej: myć ręce przed każdym posiłkiem, po korzystaniu z toalety, zmianie pieluch, a także codziennie zmieniać bieliznę. Inne zasady higieniczne, które warto stosować to:

• mycie odbytu po przebudzeniu się, aby spłukać powstałe przez noc jaja owsików;
• unikanie wspólnych kąpieli do dwóch tygodni po ukończeniu leczenia;
• używanie osobnych ręczników;
• pranie pościeli, piżam, bielizny i ręczników w wysokiej temperaturze.

Powinno się także nosić krótkie paznokcie i unikać ich obgryzania. Ze względu na łatwość rozprzestrzeniania się choroby dobrą praktyką jest izolacja dziecka z owsikami od rówieśników na czas pozbycia się pasożyta.

Warto pamiętać, że owsiki na powierzchniach lub ubraniach giną dopiero po 2 - 3 tygodniach.

Odbyt przy owsikach można smarować maściami, które złagodzą świąd.

Domowe sposoby na owsiki u dzieci i dorosłych

Domowe sposoby na owsiki mogą być stosowane wyłącznie jako wspomaganie leczenia farmakologicznego. Tylko leki zabijające pasożyty są w stanie skutecznie pozbyć się owsików z organizmu. Nie ma dowodów naukowych świadczących o efektywności babcinych sposobów na pasożyty.

Czosnek na owsiki

Mówi się, że czosnek może zabijać złożone przez owsiki jaja i zniechęcać je do składania kolejnych. Wystarczy jeść czosnek jako dodatek do potraw — to również skuteczny i potwierdzony domowy sposób na przeziębienie.

Inną możliwością jest stworzenie kremu czosnkowego. Zblenduj kilka ząbków czosnku z paroma łyżkami wazeliny lub innego oleju, np. kokosowego. Tak przygotowaną maść aplikuj na okolice odbytu.