Co na odporność dla dzieci? Checklista dla rodziców

Co na odporność dla dzieci? Checklista dla rodziców - okładka

Rodzic i dziecko

Co na odporność dla dzieci? Checklista dla rodziców

Na

Natalia Kryger

Konsultacja: mgr Karolina Wojtkowska

22 listopada 2024

10 minut czytania

Przed Tobą adaptacja żłobkowa? A może po prostu z obawą podchodzisz do nadchodzącej jesieni i zimy? Sprawdź, co może wzmocnić odporność Twojego dziecka!

Odporność dziecka

Dziecko nie rodzi się z odpornością gotową do zwalczania patogenów. Owszem, przejmuje część przeciwciał IgG od matki w trakcie porodu (przez łożysko) a później przez mleko, jednak jest to tylko składowa całego systemu odpornościowego. Jest za to wyposażone w narzędzia, którymi musi nauczyć się dysponować. Tzw. odporność wrodzona to wszystkie składowe organizmu, które chronią przed patogenami, np. skóra, błony śluzowe, limfocyty oraz wszelkie narządy i tkanki oczyszczające organizm (np. nerki, wątroba). Organizm dziecka musi nauczyć się nimi odpowiednio zarządzać oraz rozpoznawać zagrożenie, podobnie jak uczy się nazywać zwierzęta i określać, które może go ugryźć, a które może zostać pogłaskane.

Co na odporność dla dzieci?

Leki na odporność dla dzieci – hit czy kit?

Stosowanie preparatów wzmacniających odporność u dzieci typu: syropy, suplementy, krople jest dyskusyjne. Specjaliści podkreślają: nie istnieją dobrej jakości badania, które potwierdzałyby skuteczność i bezpieczeństwo stosowania takich produktów.

Jeśli jednak bardzo chcesz podawać dziecku środki mające na celu stymulację układu immunologicznego, zajrzyj do rankingu syropów na odporność Pana Tabletki.

Antybiotyki? Tylko, kiedy to konieczne! Centrum Kontroli i Prewencji Chorób (CDC) szacuje, że każdego roku wystawia się przynajmniej 47 milionów zupełnie niepotrzebnych recept na antybiotyki. Co więcej, organizacja twierdzi także, że zbyt częste przepisywanie antybiotyków to jeden z głównych problemów zdrowia publicznego na świecie. Dlaczego? Po pierwsze, antybiotyki zwalczają tylko bakterie, nie pomagają na infekcje wirusowe. Jednak objawy w przypadku obu tych infekcji są często bardzo podobne i w efekcie na chorobę wywołaną wirusem często przepisywany jest antybiotyk. Niestety zwalcza on również bakterie sprzyjające mikrobiocie jelitowej, która pomaga m.in. trawić pokarm i wchłaniać składniki odżywcze. W ten sposób obniża odporność człowieka. Ponadto zbyt częste przyjmowanie antybiotyków prowadzi do tzw. oporności na antybiotyki. Przez to niektóre bakterie stają się odporne nawet na najsilniejsze leki!

Na co zatem postawić, chcąc wspomóc odporność dziecka? Na zdrowy styl życia i (rozsądne) hartowanie malucha. Jak zrobić to dobrze?

Witamina D

Witamina D zmniejsza przewlekły stan zapalny poprzez pobudzanie komórek do wytwarzania przeciwciał chroniących układ odpornościowy oraz zmniejsza ryzyko wystąpienia nadciśnienia, nowotworów i chorób autoimmunologicznych. Witamina D u dzieci odgrywa też dużą rolę w kształtowaniu się układu kostnego – jej niedobór grozi krzywicą, czyli chorobą ogólnoustrojową, w której dochodzi do deformacji kości wskutek ich demineralizacji. Najbardziej zagrożone są dzieci do 3. r.ż.

Eksperci szacują, że niemal każdy Polak powinien zażywać witaminę D, ponieważ aż 90% rodaków cierpi na jej niedobór. Kierownik Zakładu Biochemii i Chemii Klinicznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego prof. Jacek Łukaszkiewicz zaznacza, że tylko dzieci w 1. r.ż. nie wykazują oznak niedoboru tej witaminy. Z wiekiem poziom wit. D jest coraz niższy. Dzieci między 1. a 3. r.ż. powinny suplementować ją przez cały rok. W późniejszym wieku zależy to tego, jak długo przebywa na słońcu w godzinach 10-15. Jeśli w tym czasie nie jest na zewnątrz przez ok. 30 minut, suplementację również należy przeprowadzać całorocznie.

Różnorodna dieta to podstawa!

Zdrowe i zbilansowane posiłki to jedna z najlepszych metod na wzmocnienie odporności dziecka. Wiemy, że może być to trudne, bo dzieci często bywają niejadkami, ale spokojnie! Na początek wystarczy metodą drobnych kroków stopniowo włączać do diety pełnowartościowe pokarmy. A jest o co walczyć, bo niedobory najważniejszych składników odżywczych, np. witamin A, B, C i E czy cynku, selenu i żelaza, mogą wpływać na osłabienie układu odpornościowego i przyczyniać się do występowania chorób oraz stanów zapalnych.

Co podawać dziecku, żeby nie chorowało?

Produkty wspomagające odporność:

Czosnek – to naturalny antybiotyk, który zwalcza bakterie i grzyby.
Cebula – ma silne właściwości antyoksydacyjne i przeciwbakteryjne. Ponadto bogata jest w witaminy z grupy B, K, żelazo, fosfor i wapń.
Imbir – to kolejny naturalny antybiotyk. Badania potwierdzają, że objawy przeziębienia i grypy po stosowaniu imbiru ustępują szybciej. Ponadto naukowcy sugerują, że jego skuteczność w walce z bakteriami odpowiedzialnymi za paciorkowcowe zapalenie gardła jest porównywalna ze stosowaniem antybiotyków! Ponieważ to bardzo aromatyczna przyprawa, wprowadzaj ją delikatnie i stopniowo oraz obserwuj reakcje dziecka.
Kurkuma – ma działanie przeciwzapalne.
Oregano – notuje się działanie przeciwzapalne, przeciwgrzybicze i przeciwbakteryjne.
Maliny – działają przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo oraz napotnie. To źródło antyoksydantów, które mają swój udział w procesach przeciwzapalnych. Malina dostarcza m.in.: witamin C i E, potasu, wapnia oraz żelaza.
Aronia – charakteryzuje się właściwościami przeciwzapalnymi, przeciwwirusowymi, przeciwbakteryjnymi, przeciwutleniającymi.

Czosnek, cebula, imbir, kurkuma, oregano to popularne składniki kuchenne, które mogą wspomagać zdrowie i odporność. Jednakże niektóre z tych składników mogą być za ostre dla wrażliwych dzieci. Warto wprowadzać je stopniowo do diety, aby zobaczyć, jak organizm reaguje.

Natalia Kryger

Autor

Zwolenniczka zdrowego stylu życia oraz uprawiania sportu. Wolne chwile spędza na sali treningowej, ćwicząc akrobatykę powietrzną. Interesuje się psychologią oraz fizjologią człowieka. Autorka tekstów o tematyce medycznej, well-beingowej oraz lifestyle’owej.

mgr Karolina Wojtkowska

Konsultacja merytoryczna

Tytuł magistra zdobyła na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie, z kolei studia podyplomowe z psychodietetyki ukończyła na Uniwersytecie SWPS w Poznaniu. Głównym obszarem zainteresowań są nutripsychiatria, psychosomatyka oraz zaburzenia odżywiania. Na co dzień niesie pomoc w zakresie zmiany nawyków żywieniowych, błędnych przekonań na temat odżywiania i towarzyszących schematów poznawczych. Pomaga pacjentom w wyjściu z błędnego koła odchudzania, poprzez zrozumienie działań, które ów cykl napędzają.

Produkty, które dziecko powinno jeść regularnie, by budować odporność na lata:

Warzywa i owoce – między innymi szpinak, jarmuż, kapusta, cytryna, pomarańcze czy grejpfruty;
białko – czyli chude mięso, drób, fasola, jajka;
nabiał – kefir lub jogurty naturalne bogate w probiotyki;
produkty pełnoziarniste – płatki owsiane, pieczywo pełnoziarniste, ryż brązowy;
orzechy i nasiona – np. orzechy włoskie, pestki dyni, siemię lniane;
ryby morskie – sardynka, śledź, dorsz, tuńczyk, łosoś.

Naturalne produkty na odporność w większości można stosować zarówno u dzieci, jak i dorosłych, dlatego sprawdź sposoby na odporność opisane szczegółowo w tym artykule.

Ruch to zdrowie!

Regularny ruch obniża ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, zwiększa wydolność płuc, poprawia rozwój zdolności motorycznych, a także przyczynia się do skuteczniejszej ochrony przed chorobami zapalnymi.

Według badań szwedzkich naukowców u dzieci wysoce aktywnych fizycznie organizm wykazuje tendencję do aktywności przeciwzapalnej oraz obniżonej reakcji immunologicznej w odpowiedzi na autoantygeny (autoantygeny to komórki własne, których organizm nie rozpoznaje i które niszczy, co prowadzi do chorób autoimmunologicznych). Częsta aktywność fizyczna wpływa więc wyjątkowo korzystnie na wzmocnienie odporności u dziecka.

A w jaki sposób zmotywować najmłodszych do ćwiczeń? Dzieci najskuteczniej uczą się poprzez naśladownictwo. Jeśli więc chcesz, by Twoje dziecko więcej się ruszało, spróbuj regularnie zabierać je na wypady rowerowe, długie spacery, przejażdżki na rolkach czy wspólną grę w piłkę. Co ważnie: chłód czy śnieg nie zwalniają z aktywności! Zapewniaj maluchowi ruch niezależnie od pogody.

Higiena snu

Światowa Fundacja Snu, która od 1990 roku edukuje na temat zdrowych nawyków dotyczących snu, podkreśla, że sen odgrywa kluczową rolę w rozwoju młodych osób. Bezpośrednio wpływa na poczucie szczęścia, czujność, utrzymywanie uwagi, uczenie się i pamięć oraz odporność organizmu. Gdy dzieci nie śpią wystarczająco długo, zwiększa się ryzyko wystąpienia alergicznego nieżytu nosa, niepokoju, depresji, otyłości, cukrzycy i problemów z układem odpornościowym.

Ile powinny spać dzieci, żeby sen wspierał ich rozwój i odporność?

Fundacja różnicuje zalecaną dobową ilość snu w zależności od wieku dziecka:

0 do 3 miesięcy – 14-17 godzin;
4 do 11 miesięcy – 12-15 godzin;
1 do 2 lat - 11-14 godzin;
3 do 5 lat – 10-13 godzin;
6 do 13 lat – 9-11 godzin;
14 do 17 lat – 8-10 godzin.

Ubiór stosowny do pogody

Przegrzewanie dziecka to gorący temat w rodzinach, w których są małe dzieci. Odczuwanie temperatur jest subiektywne, jednak faktem jest, że przegrzanie może prowadzić do zaburzenia rozwoju naturalnej odporności i termoregulacji dziecka.

Jak zatem właściwie ubrać dziecko? Na cebulkę, z możliwością prostego ściągnięcia poszczególnych warstw. Niektórzy przyjmują, że dziecku warto ubierać o 1 warstwę więcej, niż samemu nosisz.

Jak poznać, że dziecku jest za zimno lub za ciepło?
Niemowlę może zacząć płakać, być drażliwe i marudne. Znakiem, że dziecko jest ubrane zbyt ciepło, jest też cięższy oddech. Aby sprawdzić temperaturę dziecka, dotknij go za szyją oraz sprawdź, czy jego stópki lub rączki nie są zimne. Jeśli są – należy je otulić.

Regularne badania profilaktyczne monitorujące odporność dziecka

Profilaktyka to podstawa! Warto mieć na uwadze, że badania profilaktyczne są jednym z najlepszych sposobów zapobiegania chorobom i obserwowania odporności organizmu. Warto pamiętać, że okresy wzmożonego wzrostu – czyli pierwsze lata życia oraz wiek nastoletni – to czas, w którym młody organizm jest najbardziej narażony na niedobory. Dlatego warto monitorować stan zdrowia dziecka, nawet jeżeli nie ma żadnych niepokojących objawów.

Decydując się na pobranie krwi w domu z uPacjenta ograniczasz stres spowodowany wizytą w przychodni i sprawiasz, że dziecko czuje się bardziej komfortowo. W katalogu badań znajdziesz Pakiety dopasowane do wieku dziecka. Z nimi w prosty sposób sprawdzisz kondycję syna lub córki!