Hantawirusy to wirusy odzwierzęce przenoszone głównie przez gryzonie, które mogą wywołać u człowieka gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS) lub hantawirusowy zespół płucny (HPS). W Polsce ryzyko zakażenia jest niskie, a w 2025 roku odnotowano 19 przypadków HFRS bez zgonów.
Hantawirusy to grupa wirusów RNA należących do rodziny _Bunyaviridae_, których naturalnym gospodarzem są gryzonie. Są to patogeny o charakterze zoonotycznym, co oznacza, że przenoszą się ze zwierząt na ludzi. Dla gryzoni zakażenie hantawirusem zazwyczaj przebiega bezobjawowo, ale u ludzi może prowadzić do poważnych, a nawet śmiertelnych chorób.
Zakażenie hantawirusem następuje głównie poprzez kontakt z wydalinami (mocz, kał, ślina) zakażonych gryzoni. Najczęściej wirus dostaje się do organizmu człowieka drogą wziewną, kiedy drobinki wysuszonych wydalin unoszą się w powietrzu i są wdychane.
Najczęstsze drogi zakażenia z udziałem gryzoni obejmują:
Ryzyko zakażenia wzrasta w miejscach o dużej populacji gryzoni, zwłaszcza w zamkniętych, słabo wentylowanych przestrzeniach.
Ogólnie rzecz biorąc, hantawirusy nie przenoszą się z człowieka na człowieka. Jest to kluczowa różnica w porównaniu do wielu innych wirusów oddechowych, takich jak grypa czy koronawirusy.
Wyjątek stanowi hantawirus Andes (ANDV), występujący głównie w Argentynie i Chile. Jest to jedyny szczep hantawirusa, dla którego udokumentowano rzadkie przypadki transmisji między ludźmi, zwykle podczas bardzo bliskiego i długotrwałego kontaktu, np. w warunkach domowych lub opieki medycznej. Nawet w przypadku ANDV, transmisja międzyludzka jest rzadka i nie prowadzi do łatwego rozprzestrzeniania się wirusa drogą kropelkową w populacji ogólnej.
Okres inkubacji hantawirusa, czyli czas od zakażenia do pojawienia się pierwszych objawów, wynosi zazwyczaj od 1 do 6 tygodni. Najczęściej objawy pojawiają się w ciągu 2 tygodni. W przypadku hantawirusowego zespołu płucnego może to być od 1 do 5 tygodni, a dla gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym – 2 do 4 tygodni (WHO).
Hantawirusy mogą wywoływać u ludzi dwie główne choroby o poważnym przebiegu: hantawirusowy zespół płucny (HPS) oraz gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym (HFRS).
HPS występuje głównie w krajach Ameryki Północnej i Południowej. Charakteryzuje się nagłym początkiem objawów grypopodobnych, które szybko przechodzą w ciężką niewydolność oddechową. Śmiertelność w przypadku HPS może być wysoka, dochodząc nawet do 38%.
HFRS jest chorobą występującą głównie w Europie i Azji. Początkowo objawy przypominają grypę, następnie pojawiają się zaburzenia w działaniu nerek, a w cięższych przypadkach – skłonności do krwawień. Śmiertelność w HFRS w Europie i Azji wynosi około 1-15%.
Pierwsze objawy zakażenia hantawirusem są często niespecyficzne i mogą przypominać zwykłą grypę lub inną infekcję wirusową.
Fazy przebiegu HFRS :
Faza gorączkowa (3-4 dni):
Nagła wysoka gorączka (>40°C) , silne bóle głowy, mięśni i stawów, wzmożone pragnienie, brak apetytu, nudności i wymioty ,nadwrażliwość na światło (światłowstręt), ból za gałkami ocznymi, czasem nieostre widzenie, zaczerwienienie twarzy, szyi, klatki piersiowej i pleców ,przekrwienie gardła i spojówek, obrzęk wokół oczodołów, wybroczyny (czerwone plamy) na skórze, zwłaszcza w miejscach ucisku.
Faza niedociśnienia (kilka do 48 godzin):
Gwałtowny spadek ciśnienia tętniczego, mogący prowadzić do wstrząsu.
Faza skąpomoczu (oliguryczna):
Zmniejszone oddawanie moczu (skąpomocz), a nawet jego całkowity brak (bezmocz). Rozwój ostrej niewydolności nerek.
Faza wielomoczu (diuretyczna):
Stopniowe zwiększanie objętości oddawanego moczu, prowadzące do wielomoczu.
Faza zdrowienia:
Objawy ustępują, funkcja nerek wraca do normy.
Objawy HPS dzielą się na dwie główne fazy:
Wczesna faza (grypopodobna):
Gorączka, zmęczenie, bóle mięśni, zwłaszcza w plecach, ramionach i udach. Bóle głowy, zawroty głowy. Nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka.
Późna faza (płucna): Zazwyczaj 4-10 dni po pojawieniu się objawów grypopodobnych:
Kaszel, duszności, uczucie ucisku w klatce piersiowej. Szybki rozwój ciężkiej niewydolności oddechowej, prowadzącej do gromadzenia płynu w płucach.
Hantawirusy są obecne w Polsce, a zachorowania na gorączkę krwotoczną z zespołem nerkowym są rejestrowane nieprzerwanie od 2007 roku. Według danych z mp.pl, w roku 2024 odnotowano około 17 przypadków, a w 2025 roku zgłoszono 19 potwierdzonych zakażeń. Nie odnotowano zgonów.
Głównymi rezerwuarami hantawirusów w Polsce są nornica zwyczajna i mysz polna, które przenoszą szczepy wirusów związanych z niższą śmiertelnością. Ryzyko zakażenia w Polsce jest oceniane jako niskie przez Główny Inspektorat Sanitarny, a służby sanitarne monitorują sytuację na bieżąco. Nie ma obecnie przesłanek wskazujących na zagrożenie pandemią hantawirusa w Polsce.
Rozpoznanie zakażenia hantawirusem opiera się na analizie objawów klinicznych, wywiadzie epidemiologicznym (kontakt z gryzoniami lub pobyt w endemicznym regionie) oraz badaniach laboratoryjnych. Ze względu na niespecyficzne początkowe objawy, kluczowe jest wykonanie badań laboratoryjnych, które mogą pomóc w różnicowaniu z innymi infekcjami.
Podstawowe badania laboratoryjne, które zleca się pacjentowi z podejrzeniem infekcji wirusowej i ogólnym stanem zapalnym, mogą obejmować:
Specyficzne testy diagnostyczne, potwierdzające obecność hantawirusa, obejmują wykrywanie przeciwciał (IgM i IgG) lub RNA wirusa metodą PCR w próbkach krwi. Są one wykonywane w specjalistycznych laboratoriach.
Obecnie nie istnieje specyficzne leczenie przeciwwirusowe skierowane bezpośrednio przeciwko hantawirusom ani szczepionka . Terapia ma charakter wyłącznie objawowy i wspomagający. Obejmuje:
Wczesne rozpoznanie i szybkie wdrożenie leczenia wspomagającego znacząco poprawiają rokowanie pacjentów.
Kluczem do ochrony przed hantawirusem jest unikanie kontaktu z gryzoniami i ich wydalinami.
Jeśli po kontakcie z gryzoniami lub ich wydalinami, bądź po powrocie z regionu endemicznego dla hantawirusa, pojawią się objawy takie jak nagła wysoka gorączka, silny ból głowy, bóle mięśni, duszność, szczególnie z towarzyszącym spadkiem ciśnienia krwi lub problemami z oddawaniem moczu, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. Wczesna interwencja medyczna jest kluczowa dla poprawy rokowania.
Centers for Disease Control and Prevention. Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) - https://www.cdc.gov/hantavirus/hps/index.html
Główny Inspektorat Sanitarny. Komunikat GIS w sprawie zachorowań na statku pasażerskim płynącym po Atlantyku. - https://www.gov.pl/web/gis/komunikat-gis-w-sprawie-zachorowan-na-statku-pasazerskim-plynacym-po-atlantyku
Medonet.pl. Hantawirus. Te osoby są najbardziej narażone na zakażenie. - https://www.medonet.pl/choroby-od-a-do-z/choroby-zakazne,hantawirus--te-osoby-sa-najbardziej-narazone-na-zakazenie,artykul,62349582.html
Muranyi W. i in.: „Hantavirus Infection”, Disease of the Month, J Am Soc Nephrol, 2005.
mp.pl. Hantawirusy – gorączka krwotoczna z zespołem nerkowym i hantawirusowy zespół płucny. - https://www.mp.pl/pacjent/choroby-zakazne/choroby/zakazenia-wirusowe/158156,hantawirusy-goraczka-krwotoczna-z-zespolem-nerkowym-i-hantawirusowy-zespol-plucny
World Health Organization. Hantavirus. - https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/hantavirus
Martinez-Valdebenito C. i wsp., Person-to-Person Transmission of Andes Virus in Hantavirus Pulmonary Syndrome, Chile, 2014–2018, Emerging Infectious Diseases. 2020. - https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7101103/
Napięciowe bóle głowy są niewątpliwie jedną z najczęściej występujących dolegliwości człowieka.
Czytaj więcej
Jak wzmocnić odporność dietą, suplementacją i stylem życia? Sprawdź sposoby n...
Czytaj więcej
Grypa typu A trwa 7–10 dni, a zakaźność zaczyna się dzień przed objawami.
Czytaj więcej
Zobacz co możesz zrobić tuż przed pobraniem, w jego trakcie i po badaniu, żeb...
Czytaj więcej
.png%3Fv%3D1756204580282&w=128&q=70)
19 maja 2026
8 minut czytania
Najczęściej zadawane pytania o hantawirusa
Ryzyko zakażenia hantawirusem w Polsce jest niskie. Polskie służby sanitarne monitorują sytuację, a roczna liczba przypadków gorączki krwotocznej z zespołem nerkowym (HFRS) wynosi około kilkunastu, bez odnotowanych zgonów w ostatnich latach.
Nie, obecnie nie ma powszechnie dostępnej szczepionki ani specyficznego leczenia przeciwwirusowego dla hantawirusów. Leczenie ma charakter objawowy i polega na wspieraniu funkcji życiowych pacjenta.
Kluczowe jest unikanie kontaktu z gryzoniami i ich wydalinami. Należy zwalczać gryzonie, bezpiecznie sprzątać pomieszczenia (bez wzbijania kurzu, z użyciem rękawic i masek) oraz przechowywać żywność w szczelnych pojemnikach.
Pierwsze objawy to zazwyczaj nagła wysoka gorączka, silne bóle głowy, mięśni i stawów, zmęczenie oraz objawy grypopodobne, takie jak nudności czy wymioty. Mogą one szybko postępować, prowadząc do niewydolności oddechowej lub nerkowej.
Zazwyczaj nie. Większość hantawirusów nie przenosi się między ludźmi. Jedynym wyjątkiem jest hantawirus Andes (ANDV), dla którego udokumentowano bardzo rzadkie przypadki transmisji międzyludzkiej, ale tylko w warunkach bliskiego i długotrwałego kontaktu.
Nie znalazłeś odpowiedzi na pytanie? Sprawdź nasze Centrum Pomocy
Centrum Pomocy
Badanie w domu
Morfologia krwi (rozmaz automatyczny)
Morfologia krwi to podstawowe badanie laboratoryjne oceniające ogólny stan zdrowia. Pomaga w diagnostyce niedokrwistości, infekcji, stanów zapalnych i zaburzeń krzepnięcia.
cena od: 25,99 zł
Badanie w domu
Hantavirus IgM, met. ELISA
Oznaczenie przeciwciał IgM przeciwko hantawirusowi. Badanie stosowane w diagnostyce ostrej fazy zakażenia wywołującego gorączkę krwotoczną.
cena od: 157,23 zł
Badanie w domu
Hantavirus IgG, met. ELISA
Oznaczenie przeciwciał IgG przeciwko hantawirusom. Badanie stosowane w serologicznej diagnostyce przebytego zakażenia wywołującego gorączkę krwotoczną.
cena od: 142,79 zł
1Wybierz badania i termin
843 pakiety i badania laboratoryjne. Dojedziemy na umówioną godzinę, 7 dni w tygodniu.
2Zbadaj siebie i bliskich
Na jednej wizycie nawet 3 osoby, a za pobranie płacicie tylko raz.
3Doświadczony medyk pobiera krew
Bez stresu, bez skierowania, bez kolejek, a pobranie trwa kilka minut.
4Wyniki nawet tego samego dnia
Możesz otrzymać Mój Raport Zdrowia z interpretacją wyników i zaleceniami.