Efekty programu wellbeingowego w firmie najlepiej oceniać sześcioma pytaniami, które prowadzą od zasięgu programu do jego efektu zdrowotnego: ile osób skorzystało, z których elementów programu skorzystali, jak ocenili akcję, czego dowiedzieliśmy się o zdrowiu przebadanej grupy, czy po wynikach podjęli zalecone działania i czy ponowny pomiar pokazał poprawę zdrowia. Każde kolejne pytanie sięga głębiej i wymaga od programu więcej: więcej danych, więcej czasu, a od pewnego momentu także wsparcia pracowników po wynikach.
Frekwencja, wykorzystanie świadczeń i ocena akcji pokazują, jak program został przyjęty. Dopiero ponowny, porównywalny pomiar pokazuje, czy zdrowie się poprawiło, a do niego prowadzi to, co pracownik zrobi po otrzymaniu wyników. Dlatego cele, dane i sposób oceny warto ustalić przed startem programu, a nie po jego zakończeniu.
W tym tekście program wellbeingowy oznacza program zdrowotny dla pracowników oparty na badaniach profilaktycznych. Akcja Zdrowia to akcja badań profilaktycznych dla pracowników, którą uPacjenta organizuje w firmie. Poniżej opisujemy, co mierzy każde z sześciu pytań, jakich danych wymaga i czego jego wynik nie pokazuje, a także jak do głębszej oceny prowadzi model Health Loop.
Sześć pytań w skrócie
Pytania układają się od zasięgu do efektu, a nie od łatwych do trudnych. Pierwsze trzy opisują, jak program został przyjęty. Czwarte pokazuje, jaka jest sytuacja zdrowotna grupy. Piąte i szóste dotyczą tego, co dzieje się po wynikach, a tam najczęściej rozstrzyga się, czy program poprawił zdrowie. Im dalej sięga program, tym głębiej da się ocenić jego efekty.
Planujesz program? Porozmawiaj z nami o jego planie.
1. Ile osób skorzystało? Frekwencja pokazuje zasięg programu
Frekwencja to odsetek uprawnionych lub zaproszonych pracowników, którzy wzięli udział w Akcji Zdrowia. Liczy się ją, dzieląc liczbę uczestników przez liczbę osób uprawnionych lub zaproszonych. Przykład (dane przykładowe): na akcję zaproszono 300 osób, wzięło w niej udział 180, więc frekwencja wynosi 60%. Żeby ją policzyć, trzeba przed startem ustalić, kogo firma uznaje za uprawnionego.
Wysoka frekwencja jest dobrym wynikiem organizacyjnym, ale nie mówi, czego pracownicy dowiedzieli się o swoim zdrowiu ani co zrobili po wynikach. Dla HR to pierwszy wskaźnik: firma wie, ilu pracowników objęła programem.
2. Z których elementów programu skorzystali? Wykorzystanie świadczeń pokazuje, co zainteresowało pracowników
Wykorzystanie świadczeń, nazywane też utylizacją, to stopień, w jakim pracownicy korzystają z dostępnych elementów programu, na przykład badań krwi, konsultacji lub działań edukacyjnych. Pokazuje, które z nich zostały użyte i w jakim stopniu.
Frekwencja liczy osoby, a utylizacja liczy korzystanie z elementów programu: ta sama osoba może wziąć udział w akcji i nie skorzystać z konsultacji. Przykład (dane przykładowe): ze 180 uczestników badanie wykonało 150 osób (83%), a z konsultacji skorzystało 40 (22%).
Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy pracownik może wybrać część dostępnej oferty. HR może wtedy sprawdzić, które elementy odpowiadają na zainteresowanie zespołu, a które wymagają lepszej komunikacji albo innej organizacji. Jeśli program ma tylko jeden element, frekwencja i utylizacja opisują to samo, więc wystarczy raportować jeden z tych wskaźników.
Wysokie wykorzystanie świadczeń nie przesądza o skuteczności zdrowotnej. Potwierdza, że pracownicy skorzystali z możliwości, a nie że ich zdrowie się poprawiło. Zakres analizy warto ustalić przed startem akcji, bo nie każdy element programu generuje dane.
3. Jak ocenili akcję? Satysfakcja pokazuje doświadczenie pracownika
Satysfakcja to ocena tego, jak uczestnicy postrzegają organizację, przebieg i przydatność wsparcia. Akcja może być wartościowa medycznie, a organizacyjnie uciążliwa, i odwrotnie. Może też przebiec sprawnie i zyskać dobre oceny, lecz nie doprowadzić do oczekiwanych efektów. Dlatego satysfakcję trzeba analizować jako osobny wskaźnik, a nie jako dowód skuteczności programu.
Opinie pracowników pozwalają ocenić między innymi organizację zapisów, przebieg badania, komunikację i przydatność otrzymanego wsparcia. Jeśli badanie satysfakcji jest częścią programu, uczestnicy oceniają akcję po jej zakończeniu, na przykład w ankiecie, a wnioski służą do poprawy kolejnej edycji. Pytania ankiety warto ustalić przed startem, żeby kolejne edycje dało się porównać.
Satysfakcja nie potwierdza poprawy zdrowia. Dla HR jest ważna, ponieważ pokazuje, czy benefit został zrealizowany w sposób zrozumiały i wygodny.
4. Czego dowiedzieliśmy się o zdrowiu przebadanej grupy? Wykryte nieprawidłowości pokazują potrzeby zdrowotne
Wykryte nieprawidłowości to odchylenia od normy w wynikach badań, które ujawniają potrzeby zdrowotne przebadanej grupy. Badania pozwalają przejść od deklarowanego zainteresowania zdrowiem do konkretnych informacji o tym, w których obszarach grupa potrzebuje uwagi. Badania laboratoryjne wskazują odchylenia, ale nie zastępują wizyty u lekarza, który ustala przyczynę i leczenie.
Co po badaniu dostaje HR, a co pracownik
Po badaniu powstają dwa osobne rezultaty, przeznaczone dla różnych odbiorców. HR dostaje zbiorczy, anonimowy raport z akcji. Pokazuje on zagregowane wyniki przebadanej grupy w podziale na obszary zdrowia i pozwala wskazać, którym z nich warto poświęcić uwagę w kolejnych działaniach profilaktycznych. HR widzi w nim liczby i proporcje, a nie wyniki konkretnych osób.
Pracownik dostaje własny raport z interpretacją wyników i zaleceniami, widoczny tylko dla niego. Wyjaśnia on, co oznaczają wyniki, jakie mogą być możliwe przyczyny odchyleń i co warto zrobić dalej, na przykład umówić wizytę u lekarza albo zmienić nawyki. Dzięki temu pracownik ma pewność, że jego wyniki zna tylko on, a firma dostaje obraz zdrowia grupy bez wglądu w dane indywidualne.
Wykrycie nieprawidłowości jest cenną informacją, ale nie oznacza jeszcze, że problem został rozwiązany. Zalecenia mówią, co zrobić, ale nie sprawiają, że ktoś to wdroży. Wiele osób odkłada zalecenia na później, także wtedy, gdy o odchyleniu wie od dawna. Co dzieje się po wynikach, pokazuje kolejne pytanie.
Odbierz do -35% na pierwsze badania w domu
Zapisz się do newslettera. Kod wyślemy od razu na maila, a raz w tygodniu dostaniesz wiedzę o badaniach i zdrowiu. Kod działa na Black Friday.
- ponad 750 badań
- ponad 330 tys. pacjentów zbadanych w domu
- 4,8/5 w opiniach Google
- do 3 osób na jednej wizycie
5. Czy po wynikach podjęli zalecone działania? Realizacja zaleceń pokazuje, czy wiedza zamieniła się w działanie
Realizacja zaleceń pokazuje, czy po otrzymaniu wyników pracownik podjął rekomendowane działania, na przykład umówił konsultację, wykonał zalecone badania, zaczął suplementację albo zmienił nawyki. To przejście od wiedzy do działania, ale jeszcze nie gwarancja poprawy.
W tym miejscu najczęściej ginie efekt programu. Zdrowie poprawia się dopiero wtedy, gdy wykryte problemy zostaną zaopiekowane, a to wymaga wysiłku po stronie pracownika, który trwa dłużej niż sama akcja. Część osób poradzi sobie sama. Wsparcie zwiększa jednak szansę, że środki wydane na program przełożą się na zdrowie, a nie tylko na zrealizowaną akcję.
Asystent Zdrowia: opcjonalne pogłębienie programu
Asystent Zdrowia to osoba, która po otrzymaniu przez pracownika wyników kontaktuje się z nim telefonicznie i pomaga mu wdrożyć zalecenia. Obecnie są to dietetycy kliniczni, a ich praca odbywa się pod nadzorem lekarza. Kontakt wymaga zgody pracownika. Asystent nie zastępuje lekarza: nie ustala rozpoznania i nie przepisuje leków.
W praktyce Asystent prowadzi pracownika w kilku krokach. Przy pierwszym kontakcie omawia wyniki, upewnia się, że pracownik rozumie ich znaczenie i pilność, i zachęca do wizyty u lekarza, jeśli jest potrzebna. Po kilku tygodniach sprawdza, czy wizyta się odbyła i czy pracownik stosuje zalecone leczenie lub suplementację. Gdy minie czas potrzebny, by parametr mógł się poprawić, kieruje pracownika na badanie kontrolne, wystawiając voucher. Po badaniu kontrolnym omawia jego wynik. Może też podpowiedzieć konkretne zmiany w diecie i stylu życia, dopasowane do wyników.
Wsparcie jest dopasowane do grupy ryzyka, do której triaż przypisuje pracownika na podstawie wyników i wywiadu medycznego. Najpełniejszą ścieżkę dostają osoby z odchyleniami wymagającymi działania, a pracownicy bez nieprawidłowości nie potrzebują opieki.
Asystent nie jest warunkiem skutecznej profilaktyki, ale daje HR dwie rzeczy: większą szansę, że wykryte problemy zostaną zaopiekowane, oraz dane, których bez niego zwykle brakuje. Jeśli program obejmuje Asystenta Zdrowia, zbiorcze zestawienie pokazuje, ile osób objęto wsparciem i jaka część z nich podjęła zalecone działania. Pracodawca nie otrzymuje danych indywidualnych.
Skąd wiadomo, że pracownik zrealizował zalecenia?
Informacja o realizacji zaleceń może pochodzić z deklaracji pracownika, na przykład z rozmowy z Asystentem Zdrowia, albo z dokumentacji wykonanych świadczeń. Te dwa źródła nie są równoważne: deklaracja pokazuje, co pracownik zrobił według własnej informacji, a dokumentacja potwierdza wykonanie świadczenia. Dlatego w każdym podsumowaniu trzeba wskazać, na którym źródle opiera się wynik.
Chcesz sprawdzić, jak mierzyć realizację zaleceń w Twojej firmie? Porozmawiaj z nami o zakresie programu.
6. Czy ponowny pomiar pokazał poprawę zdrowia? Ponowne badanie pokazuje, co się zmieniło
Poprawa zdrowia to najdalej idący efekt programu. Sprawdza, czy w ponownej ocenie poprawiły się konkretne parametry lub obszary, które wcześniej wymagały uwagi. Aby ją ocenić, potrzebne są:
- pomiar wyjściowy,
- jasno wskazane parametry lub obszary obserwacji,
- odpowiedni czas na wdrożenie zaleceń,
- ponowne badanie wykonane w porównywalnym zakresie.
Bez punktu odniesienia nie można stwierdzić, czy wynik się poprawił. Bez odpowiedniego odstępu czasu trudno ocenić, czy działanie miało szansę przynieść efekt: różne parametry zmieniają się w różnym tempie, od kilku do kilkunastu tygodni. Bez porównywalnego pomiaru zestawienie wyników może prowadzić do błędnych wniosków. Dlatego ponowne badanie obejmuje te same parametry, a jego termin zależy od tego, jak szybko dany parametr może się zmienić.
Nawet porównywalny pomiar pokazuje zmianę parametrów, a nie jej przyczynę: na wyniki wpływają też styl życia, leczenie prowadzone poza programem, pora roku i naturalna zmienność parametrów. Ponowny pomiar obejmuje zwykle osoby, które przeszły całą ścieżkę i wykonały badanie kontrolne, więc jego wynik opisuje tę grupę, a nie całą załogę. Porównanie dla całej organizacji daje dopiero powtórzenie badania w kolejnym roku.
Czy poprawa zdrowia przekłada się na pracę?
Jeśli firma chce ocenić także wpływ zdrowia na pracę, można przed programem i po nim zadawać te same trzy krótkie pytania: o liczbę dni nieobecności z powodów zdrowotnych w ostatnich trzech miesiącach, o to, w jakim stopniu stan zdrowia obniżył wydajność w ostatnich siedmiu dniach, oraz o to, jak często pracownik rozważał odejście z pracy z powodu wyczerpania. Pytania o absencję i wydajność są adaptacją kwestionariusza WPAI, standardowego narzędzia do pomiaru wpływu zdrowia na pracę. Przed badaniem zadaje je wywiad medyczny, a po leczeniu można je powtórzyć, na przykład w rozmowie z Asystentem Zdrowia. To deklaracje pracowników, więc służą do porównania wyników zbiorczych przed i po, a nie do oceny pojedynczych osób.
Akcja Zdrowia może być jednorazowym wydarzeniem. Jeśli jednak firma chce ocenić poprawę zdrowia, ten etap trzeba uwzględnić już w projekcie programu.
Health Loop: model, który łączy badanie z dalszym działaniem
Health Loop to model profilaktyki uPacjenta, w którym program zdrowotny nie kończy się na wynikach badań. Składa się z czterech faz: KNOW, ACT, CONTROL i PREVENT. Każda z nich dostarcza danych do innych z sześciu pytań:
Zakres fazy ACT ustala się z firmą. Asystent Zdrowia jest jednym z jej elementów: pogłębia wsparcie i dostarcza dodatkowych danych o realizacji zaleceń, ale Health Loop nie sprowadza się do niego. Akcja Zdrowia może być jednorazowa i kończyć się na raportach. Health Loop zaczyna się od badania, ale na nim się nie kończy.
Na ponownym pomiarze Health Loop też się nie kończy. Jego wyniki pomagają ocenić, gdzie pojawiła się poprawa, co nadal wymaga uwagi i jak zaplanować kolejny cykl działań profilaktycznych.
Jak dobrać pytania do celu programu
Pytania dobiera się do celu programu, a nie odwrotnie. To nie są konkurencyjne sposoby oceny: każde kolejne dodaje HR-owi nową informację. Im dalej firma chce dojść, tym wcześniej musi zaplanować odpowiednie dane, wsparcie i czas na obserwację.
Podsumowanie
Sposób pomiaru trzeba zaplanować razem z programem. Jednorazowa akcja może dostarczyć wartościowych informacji o zdrowiu pracowników, ale ocena realizacji zaleceń i poprawy zdrowia wymaga dalszej obserwacji i wsparcia po wynikach. Im dalej sięga program, tym głębiej da się ocenić jego efekty.
Zaplanuj program, którego efekty można sprawdzić
Na rozmowie ustalimy trzy rzeczy: jaki efekt firma chce ocenić, jakie dane i wsparcie są do tego potrzebne oraz kiedy zaplanować ponowny pomiar. Na tej podstawie dobierzemy badania, wsparcie po wynikach i sposób oceny.
Odbierz do -35% na pierwsze badania w domu
Zapisz się do newslettera. Kod wyślemy od razu na maila, a raz w tygodniu dostaniesz wiedzę o badaniach i zdrowiu. Kod działa na Black Friday.
- ponad 750 badań
- ponad 330 tys. pacjentów zbadanych w domu
- 4,8/5 w opiniach Google
- do 3 osób na jednej wizycie

.png%3Fv%3D1756204580282&w=128&q=70)




