Ciąża pozamaciczna stanowi bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia kobiety. Dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, jakie są jej objawy, by móc odpowiednio wcześniej zareagować. Wcześnie wykryta ciąża pozamaciczna i szybka interwencja lekarska umożliwiają pełen powrót do zdrowia i możliwość zajścia w prawidłową ciążę w przyszłości!
Co to jest ciąża pozamaciczna?
Ciąża pozamaciczna (ektopowa) to ciąża, w której zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się poza jamą macicy. Szacuje się , że ciąże ektopowe stanowią około 2% wszystkich ciąż. Implantacja najczęściej ma miejsce w jajowodzie, rzadziej w jajniku, szyjce macicy oraz w jamie brzusznej. Z tego względu ciążę pozamaciczną dzieli się na:
- Ciążę jajowodową – stanowi ponad 90% wszystkich ciąż ektopowych. Do prawidłowego zapłodnienia zawsze dochodzi w jajowodzie, a konkretnie w bańce jajowodu, czyli w jego najszerszym miejscu. Następnie zapłodniona komórka jajowa wędruje do jamy macicy i tam się zagnieżdża. Niestety w tym przypadku tak się nie dzieje i do implantacji zarodka dochodzi w jajowodzie. Rosnący zarodek powoduje rozciągnięcie jajowodu, co z czasem może prowadzić do jego pęknięcia.
- Ciążę jajnikową – do zapłodnienia dochodzi zbyt wcześnie, kiedy jajeczko znajduje się w jajniku lub na nim. Ciąża jajnikowa stanowi mniej niż 3% wszystkich ciąż ektopowych. Do 4. tygodnia od momentu zapłodnienia zwykle dochodzi do samoistnego poronienia, które ze względu na ryzyko krwotoku wewnętrznego, wymaga interwencji lekarskiej.
- Ciąża brzuszna (otrzewna) – zarodek wydostaje się poza drogi rodne i rozwija się na innych narządach wewnętrznych np. jelitach. Powoduje to silne dolegliwości bólowe i z czasem dochodzi do poronienia. Ciąża otrzewna stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia kobiety.
- Ciąża szyjkowa – zapłodniona komórka jajowa zagnieżdża się w szyjce macicy. Ciąża szyjkowa jest najrzadszym rodzajem ciąży pozamacicznej.
Ciąża pozamaciczna – czy można urodzić zdrowe dziecko?
W ciąży pozamacicznej dochodzi do zagnieżdżenia się zarodka poza błoną śluzową macicy. Tylko ciąża o prawidłowym przebiegu, która rozwija się w jamie macicy, może skończyć się porodem. W ciąży pozamacicznej nie ma możliwości urodzenia zdrowego dziecka. Ciąża ektopowa niekiedy kończy się samoistnym poronieniem, ale w większości przypadków wymaga interwencji lekarskiej. Pamiętaj: ciąża pozamaciczna to nie wyrok i nie przekreśla Twoich planów o zostaniu mamą. Za jakiś czas będziesz ponownie mogła starać się o dziecko!
Ciąża pozamaciczna — kiedy można się starać o kolejne dziecko?

mgr Magdalena Palińska
Dietetyczka kliniczna, a dodatkowo absolwentka zdrowia publicznego i ratownictwa medycznego. Specjalistka osiągająca świetne rezultaty w terapiach żywieniowych, silnie wspierająca walkę z niepłodnością oraz zaburzeniami psychosomatycznymi.
Lekarze zalecają, by starać się o następną ciążę nie wcześniej niż trzy miesiące po ciąży ektopowej, ale zawsze dopiero po zakończeniu leczenia. Najlepszym sygnałem, że już można rozpocząć starania o kolejną ciążę, jest prawidłowy przebieg cyklu miesiączkowego.
Ciąża pozamaciczna – objawy
Na początku ciąża pozamaciczna objawia się tak samo, jak ciąża prawidłowa. Pojawiają się: zatrzymanie miesiączki, tkliwość piersi, poranne mdłości i nadmierne zmęczenie. Z czasem, najczęściej pomiędzy 6. a 10. tygodniem, dochodzą kolejne objawy, takie jak:
- plamienia lub krwawienia z pochwy;
- silny ból brzucha – najczęściej jednostronny;
- zawroty głowy;
- nudności i wymioty;
- silne parcie na stolec;
- bladość skóry;
- intensywne pocenie się;
- przyspieszone tętno;
- znaczne osłabienie;
- omdlenia.
Ciąża pozamaciczna a okres
Zarówno w ciąży prawidłowej, jak i w ciąży pozamacicznej, na skutek zmian hormonalnych dochodzi do zatrzymania miesiączki. Jednak zarodek, który rozwija się poza jamą macicy, uciska sąsiadujące tkanki, co może prowadzić do plamień lub krwawień. Jeśli jesteś w ciąży lub podejrzewasz, że możesz być, a obserwujesz u siebie krwawienia, jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem. Nie muszą one od razu oznaczać ciąży pozamacicznej, ale każda wydzielina z pochwy o nieprawidłowym zabarwieniu w ciąży wymaga specjalistycznej konsultacji.
Czasami krwawienie może też oznaczać spóźnioną miesiączkę lub poronienie. Szacuje się , że 15% wszystkich ciąż kończy się samoistnym poronieniem. Jego objawy mogą przypominać bolesną miesiączkę. Ty najlepiej znasz swój organizm: jeśli do tej pory Twoje miesiączki nie były zbyt bolesne, a teraz odczuwasz silny ból, zwiększone krwawienie i obserwujesz skrzepy krwi i fragmenty tkanek – objawy te mogą świadczyć o poronieniu lub ciąży pozamacicznej. W takiej sytuacji jak najszybciej udaj się do lekarza.
W przypadku wystąpienia objawów mogących świadczyć o ciąży pozamacicznej, jak najszybciej skonsultuj się z ginekologiem, a w razie konieczności wezwij pogotowie ratunkowe. Ciąża ektopowa stanowi bezpośrednie zagrożenie dla Twojego zdrowia i życia!
Przyczyny ciąży pozamacicznej
Nie zawsze możliwe jest wskazanie jednoznacznej przyczyny ciąży pozamacicznej. Jednak istnieje szereg czynników, które zwiększają szansę wystąpienia ciąży ektopowej, a są to:
- wiek – u kobiet po 35. r.ż. częściej dochodzi do ciąży pozamacicznej;
- palenie tytoniu;
- zmiany w budowie jajowodów, do których doszło w wyniku endometriozy;
- nieprawidłowości w budowie macicy lub jajowodów;
- przebyte zakażenie w obrębie miedniczy mniejszej, zwłaszcza chlamydioza ;
- zrosty;
- przebyte zapalenie przydatków;
- stosowanie antykoncepcji hormonalnej w przeszłości – w formie tabletek lub wkładki domacicznej;
- leczenie niepłodności technikami wspomaganego rozrodu;
- zapłodnienie, do którego doszło pomimo stosowania antykoncepcji hormonalnej;
- wcześniejsze poronienia, przerwanie ciąży lub występowanie ciąży pozamacicznej w przeszłości.
Diagnostyka ciąży pozamacicznej
Niektóre objawy przypisywane ciąży pozamacicznej mogą świadczyć o innych dolegliwościach. Dlatego często w pierwszej kolejności przeprowadza się diagnostykę różnicującą, dzięki której wyklucza się lub potwierdza takie stany jak: zapalenie wyrostka robaczkowego, endometriozę , pęknięcie torbieli jajnika, zapalenie przydatków czy poronienie samoistne.
HCG a ciąża ektopowa – jak wygląda beta HCG w ciąży pozamacicznej?
Beta HCG to inaczej ludzka gonadotropina kosmówkowa, hormon, którego poziom wzrasta już po 6-10 dniach od momentu zapłodnienia. W przypadku prawidłowej ciąży jego stężenie podwaja się średnio co 48 godzin. W ciąży pozamacicznej stężenie beta HCG też rośnie, ale znacznie wolniej. Na podstawie kilku badań (przynajmniej dwóch) poziomu HCG z próbki krwi wykonywanych w 48-godzinnych odstępach czasu, można zaobserwować, czy ciąża rozwija się prawidłowo, czy nie i wysnuć podejrzenie o ciąży pozamacicznej. Jednak ostateczną diagnozę ciąży ektopowej stawia lekarz po zebraniu wywiadu i badaniu USG.
Ciąża pozamaciczna a test ciążowy
Test ciążowy polega na oznaczeniu stężenia beta HCG w moczu. Jak już wiesz, do wzrostu jego stężenia dochodzi także w przypadku ciąży pozamacicznej. Dlatego, będąc w ciąży ektopowej, możesz uzyskać pozytywny wynik testu ciążowego.
USG w ciąży pozamacicznej
W diagnostyce ciąży ektopowej największe znaczenie ma badanie USG. Pozwala ono stwierdzić, czy zarodek znajduje się w jamie macicy. Jego brak, przy jednoczesnym wzroście stężenia beta HCG we krwi i pozytywnym wyniku testu ciążowego, z dużym prawdopodobieństwem wskazuje na ciążę pozamaciczną.
Leczenie ciąży pozamacicznej
Ciąża pozamaciczna w każdym przypadku wymaga interwencji lekarskiej, a niekiedy leczenia szpitalnego. Jeśli ciążę ektopową wykryto na wczesnym etapie jej rozwoju, mniej więcej do 8. tygodnia od momentu zapłodnienia, najczęściej stosuje się leczenie farmakologiczne. Lekarz przepisuje metotreksat – lek, który hamuje rozwój płodu. Podaje się go doustnie lub w formie zastrzyków. W przypadku zaawansowanej ciąży pozamacicznej, kiedy do zapłodnienia doszło ponad 8 tygodni temu, zalecane jest leczenie chirurgiczne metodą laparoskopową. Zabieg ten przeprowadza się w znieczuleniu ogólnym, a lekarz wykonuje tylko 3 niewielkie nakłucia. Leczenie laparoskopowe jest znacznie mniej inwazyjne od tradycyjnego zabiegu chirurgicznego, dzięki czemu możliwy jest szybki powrót do zdrowia, a blizny powstałe po zabiegu są ledwo widoczne.
Brak podjętego leczenia może prowadzić do powikłań, z którego najczęstszym jest pękniecie jajowodu.
Ciąża pozamaciczna może być trudnym doświadczeniem. Pamiętaj, aby dać sobie czas. Twoje ciało zregeneruje się szybko, ale w kwestii zdrowia psychicznego być może będziesz potrzebowała wsparcia specjalisty – nie wahaj się po nie sięgnąć!

Agnieszka Konieczna
Autor artykułu

dr n. med. Karolina Karabin
Weryfikacja merytoryczna

Morfologia krwi (rozmaz automatyczny)
Morfologia krwi to podstawowe badanie oceniające ogólny stan zdrowia. Jest pomocna w diagnostyce anemii, infekcji, stanów zapalnych, czy zaburzeń krzepnięcia.
cena od: 24,99 zł

CRP, ilościowo
Badanie CRP (białka C-reaktywnego) to kluczowy wskaźnik stanu zapalnego, pomocny w wykrywaniu infekcji i przewlekłego zapalenia. CRP pomaga monitorować lecze...
cena od: 34,99 zł

Beta-HCG
Badanie beta-HCG to test ciążowy z krwi. Pozwala na bardzo wczesne potwierdzenie ciąży. Jest też markerem w diagnostyce onkologicznej i monitorowaniu ciąży.
cena od: 51,30 zł





