Czy sukraloza podnosi poziom cukru we krwi?

Sukraloza sama w sobie nie podnosi stężenia glukozy we krwi, bo organizm jej nie trawi ani nie metabolizuje. Jednak część badań sugeruje, że może pośrednio wpływać na metabolizm cukrów przez zmiany w mikrobiocie jelitowej i zmniejszenie wrażliwości na insulinę.

Co to jest sukraloza w składzie produktu?

Sukraloza (E955) to sztuczny słodzik pozyskiwany z sacharozy, około 600 razy słodszy od cukru. Nie dostarcza kalorii, bo organizm jej nie przetwarza. Znajdziesz ją głównie w napojach zero, odżywkach białkowych, jogurtach fit i gumach do żucia.

Czy sukraloza jest bezpieczna?

Sukraloza jest dopuszczona przez EFSA i FDA i uważana za bezpieczną w zalecanych ilościach. Dopuszczalne dzienne spożycie wynosi 5 mg/kg masy ciała wg FDA. Przy regularnym spożywaniu dużych ilości część badań wskazuje na możliwy niekorzystny wpływ na mikrobiom jelitowy.

Czy sukralozę można podgrzewać?

Nie zaleca się podgrzewania sukralozy do wysokich temperatur, np. przy smażeniu czy pieczeniu. Rozkład termiczny sukralozy może prowadzić do powstawania chloropropanoli – związków o działaniu genotoksycznym. Dotyczy to np. odżywek białkowych dodawanych do placków smażonych na patelni.

Czy sukraloza jest bezpieczna w ciąży?

Aktualne zalecenia nie wykluczają spożywania sukralozy przez kobiety w ciąży i karmiące. Sukraloza nie przenika przez barierę łożyskową i pojawia się w mleku matki jedynie w śladowych ilościach. W razie wątpliwości można ją ograniczyć, choć nie jest to medycznie wymagane.

Od kiedy dzieci mogą jeść sukralozę?

Dzieci do 2. roku życia nie powinny spożywać produktów ze sztucznymi słodzikami, w tym sukralozą. Dzieci powyżej 2. roku życia mogą spożywać te produkty w małych ilościach jako marginalny element diety. Dzieci z cukrzycą – tylko po konsultacji z lekarzem.

Sukraloza sama w sobie nie dostarcza kalorii. Jednak badanie z JAMA Network Open (2021) wykazało, że u kobiet i osób z otyłością sukraloza może nasilać apetyt i zmniejszać uczucie sytości, co pośrednio może prowadzić do spożycia większej liczby kalorii z innych produktów.

Czym różni się sukraloza od aspartamu?

Obie substancje to sztuczne słodziki bez kalorii, ale mają różne właściwości. Sukraloza jest trwała termicznie i można ją stosować w szerszym zakresie temperatury i pH, w tym w napojach kwaśnych i produktach pieczonych. Aspartam traci słodycz przy podgrzewaniu i nie nadaje się do wyrobu pieczywa.

Sukraloza – co to jest i czy jest szkodliwa?

Diagnosta laboratoryjny z wieloletnim doświadczeniem pracy w laboratoriach diagnostycznych, specjalista laboratoryjnej transfuzjologii medycznej, absolwentka Uniwersytetu Medycznego w Łodzi. Jest członkiem PTHiT oraz PTDL. W pracy łączy rzetelną wiedzę medyczną z interdyscyplinarnym spojrzeniem na zdrowie pacjenta. Aktywnie promuje świadomy i zdrowy styl życia.

Sukraloza (E955) to sztuczny słodzik powstały z sacharozy – jest od niej około 600 razy słodsza, a organizm niemal jej nie trawi i nie metabolizuje. Dlatego sama w sobie nie dostarcza kalorii i nie podnosi stężenia glukozy we krwi. Znajdziesz ją w napojach „zero", jogurtach fit, odżywkach białkowych i gumach do żucia – wszędzie tam, gdzie producent zamienił cukier na coś słodszego i tańszego.

Co to jest sukraloza?

Sukraloza to organiczny związek chemiczny – pochodna sacharozy. Podczas jej produkcji trzy grupy hydroksylowe w cząsteczce zwykłego cukru zastępuje się atomami chloru. Właśnie ta zmiana sprawia, że słodzik jest tak intensywnie słodki, a jednocześnie oporny na trawienie.

Pierwszy raz otrzymał ją Shashikant Phadis w Londynie w 1976 roku. Do użytku spożywczego trafiła najpierw w Kanadzie (1991), potem w USA (1998), a w całej Unii Europejskiej w 2004 roku. Dziś to jeden z najczęściej stosowanych słodzików na świecie. Na etykietach produktów szukaj oznaczenia E955.

Sukraloza a cukier – czym się różnią?

Zwykły cukier (sacharoza) ulega trawieniu – rozkłada się do glukozy i fruktozy, dostarcza kalorii i podnosi stężenie glukozy we krwi. Sukraloza tego nie robi. Organizm nie potrafi jej rozłożyć w pełni – około 80% spożytej ilości przechodzi przez przewód pokarmowy i jest wydalane bez zmian. Pozostałe około 20% ulega samoczynemu rozkładowi do chloroglukozy i chlorofruktozy (związków toksycznych, ale tylko w znacznie wyższych stężeniach niż te, jakie można znaleźć w produktach spożywczych).

Inna różnica to trwałość. Aspartam – popularny słodzik w dietetycznych napojach – traci słodycz przy wysokich temperaturach. Sukraloza jest stabilna w szerokim zakresie pH i temperatury, dlatego trafia też do wyrobów piekarniczych i kwaśnych napojów.

Gdzie znajdziesz sukralozę w jedzeniu?

Sukralozy szukaj przede wszystkim w:

napojach „zero" i „light" (gazowanych i niegazowanych)
jogurtach, serach i puddingach o obniżonej kaloryczności
odżywkach białkowych, batonach proteinowych i gotowych posiłkach fit
gumach do żucia
słodzikach stołowych sprzedawanych jako Splenda (produkt zawiera ~1% sukralozy i wypełniacze: maltodekstrynę i glukozę, które już dostarczają niewielkiej ilości kalorii)

Czy sukraloza jest szkodliwa?

Krótka odpowiedź: sukraloza jest dopuszczona do użytku przez EFSA i FDA i uważana za bezpieczną w przyjętych ilościach. Dopuszczalne dzienne spożycie (ADI) według FDA wynosi 5 mg/kg masy ciała, a według Health Canada – 9 mg/kg. Mimo to część badań wskazuje na możliwy negatywny wpływ na zdrowie – szczególnie przy regularnym, długotrwałym spożywaniu dużych ilości.

Sukraloza a mikrobiom jelitowy

To najczęściej podnoszona obawa w badaniach naukowych. Przewód pokarmowy zamieszkują miliony dobroczynnych bakterii, które uczestniczą w trawieniu, regulacji odporności, a nawet wpływają na nastrój. Badania na zwierzętach wykazały, że sukraloza może niekorzystnie wpływać na skład mikrobiomu jelitowego – obniżając liczebność „dobrych" bakterii. Powstałą lukę mogą zasiedlać gatunki wywołujące stany zapalne.

Badania z Kanady – kraju, w którym sukraloza pojawiła się jako pierwsza – sugerują korelację między wprowadzeniem tego słodzika na rynek a wzrostem liczby przypadków chorób zapalnych jelit (IBS, choroba Leśniowskiego-Crohna, wrzodziejące zapalenie jelita grubego) w ciągu kolejnych dekad. Zależność ta wymaga dalszych badań – korelacja nie oznacza przyczynowości – jednak warto o niej wiedzieć, szczególnie jeśli masz skłonności do dolegliwości jelitowych.

Sukraloza a cukrzyca i glukoza we krwi

Sukraloza nie podnosi bezpośrednio stężenia glukozy we krwi – co odróżnia ją od cukru i stanowi jej główną zaletę dla osób z cukrzycą lub insulinoopornością. Polskie Towarzystwo Diabetologiczne w zaleceniach na 2024 rok nie wyklucza stosowania słodzików, w tym sukralozy, u osób z cukrzycą – rekomenduje jednak ostrożność i ograniczenie ich ilości.

Część badań sugeruje jednak, że sukraloza może pośrednio wpływać na metabolizm węglowodanów – przez zmiany w mikrobiocie jelitowej i towarzyszące im stany zapalne, które zmniejszają wrażliwość tkanek na insulinę. Jeśli regularnie spożywasz produkty ze słodzikami i obserwujesz u siebie wahania energii, przyrost masy ciała lub trudności w utrzymaniu glikemii – warto sprawdzić stężenie glukozy i insuliny we krwi.

Sukraloza a apetyt – co mówi nauka?

Badanie opublikowane w „JAMA Network Open" przez naukowców z Keck School of Medicine w University of Southern California (USC) wykazało, że sukraloza może nasilać apetyt u kobiet i osób z otyłością. Zespół obserwował 74 ochotników, którzy spożywali napój słodzony cukrem, sukralozą lub wodę. Skany mózgów wykazały, że sukraloza wzmagała aktywność obszarów odpowiadających za łaknienie u kobiet i osób otyłych – jednocześnie obniżając stężenie hormonów sytości we krwi. Kobiety pijące napój z sukralozą częściej sięgały też po przekąski w bufecie.

To może tłumaczyć, dlaczego część osób pijących napoje „zero" paradoksalnie przybiera na wadze – nie przez kaloryczność słodzika, lecz przez zwiększony apetyt i wyższe spożycie kalorii z innych źródeł.

Sukraloza a ryzyko nowotworów

Podgrzewanie sukralozy do wysokich temperatur – np. przy smażeniu placków z odżywką białkową lub pieczeniu – może prowadzić do powstawania chloropropanoli. To związki o działaniu genotoksycznym (uszkadzającym DNA) i potencjalnie rakotwórczym. Stąd zalecenie: nie podgrzewaj produktów zawierających sukralozę. Dotyczy to szczególnie popularnych przepisów z odżywkami białkowymi smażonymi na patelni.

Przy normalnym spożyciu – bez podgrzewania – brak dowodów na bezpośredni wpływ sukralozy na ryzyko nowotworów u ludzi.

Sukraloza w ciąży – czy jest bezpieczna?

Aktualne zalecenia nie zakazują spożywania sukralozy w ciąży. Sukraloza nie przenika przez barierę łożyskową, a w mleku matki pojawia się w śladowych ilościach, które nie wpływają na zdrowie dziecka. Kobiety karmiące piersią mogą spożywać produkty z sukralozą bez ryzyka dla niemowlęcia.

Jeśli jednak masz wątpliwości lub chcesz ograniczyć substancje przetworzone w tym szczególnym okresie – to naturalna i rozsądna decyzja. Zamiast napojów z sukralozą woda z cytryną, herbata ziołowa lub sok rozcieńczony wodą to prostsze i neutralne opcje.

Sukraloza dla dzieci – od kiedy?

Sukraloza – podobnie jak inne sztuczne słodziki – nie jest zalecana dla małych dzieci. Przyjmuje się następujące zasady:

Dzieci do 2. roku życia nie powinny spożywać produktów z sztucznymi słodzikami. W tym wieku dieta powinna być zróżnicowana i oparta na naturalnych składnikach odżywczych.
Dzieci powyżej 2. roku życia mogą spożywać produkty z sukralozą w małych ilościach, pod warunkiem że słodzik jest marginalnym elementem zbilansowanej diety – nie jej podstawą.
Dzieci z cukrzycą powyżej 2. roku życia – tylko po konsultacji z lekarzem prowadzącym.

Jak sprawdzić wpływ sukralozy na metabolizm?

Sama sukraloza nie podnosi glikemii – ale jeśli od dłuższego czasu spożywasz dużo produktów fit ze słodzikami i obserwujesz:

przyrost masy ciała mimo diety „light"
zwiększony apetyt, szczególnie na słodycze
wahania energii w ciągu dnia
wzdęcia, dyskomfort w jelitach

... to warto przyjrzeć się swojemu metabolizmowi badaniami krwi. Stężenie glukozy i insuliny na czczo pozwala ocenić, czy organizm prawidłowo reguluje poziom cukru we krwi. Badanie CRP pokaże, czy w organizmie nie toczy się stan zapalny (który może być skutkiem niekorzystnych zmian mikrobiomu jelitowego). Lipidogram dopełnia obraz – szczególnie przy długotrwałej diecie przetworzonej.

mgr Sylwia Bamberska