Badanie piersi w domu i w gabinecie. Na co zwracać uwagę?

Ćwiczenia, dieta, włosy, paznokcie i… piersi. Tak jak wizyta u kosmetyczki, fryzjera czy na siłowni jest Twoim nawykiem, tak badanie piersi powinno zostać na stałe wpisane w Twój kalendarz. Bo choć rak piersi to groźny przeciwnik, nie musisz być sparaliżowana na samą myśl o nim – podobnie jak z innymi przeszkodami, również z nowotworem można sobie poradzić.

Badania piersi

Badanie piersi warto wykonywać regularnie. W zależności od metody co miesiąc lub co 2 lata. Najprostsze jest samobadanie piersi. Mimo że nie jest tak dokładne jak stosowane w gabinetach lekarskich metody diagnostyczne, można wykonywać je regularnie i samemu. Niżej dowiesz się, jak to robić poprawnie oraz poznasz pozostałe metody badania piersi.

Samobadanie piersi

Trwa ono kilka minut, a może Ci realnie pomóc! Okazji do samobadania może być wiele. Kiedy badać piersi samodzielnie?

• Przed ubraniem się rano lub zanim przebierzemy się w piżamę wieczorem.
• Leżąc w łóżku.
• Podczas kąpieli.

Kiedy wykonywać samobadanie piersi? Tak jak wspomnieliśmy, badanie powinnaś wykonywać co miesiąc, najlepiej między 6. a 9. dniem cyklu. Kobiety po menopauzie powinny badać piersi tego samego dnia każdego miesiąca.

Jak badać piersi w domu?

I etap: oglądanie

1. Stań przed lustrem. Obejrzyj swoje piersi w trzech pozycjach: z rękami opuszczonymi wzdłuż tułowia, uniesionymi do góry oraz opartymi na biodrach. Sprawdzaj, czy nie ma widocznych zmian w kształcie piersi, pofałdowań skóry oraz czy któraś z brodawek nie jest wciągnięta.
2. Przyjmując powyższe pozycje, nie zapomnij o obejrzeniu piersi w górnej części, w okolicy pachy.
3. Oceń piersi z profilu – spleć dłonie za plecami i obejrzyj się w lustrze z lewej i prawej strony.
4. Pochyl się do przodu. Sprawdź, czy w tej pozycji nie widzisz jakichś niepokojących zmian.
5. Ściśnij brodawkę i sprawdź, czy nie wydobywa się z niej żadna wydzielina.

II etap: badanie palpacyjne piersi

Istnieją 3 metody badania piersi. Im więcej z nich zastosujesz podczas samobadania, tym większa szansa, że odpowiednio wcześnie zareagujesz na jeszcze niewielkie zmiany. Badanie palpacyjne wykonaj w dwóch pozycjach: na stojąco i na leżąco.

Piersi badaj trzema złączonymi palcami, zataczając niewielkie kółeczka:

1. z góry na dół piersi;
2. promieniście – zaczynając przy sutku, kierując się na zewnątrz piersi;
3. koliście – badając najpierw zewnętrzną część piersi i stopniowo kierując się ku środku.

USG piersi

USG piersi to badanie nieinwazyjne, czułe i zalecane kobietom młodym jako badanie profilaktyczne. Młode piersi często mają strukturę gruczołową, w związku z czym nie mogą być skutecznie zbadane podczas mammografii. Pierwsze USG piersi warto wykonać już w wieku 20 lat.

USG piersi może być również wykorzystywane jako badanie uzupełniające mammografię. Dostarcza ono istotnych informacji na temat zmian nowotworowych – w tym wielkości, stopnia zaawansowania czy zmian przerzutowych.

Mammografia

Mammografia to jedna z podstawowych metod stosowanych w diagnostyce i monitorowaniu raka piersi. Bezpłatne badanie przysługuje kobietom w wieku 50-69 lat (raz na dwa lata). Kobiety, których najbliższe krewne chorowały na nowotwór, mogą również starać się o bezpłatną mammografię w ramach programu dla kobiet z grupy ryzyka.

Szacuje się, że mammografia wykonywana co roku obniża ryzyko zgonu z powodu raka piersi o 25%.

Objawy raka piersi – co powinno Cię zaniepokoić przy samobadaniu?

Twoją uwagę powinny zwrócić wszelkie zgrubienia i guzki, które wyczujesz podczas samobadania – nawet bezbolesne (w początkowych stadiach rozwoju rak piersi nie boli).

Skonsultuj się ze specjalistą, kiedy obserwujesz też:

• wyciek z brodawki sutkowej,
• asymetrię sutków,
• wciągnięcie brodawki sutkowej,
• owrzodzenie brodawki lub skóry piersi,
• „pomarańczową skórkę”,
• ból piersi,
• pogrubienie skóry piersi,
• zmianę rozmiaru lub kształtu piersi,
• powiększoną żyłę na piersi,
• świąd lub pieczenie brodawki.

Inne metody profilaktyki raka piersi

Chcąc wiedzieć, czy znajdujesz się w grupie ryzyka, warto wykonać badania genów BRCA1 i BRCA2. Mutacje w tych genach zwiększają prawdopodobieństwo zachorowania na raka piersi (nie stanowią jednak diagnozy). Kobiety, u których wykryto mutacje w genie BRCA1, obciążone są ryzykiem zachorowania na nowotwór piersi, wynoszącym ok. 69%. Wiedząc, że jesteś nosicielką mutacji, możesz rozważyć profilaktyczną mastektomię, by uniknąć nowotworu w przyszłości. Badanie możesz wykonać nawet w najbliższych dniach we własnym domu!

Dodatkowo pewne zmiany w stylu życia mogą zapobiegać rakowi piersi. Serwis Cancer.net, tworzony przez specjalistów z dziedziny onkologii, podaje, że czynności, które mogą obniżyć ryzyko raka piersi, to:

• regularna aktywność fizyczna trwająca 30-60 minut dziennie;
• utrzymywanie właściwej masy ciała;
• przedyskutowanie z lekarzem ryzyka i korzyści związane z terapią hormonalną;
• karmienie piersią.