Alkohol a choroby serca - na co uważać, sięgając po kieliszek?

Nie od dziś wiadomo, że nadmierne spożywanie substancji alkoholowych wywiera negatywny wpływ na wszystkie organy w naszym ciele - między innymi wątrobę, cały układ pokarmowy oraz immunologiczny. Wbrew powszechnemu mitowi - serce również nie stanowi wyjątku od tej reguły. Co dzieje się z sercem, gdy pijemy alkohol?

Wpływ alkoholu na serce

Alkohol a choroby serca - organ ten odpowiada za stały przepływ krwi w całym ciele. W efekcie wpływa na skuteczne dostarczanie tlenu i składników odżywczych do wszystkich części ciała. Kiedy więc serce, tętnice lub inne naczynia krwionośne są uszkodzone, organizm nie może działać prawidłowo. Jak podają statystyki, schorzenia te są powszechnie znane - choroby układu krążenia prowadzą do śmierci około 150 000 osób rocznie. [1]

Alkohol wpływa na układ sercowo-naczyniowy, powoduje przejściowe przyspieszenie akcji serca i wzrost ciśnienia krwi. Długotrwałe upijanie się może mieć jednak śmiertelne skutki. Stale przyspieszone tętno, wysokie ciśnienie, osłabienie mięśnia sercowego i arytmia - drastycznie zwiększają ryzyko zawału serca i udaru mózgu. [2]

Alkohol a tętno

Tętno to liczba uderzeń serca na minutę. W wielu przypadkach spożywanie alkoholu prowadzi do zmienności rytmu serca – czyli czasu między uderzeniami. Badania wykazały, że regularne intensywne picie może także wywołać epizody tachykardii (przyspieszone tętno z powodu problemów z sygnałami wywołującymi bicie serca).

Powikłania spowodowane regularnymi epizodami tachykardii różnią się w zależności od ich częstotliwości, długości i nasilenia - a niektóre z nich mogą doprowadzić do powstania zakrzepów, co w efekcie zwiększa prawdopodobieństwo zawału serca lub udaru mózgu. [3]

Kardiomiopatia rozstrzeniowa

Serce reguluje ciśnienie krwi, dzięki czemu ta krąży wokół ciała w jednym kierunku. Zarówno częstotliwość, jak i siła skurczów serca dostosowywane są w zależności od potrzeb organizmu. Nadmierne spożywanie alkoholu może jednak prowadzić do kardiomiopatii - czyli uszkodzenia mięśnia sercowego.

Kardiomiopatia rozstrzeniowa powoduje osłabienie mięśnia sercowego, co skutkuje powiększeniem komór serca, a w efekcie - słabszymi skurczami. Utrudnia to krążenie krwi w organizmie, a ostatecznie może nawet doprowadzić do zastoinowej niewydolności serca.

Nadciśnienie tętnicze

Spożywanie nawet niewielkich ilości alkoholu podnosi ciśnienie tętnicze krwi. Pacjenci zmagający się z nadciśnieniem tętniczym powinni więc zachowywać całkowitą abstynencję. Podwyższenie ciśnienia wskutek picia alkoholu objawia się:

• trudnościami w złapaniu oddechu,
• uciskowym bólem głowy,
• krwawieniami z nosa,
• zawrotami głowy,
• uczuciem zmęczenia,
• zaburzeniami snu,
• zdenerwowaniem,
• uczuciem ucisku i kołatania serca.

Nieregularne bicie serca

Zmiana rytmu serca nazywana jest arytmią. Wyróżnić możemy tu zarówno zbyt wolne bicie serca (bradykardia) lub zbyt szybkie (tachykardia). Arytmie mogą powodować zatrzymanie akcji serca i udar mózgu.

Stwierdzono, że występowanie ostrych zaburzeń rytmu serca (najczęściej migotanie przedsionków) w wielu przypadkach wywoływane jest właśnie przez alkohol. Statystycznie najczęściej występują one po weekendach lub świętach, takich jak Boże Narodzenie czy Nowy rok - czemu zawdzięczają również swoją nazwę - “holiday heart syndrome”. [4]

Migotanie przedsionków

Migotanie przedsionków to jeden z rodzajów arytmii. Schorzenie to może być związane z wywołaną alkoholem niewydolnością serca lub chorobą wieńcową.

Aktywność elektryczna przedsionków pacjenta jest bardzo szybka i niemiarowa. Uniemożliwia to prawidłowe kurczenie się i rozkurczanie, co oznacza, że krew nie krąży tak wydajnie, jak powinna i nie przepływa prawidłowo przez układ krwionośny. Może wtedy dochodzić między innymi do powstawania skrzepów w przedsionkach i zwiększyć prawdopodobieństwo zawału serca. Co więcej, jeśli krew, która zakrzepła w przedsionku, oderwie się i znajdzie się w krwiobiegu, może utkwić w tętnicy w mózgu, powodując udar niedokrwienny. [5]

Zawał serca

Mięsień sercowy potrzebuje tlenu. Zawał serca ma miejsce, gdy tętnica dostarczająca tlen do mięśnia sercowego jest zmniejszona lub całkowicie odcięta, uniemożliwiając mięśniowi otrzymywanie odpowiedniej ilości tlenu. Przepływ krwi do serca może zostać zablokowany z powodu stopniowego gromadzenia się tłuszczu, co powoduje zwężenie tętnic wieńcowych.

Spożywanie alkoholu może podnieść poziom tłuszczu we krwi. Osoby z wysokim poziomem trójglicerydów często mają wysoki poziom złego cholesterolu i niski poziom dobrego. Wysoki poziom złego cholesterolu może zatykać tętnice, a jeśli kawałek blaszki miażdżycowej oderwie się, tworzy się skrzep i może dojść do zawału serca. [6]

Choroba wieńcowa

Choroba niedokrwienna mięśnia sercowego spowodowana jest zmianami miażdżycowymi w tętnicach wieńcowych. Sprzyja również zawałom serca.

Blaszki miażdżycowe, które na skutek choroby tworzą się w tętnicach zaopatrujących serce w tlen, utrudniają stały przepływ krwi, co w efekcie powoduje niedotlenienie mięśnia sercowego. Nadmierne spożywanie substancji alkoholowych zwiększa ryzyko rozwoju choroby, a jej skutki mogą być śmiertelne.

Picie alkoholu w dużych ilościach z pewnością wywiera negatywny wpływ zarówno na układ sercowo-naczyniowy, jak i cały organizm. Aby prawidłowo zadbać o zdrowie, nie trzeba oczywiście całkowicie z niego rezygnować. Pamiętajmy jednak, by zachować właściwy umiar w piciu, a w razie potrzeby - skontaktować się z odpowiednią placówką medyczną.

Sprawdź również, jak dbać o serce na co dzień.

Źródła:

1. https://www.bhf.org.uk/what-we-do/our-research/heart-statistics/heart-statistics-publications/cardiovascular-disease-statistics-2018
2. https://alcoholthinkagain.com.au/alcohol-your-health/alcohol-and-long-term-health/alcohol-and-cardiovascular-disease/
3. https://alcoholthinkagain.com.au/alcohol-your-health/alcohol-and-long-term-health/alcohol-and-cardiovascular-disease/
4. https://alcoholthinkagain.com.au/alcohol-your-health/alcohol-and-long-term-health/alcohol-and-cardiovascular-disease/
5. https://www.ucsf.edu/news/2021/08/421341/alcohol-can-cause-immediate-risk-atrial-fibrillation
6. https://alcoholthinkagain.com.au/alcohol-your-health/alcohol-and-long-term-health/alcohol-and-cardiovascular-disease/