Kandydoza pochwy (grzybica pochwy)
To najczęstsza postać candida u kobiet. Klasyczna triada: świąd sromu, pieczenie pochwy i biały serowaty upław bez zapachu. Ból podczas stosunku i oddawania moczu to dodatkowe, częste objawy. Niektóre kobiety mają tylko świąd. Inne – głównie ból.
Kandydoza pochwy nie ma charakterystycznego zapachu – to ważna różnica w odróżnieniu od waginozy bakteryjnej, gdzie pojawia się nieprzyjemny rybi zapach. Jeśli masz wątpliwości, poradnik o grzybicy pochwy rozwija ten temat.
Kandydoza jamy ustnej i gardła
Biały nalot przypominający zsiadłe mleko na języku, podniebieniu i wewnętrznej stronie policzków. Próba starcia tego nalotu odsłania zaczerwienioną, czasem krwawiącą błonę. U dorosłych to sygnał alarmowy – warto sprawdzić, czy nie współistnieje cukrzyca, niedobór odporności, zły stan protez stomatologicznych lub wpływ leczenia wziewnymi kortykosteroidami.
Kandydoza jelit – objawy niespecyficzne
Koncept "candida jelit" budzi kontrowersje w środowisku gastroenterologicznym. Pewne jest jedno: w warunkach dysbiozy (np. po długiej antybiotykoterapii) drożdżaki mogą przerosnąć. Typowe objawy to wzdęcia, gazy, naprzemiennie biegunki i zaparcia, przewlekłe zmęczenie oraz nasilone łaknienie słodyczy. Są to jednak objawy bardzo niespecyficzne – tak samo wyglądają zespół jelita drażliwego, SIBO czy nietolerancje pokarmowe. Dlatego diagnostyka jelit wymaga szerszego spojrzenia niż pojedynczy test na candida.
Kandydoza skóry i fałdów
Rumieniowe, wilgotne, dobrze odgraniczone zmiany w fałdach skórnych – pod piersiami, w pachwinach, między pośladkami, w fałdach brzucha. Często pojawiają się satelitarne krostki wokół głównej zmiany. Skóra łuszczy się, pęka, swędzi. U otyłych pacjentów i chorych na cukrzycę to bardzo częsty problem. W odróżnieniu od łuszczycy zmiany candida są bardziej miękkie, wilgotne i reagują na leki przeciwgrzybicze.
Kandydoza paznokci
Zmienia kolor płytki na żółty, brązowawy lub zielonkawy. Paznokieć grubieje, matowieje, staje się kruchy. Wał paznokciowy puchnie i czerwienieje. U osób, które pracują z rękami w wodzie – kucharzy, sprzątaczek, fryzjerek – to jedna z częstszych postaci grzybicy.
Kandydoza pieluszkowa u niemowląt
Objawia się jaskrawoczerwonym rumieniem w pachwinach i w szparze pośladkowej, z drobnymi krostkami i satelitarnymi grudkami na obrzeżach. Wilgoć pod pieluszką i częste biegunki to idealne środowisko dla candida. Kandydoza pieluszkowa wymaga leku przeciwgrzybiczego – sam krem natłuszczający nie wystarczy.
Kandydoza inwazyjna – kiedy dzwonić po pomoc
Inwazyjna kandydoza (kandydemia) to stan zagrożenia życia. Grzyby przedostają się do krwiobiegu i mogą atakować wątrobę, nerki, serce, opony mózgowo-rdzeniowe. Pojawia się u pacjentów OIT, onkologicznych, po przeszczepach, z długimi cewnikami centralnymi. Objawy to gorączka niepoddająca się antybiotykoterapii, dreszcze, spadek ciśnienia i objawy sepsy. Dla tej grupy pacjentów zaleca się badanie antygenu krążącego candida i oznaczenie przeciwciał anty-mannanowych – według wytycznych ECMM/ISHAM/ASM to uzupełniające biomarkery diagnostyki.
