Jakie badania krwi trzeba wykonywać na czczo?

19 Mar 2019 12 min

Pacjenci, których stan zdrowia nie wymaga regularnych badań krwi, często nie wiedzą, jak powinni przygotować się do pobrania próbki. Efektem tego mogą być zaburzone wyniki, prowadzące do błędnej diagnozy. By ułatwić im to zadanie, przygotowaliśmy listę najpopularniejszych badań, przed których wykonaniem pacjent powinien pozostać na czczo.

1. Glukoza - bezwzględnie na czczo

Badanie poziomu glukozy we krwi ma na celu wykrycie wahań tego związku lub ewentualnej nietolerancji samej glukozy. Pobrania dokonuje się zwykle w godzinach 7.00-10.00 rano, a ostatni posiłek powinien zostać spożyty najpóźniej o godzinie 18.00 poprzedniego dnia. Jedzenie i picie nieobojętnych substancji może zaburzać wyniki badania, dlatego tego zakazu należy przestrzegać bezwzględnie.

2. Morfologia - na czczo

Pełna morfologia krwi jest badaniem, dzięki któremu możemy ocenić ogólny stan układu czerwonokrwinkowego i białokrwinkowego oraz płytek krwi pacjenta. Przed badaniem zaleca się, by osoba badana nie jadła przez przynajmniej trzynaście godzin przed pobraniem krwi, które zwykle odbywa się w godzinach porannych. Zasada ta nie obowiązuje w przypadku dzieci do trzeciego miesiąca życia. Rodzic powinien jednak  koniecznie pamietać, by uprzedzić o tym fakcie lekarza.

3. Próby wątrobowe (w tym: ALT, AST, ALP, BIL, GGTP) - na czczo

Próby wątrobowe pozwalają już we wczesnym stadium wykryć zaburzenia gospodarki tłuszczowej oraz zapalenie czy stłuszczenie wątroby. Badanie polega na oznaczeniu wielkości parametrów wątroby takich jak bilirubina czy enzymów wątrobowych. By wyniki nie zostały zaburzone, pacjent powinien zjeść ostatni posiłek do godziny 18.00 po południu, jeśli następnego dnia planuje poddać się pobraniu próbki.

4. Lipidogram (w tym: CHOL, HDL, nie-HDL, LDL, TG) - na czczo

By określić stan gospodarki lipidowej organizmu pacjenta, lekarz może zlecić badanie lipidogramu. Jego wyniki obejmują stężenie tzw. Złego i dobrego cholesterolu, a także trójglicerydów. Dzięki temu, lekarzowi szybciej uda się zdiagnozować ewentualną miażdżycę, nadciśnienie tętnicze i groźne choroby serca. Diagności zalecają, by pozostać na czczo przez trzynaście do czternastu godzin przed pobraniem próbki.

5. Insulina - bezwzględnie na czczo

Insulina jest hormonem wydzielanym przez trzustkę i regulującym jej pracę. Gdy z jakiegoś powodu produkcja insuliny jest zaburzona, możemy mieć do czynienia z cukrzycą. W przypadku tego badania bardzo łatwo jest wpłynąć na prawidłowy wynik, dlatego zakaz spożywania jakichkolwiek posiłków na czternaście godzin przed pobraniem jest tutaj dla wszystkich obligatoryjny.

6. Elektrolity (w tym: Na - sód, K - potas) - bezwzględnie na czczo

Przygotowanie do tego badania ma dość oryginalną formę. Przed niemal każdym pobraniem, lekarze zalecają picie dużej ilości wody, co zwiększa widoczność żył i pozwala łatwiej wkłuć się w nie pielęgniarce. Jednak w przypadku elektrolitów trzeba zwrócić uwagę na to, jaką wodę mamy zamiar wypić. Wody mineralne, zwłaszcza te zawierające dodatkowe witaminy i mikroelementy mogą zaburzyć wynik badania. Przed pobraniem krwi, które ma na celu zmierzenie ilość zawartych w niej elektrolitów, należy pić wyłącznie przegotowaną wodę z kranu i wystrzegać się wszelkich wód butelkowych, dostępnych w sklepach. Poza tym pacjent musi bezwzględnie pozostać na czczo przed czternaście godzin przed pobraniem materiału.

7. Mocznik - na czczo

Oznaczenie stężenia mocznika w surowicy krwi jest istotne przede wszystkim w diagnostyce pracy nerek. Wynik badania zależy od często przeciwstawnych mechanizmów oraz nawyków żywieniowych. Chcąc zbadać poziom mocznika, na badania powinniśmy wybrać się rano, najlepiej przed godziną 10.00, a ostatni posiłek zjeść najpóźniej o 18.00 dnia poprzedniego.

8. Kortyzol - bezwzględnie na czczo

Kortyzol, czyli tak zwany hormon stresu, jest odpowiedzialny regulację ciśnienia, metabolizmu glukozy, białek i tłuszczów, a także za hamowanie odpowiedzi układu odpornościowego, czyli efekt przeciwzapalny. Ze względu na rytm dobowy wydzielania kortyzolu, krew do badania należy pobierać, w godzinach porannych pomiędzy godziną 6:00 a 10:00, w godzinach popołudniowych pomiędzy godziną 16:00 a 20:00 lub około północy. Przy kolejnych pobraniach trzeba pamiętać, by odbywały się one o tej samej porze, ze względu na fakt, że parametr ten zachowuje zmienność dobową. Ważne jest także, by badany unikał stresu oraz nadmiernego wysiłku fizycznego podczas i przed pobraniem, by nie zaburzyć ostatecznych wyników. Przez około dwanaście godzin przed pobraniem próbki, pacjent powinien powstrzymać się od posiłku, a także unikać w tym czasie picia herbaty oraz kawy.

9. APTT i PT (INR) - na czczo

Badania te służą do oceny aktywności czynników wewnątrzpochodnej drogi aktywacji układu krzepnięcia. Są wyjątkowo przydatne w ocenie funkcji wątroby i diagnostyce zespołu rozsianego wykrzepiania wewnątrznaczyniowego DIC. Aby uzyskać poprawny wynik diagnostyczny, należy pozostać na czczo przez przynajmniej trzynaście godzin oraz odstawić bogate w tłuszcze posiłki na dobę przed pobraniem.

10. Aldosteron - na czczo

Aldosteron jest steroidowym hormonem należącym do grupy mineralokortykosteroidów, syntetyzowanym w warstwie kłębkowatej kory nadnerczy, wykazującym największą aktywność spośród wszystkich związków z grupy mineralokortykosteroidów. Oznaczenie go w surowicy, przydatne jest w diagnostyce różnicowego nadciśnienia tętniczego, hiperaldosteronizmu, a także zaburzeń elektrolitowych. Przed oznaczeniem, należy unikać wysiłku i pozostawać przez przynajmniej dwie godziny w niezmiennej pozycji. Dlatego, gdy krew będzie pobierana na siedząco, pacjent powinien zasiąść w fotelu odpowiednio wcześniej. Przy wyborze pozycji leżącej, pobrania najlepiej dokonywać rano, przed podniesieniem się z łóżka. Dodatkowo ważne jest, by kolację poprzedniego dnia zjeść najpóźniej o godzinie 18.00.

Osoby prowadzące bardzo regularny tryb dnia mogą mieć spory problem, w zachowaniu postu, jednak jest to kluczowe dla poprawnej diagnostyki próbek. Jeśli wolisz uniknąć kolejek i niepotrzebnego przedłużania uczucia głodu, możesz zamówić domowe pobranie, podczas którego pielęgniarka zjawi się pod Twoimi drzwiami, o wyznaczone przez Ciebie godzinie. Aby to zrobić, przejdź na stronę https://upacjenta.pl/wizyty i już teraz zamów badanie dla siebie i swoich bliskich.