Opis badania
Badanie Witamina D3 metabolit 1,25(OH)2 mierzy stężenie 1,25-dihydroksywitaminy D, znanej też jako kalcytriol. Jest to aktywna, hormonalna forma witaminy D, która odgrywa kluczową rolę w regulacji gospodarki wapniowo-fosforanowej w organizmie.
Proces aktywacji witaminy D jest wieloetapowy. Witamina D, którą pozyskujemy ze słońca, pożywienia lub suplementacji, jest najpierw przekształcana w wątrobie do formy magazynowej – 25-hydroksywitaminy D [25(OH)D]. To właśnie tę formę mierzy się w standardowym badaniu oceniającym poziom witaminy D w surowicy krwi. Następnie, głównie w nerkach, forma magazynowa jest przekształcana w ostateczną, w pełni aktywną postać – 1,25(OH)2D, czyli kalcytriol.
To właśnie kalcytriol działa jak hormon, który w jelitach silnie pobudza wchłanianie wapnia i fosforanów z pożywienia. Jego produkcja jest ściśle kontrolowana przez parathormon (PTH) oraz stężenie wapnia i fosforanów we krwi.
Ważna uwaga: to nie jest standardowe badanie na „poziom witaminy D”. Rutynowa ocena zaopatrzenia organizmu w witaminę D polega na pomiarze jej formy magazynowej, czyli witaminy D metabolit 25(OH). Badanie aktywnego metabolitu 1,25(OH)2D jest testem wysoce specjalistycznym, zlecanym przez lekarza w konkretnych sytuacjach klinicznych, w celu pogłębienia diagnostyki.
Badanie krwi w domu. Zobacz jak to działa.
Wybierz badania w Katalogu badań
Wybierz badania w Katalogu badań
691 laboratoryjnych badań podstawowych i specjalistycznych
Zapewniamy najwyższą jakość i dokładność
Wyniki dla większości badań są dostępne już tego samego dnia
Zamów wizytę do domu
Zamów wizytę do domu
Wybierasz dowolny dzień i godzinę – również w weekend
Na jednej wizycie możemy zbadać aż trzy osoby – a za pobranie krwi zapłacicie tylko raz
Wizyta trwa około 10 – 15 minut
Odbierz i zrozum wyniki badań
Odbierz i zrozum wyniki badań
Badania i wyniki zawsze w jednym miejscu: Panelu pacjenta
Łatwe zarządzanie: umawiasz, edytujesz i ponawiasz zamówienia
A dzięki naszej interpretacji wyników Raport Zdrowia lepiej rozumiesz swoje zdrowie
Kiedy warto wykonać to badanie?
Wykonanie badania stężenia aktywnej witaminy D zaleca się w ramach pogłębionej diagnostyki endokrynologicznej i nefrologicznej, gdy standardowe badania nie wyjaśniają przyczyny problemu.
Badanie jest wskazane w następujących sytuacjach:
- W diagnostyce niewyjaśnionej hiperkalcemii (zbyt wysokiego stężenia wapnia we krwi), zwłaszcza gdy stężenie parathormonu (PTH) jest niskie lub prawidłowe.
- W diagnostyce różnicowej krzywicy u dzieci i osteomalacji (rozmiękania kości) u dorosłych, szczególnie rzadkich, wrodzonych postaci, które są oporne na leczenie standardowymi dawkami witaminy D.
- U pacjentów z ciężką, przewlekłą chorobą nerek, w celu oceny zdolności nerek do produkcji aktywnej formy witaminy D, co ma wpływ na rozwój wtórnej nadczynności przytarczyc.
- Przy podejrzeniu rzadkich guzów nowotworowych (np. chłoniaków), które mogą produkować kalcytriol.
Komu polecamy wykonanie badania?
Badanie to jest przeznaczone dla pacjentów w trakcie zaawansowanej diagnostyki zaburzeń metabolicznych.
Wykonuje się je:
- Pacjentom z hiperkalcemią, u których należy ustalić jej przyczynę.
- Osobom z podejrzeniem lub diagnozą sarkoidozy, u których występuje podwyższone stężenie wapnia.
- Dzieciom z krzywicą, która nie reaguje na standardowe leczenie suplementami witaminy D.
- Pacjentom z zaawansowaną przewlekłą chorobą nerek.
- W wybranych, skomplikowanych przypadkach zaburzeń gospodarki wapniowo-fosforanowej, na wyraźne zlecenie lekarza specjalisty.
Jak często wykonywać to badanie?
Jest to badanie o charakterze głównie diagnostycznym.
- W diagnostyce badanie zazwyczaj wykonuje się jednorazowo, aby ustalić przyczynę zaburzeń.
- W bardzo rzadkich przypadkach, np. w monitorowaniu leczenia niektórych chorób, częstotliwość powtarzania badania ustala lekarz specjalista.
Jak przygotować się do badania?
Prawidłowe przygotowanie jest kluczowe dla uzyskania wiarygodnych wyników.
- Zaleca się pobranie krwi na czczo (po około 8-12 godzinach od ostatniego posiłku).
- Krew należy pobrać w godzinach porannych, między 7:00 a 10:00.
- Przed pobraniem wypij szklankę niegazowanej wody. Ułatwi to pobranie krwi.
Poinformuj lekarza o wszystkich przyjmowanych lekach i suplementach, a zwłaszcza o preparatach witaminy D (szczególnie w dużych dawkach, w każdej formie), wapnia oraz lekach wpływających na metabolizm kostny.
Czynniki mające wpływ na wynik
Na stężenie kalcytriolu wpływa wiele czynników hormonalnych i metabolicznych.
- Czynniki fizjologiczne:
- •Poziom parathormonu (PTH), stężenie wapnia i fosforanów we krwi, ekspozycja na słońce, ciąża i laktacja.
- Czynniki patologiczne:
- •Podwyższone stężenie wywołują choroby ziarniniakowe (sarkoidoza), pierwotna nadczynność przytarczyc, niektóre chłoniaki, zatrucie witaminą D.
- •Obniżone stężenie powoduje przewlekła choroba nerek, niedoczynność przytarczyc, niektóre rzadkie, wrodzone postacie krzywicy.
- Czynniki farmakologiczne:
- •Suplementacja kalcytriolem, niektóre leki moczopędne i przeciwpadaczkowe.
Co mogą oznaczać wyniki poza zakresem?
Wynik badania aktywnej witaminy D jest zawsze interpretowany w ścisłym powiązaniu ze stężeniem wapnia, fosforu, parathormonu (PTH) oraz witaminy D metabolit 25(OH).
- Podwyższone stężenie wskazuje na nadprodukcję kalcytriolu, co prowadzi do nadmiernego wchłaniania wapnia z jelit i może skutkować hiperkalcemią. Najczęstsze przyczyny to:
- •Choroby ziarniniakowe, takie jak sarkoidoza, w których komórki zapalne produkują kalcytriol w sposób niekontrolowany.
- •Nadczynność przytarczyc, w której wysoki poziom PTH nadmiernie stymuluje nerki do produkcji kalcytriolu.
- •Przedawkowanie preparatów zawierających aktywną formę witaminy D.
- Obniżone stężenie wskazuje na niedobór aktywnej formy witaminy D.
- •Najczęstszą przyczyną jest zaawansowana, przewlekła choroba nerek, w przebiegu której nerki tracą zdolność do przekształcania formy witaminy D 25(OH) w witaminę D aktywną (metabolit 1,25(OH)2).
- •Może również występować w przebiegu niedoczynności przytarczyc lub w niektórych rzadkich, wrodzonych typach krzywicy.
Interpretacji wyniku, ze względu na specjalistyczny charakter badania, zawsze dokonuje lekarz, najczęściej endokrynolog lub nefrolog w odniesieniu do pełnego obrazu klinicznego pacjenta i z uwzględnieniem innych badań laboratoryjnych i obrazowych.
