Badanie Ospa (Varicella zoster virus) IgG to test serologiczny, który pozwala na ocenę obecności we krwi przeciwciał w klasie G (IgG) skierowanych przeciwko wirusowi ospy wietrznej i półpaśca.

Ospa wietrzna to bardzo zakaźna choroba wirusowa, którą większość osób przechodzi w dzieciństwie. Po pierwotnym zakażeniu wirus VZV nie jest eliminowany z organizmu, lecz pozostaje w utajeniu w komórkach nerwowych. Po wielu latach, w warunkach obniżonej odporności, może on ulec reaktywacji, wywołując półpasiec.

Przechorowanie ospy wietrznej lub przyjęcie szczepienia ochronnego prowadzi do wytworzenia przez układ odpornościowy przeciwciał w klasie IgG. Są one elementem długotrwałej, najczęściej dożywotniej pamięci immunologicznej, która chroni przed ponownym zachorowaniem na ospę wietrzną. Badanie stężenia tych przeciwciał jest więc wiarygodnym sposobem na potwierdzenie posiadanej odporności.

Wykonanie badania w kierunku przeciwciał IgG przeciw VZV warto rozważyć w każdym przypadku, gdy istnieje potrzeba weryfikacji statusu odporności.

Główne wskazania do badania:

• Przed planowaną ciążą – to najważniejsze, ale nie obowiązkowe wskazanie. Pierwotne zakażenie ospą wietrzną w trakcie ciąży może być bardzo niebezpieczne zarówno dla przyszłej mamy (ryzyko ciężkiego zapalenia płuc), jak i dla płodu (ryzyko zespołu ospy wietrznej wrodzonej). Badanie pozwala ocenić, czy kobieta jest odporna.
• Przed rozpoczęciem leczenia immunosupresyjnego (np. chemioterapii, leczenia biologicznego) lub przed przeszczepem narządu.
• U osób, które nie pamiętają, czy chorowały na ospę wietrzną w przeszłości, a nie były szczepione.
• U pracowników ochrony zdrowia, nauczycieli, opiekunów w żłobkach i przedszkolach, którzy są zawodowo narażeni na częsty kontakt z dziećmi.
• Po kontakcie z osobą chorą na ospę wietrzną lub półpasiec, w celu szybkiej weryfikacji swojego statusu odporności.

Badanie to jest cennym narzędziem w świadomym zarządzaniu swoim zdrowiem. Polecamy je w szczególności:

• Kobietom planującym ciążę, które nie są pewne, czy chorowały na ospę wietrzną w dzieciństwie.
• Dorosłym, którzy nie chorowali na ospę i rozważają szczepienie ochronne.
• Pracownikom medycznym oraz osobom pracującym z dziećmi.
• Pacjentom przed rozpoczęciem leczenia, które znacząco osłabi ich układ odpornościowy.
• Każdemu, kto z różnych przyczyn chce sprawdzić i potwierdzić swoją odporność na ospę wietrzną.

Badanie IgG w kierunku ospy wietrznej, oceniające trwałą odporność, wykonuje się z zasady tylko raz. Dodatni wynik potwierdza posiadanie długotrwałej odporności i w ogromnej większości przypadków nie ma potrzeby powtarzania badania w przyszłości.

Przygotowanie do badania jest bardzo proste i nie wymaga żadnych specjalnych działań.

• Badanie nie wymaga bycia na czczo. Natomiast warto zachować 2-3h odstępu między posiłkiem a pobraniem krwi. Takie działanie zapobiega tzw. próbce „lipemicznej", czyli takiej, w której znajduje się zbyt wysoka poposiłkowa ilość tłuszczów.
• Przed pobraniem wypij szklankę niegazowanej wody.
• Krew można pobrać o dowolnej porze dnia.

Wynik badania IgG jest bardzo stabilny i wiarygodny.

• Czynniki immunologiczne:
• • •
    Przebycie ospy wietrznej lub szczepienie to pożądane przyczyny obecności przeciwciał IgG.
• Czynniki patologiczne:
• • •
    Okno serologiczne. Przeciwciała IgG pojawiają się w wykrywalnym stężeniu dopiero po około 2-4 tygodniach od zakażenia.
  • •
    Ciężkie niedobory odporności. U osób z bardzo osłabionym układem odpornościowym odpowiedź na szczepienie lub zakażenie może być niewystarczająca do wytworzenia ochronnego miana przeciwciał.
• Czynniki farmakologiczne:
• • •
    Niedawne podanie preparatów immunoglobulin może dawać przejściowy, fałszywie dodatni wynik.

Wynik badania na obecność przeciwciał IgG przeciwko wirusowi ospy wietrznej jest jasną informacją o Twoim statusie odporności.

• Wynik dodatni (reaktywny) oznacza obecność przeciwciał IgG we krwi. Jest to bardzo dobra informacja, która świadczy o posiadaniu trwałej odporności na ospę wietrzną, nabytej w wyniku przechorowania lub skutecznego szczepienia. Oznacza to, że jesteś chroniony/a przed zachorowaniem. U kobiety planującej ciążę taki wynik jest uspokajający i nie wymaga dalszych działań.
• Wynik ujemny (niereaktywny) oznacza brak wykrywalnych przeciwciał IgG. Wskazuje to na brak odporności i pełną podatność na pierwotne zakażenie.
• • •
    U osoby dorosłej, a zwłaszcza u kobiety planującej ciążę, jest to wyraźne wskazanie do pilnej konsultacji z lekarzem w celu rozważenia szczepienia ochronnego, jeszcze przed zajściem w ciążę.
  • •
    U osoby, która miała niedawno kontakt z chorym na ospę lub półpasiec, ujemny wynik świadczy o wysokim ryzyku zachorowania i wymaga konsultacji lekarskiej w celu wdrożenia profilaktyki poekspozycyjnej (podaniu szczepionki, immunoglobulin lub w ostateczności leków przeciwwirusowych). Takie działanie również przyczynia się do przerwania rozprzestrzeniania się VZV we wrażliwym na zachorowanie otoczeniu (np. na oddziale położniczym, noworodkowym, hematologiczno-onkologicznym) i tym samym opanowanie zagrożenia epidemiologicznego.