Opis badania
Badanie stężenia dehydrogenazy mleczanowej (LDH) to pomiar aktywności we krwi enzymu, który jest obecny w cytoplazmie praktycznie wszystkich komórek Twojego ciała. LDH odgrywa kluczową rolę w procesie beztlenowego metabolizmu glukozy, czyli w produkcji energii w warunkach niedoboru tlenu.
Enzym ten jest wszechobecny, ale jego największe stężenie występuje w tkankach o wysokiej aktywności metabolicznej, takich jak:
- Serce
- Mięśnie szkieletowe
- Wątroba
- Nerki
- Mózg
- Płuca
- Krwinki czerwone (erytrocyty)
W normalnych warunkach aktywność LDH we krwi jest stosunkowo niska. Jednak gdy dochodzi do uszkodzenia lub rozpadu (lizy) komórek w dowolnym miejscu organizmu, ich zawartość, w tym enzym LDH, jest uwalniana do krwiobiegu. Wzrost aktywności LDH we krwi jest zatem bardzo czułym, ale wysoce niespecyficznym sygnałem alarmowym, który informuje, że w organizmie doszło do uszkodzenia tkanek.
Badanie to nie wskazuje, który konkretnie organ został uszkodzony, ale jest cenną wskazówką diagnostyczną, która skłania do dalszego poszukiwania przyczyny problemu. W przeszłości było wykorzystywane w diagnostyce zawału serca, jednak dziś w tym celu stosuje się znacznie bardziej swoiste markery, jak troponiny. LDH pozostaje jednak ważnym badaniem pomocniczym w hematologii, onkologii i ocenie ogólnego stanu pacjenta.
Badanie krwi w domu. Zobacz jak to działa.
Wybierz badania w Katalogu badań
Wybierz badania w Katalogu badań
691 laboratoryjnych badań podstawowych i specjalistycznych
Zapewniamy najwyższą jakość i dokładność
Wyniki dla większości badań są dostępne już tego samego dnia
Zamów wizytę do domu
Zamów wizytę do domu
Wybierasz dowolny dzień i godzinę – również w weekend
Na jednej wizycie możemy zbadać aż trzy osoby – a za usługę pobrania krwi zapłacicie tylko raz
Wizyta trwa około 10 – 15 minut
Odbierz i zrozum wyniki badań
Odbierz i zrozum wyniki badań
Badania i wyniki zawsze w jednym miejscu: Panelu pacjenta
Łatwo zarządzasz usługami: umawiasz, edytujesz i ponawiasz zamówienia
A dzięki naszej interpretacji wyników Raport Zdrowia lepiej rozumiesz swoje zdrowie
Kiedy warto wykonać to badanie?
Badanie aktywności LDH jest zlecane w celu oceny rozległości uszkodzenia tkanek w przebiegu różnych stanów chorobowych.
Lekarz może zlecić badanie w sytuacjach, takich jak:
- Podejrzenie uszkodzenia tkanek o niejasnej przyczynie, gdy występują niespecyficzne objawy, takie jak przewlekłe zmęczenie, bóle czy gorączka, a lekarz poszukuje ogólnego wskaźnika toczącego się procesu chorobowego.
- Diagnostyka i monitorowanie niedokrwistości hemolitycznych. W anemiach, w których dochodzi do przedwczesnego rozpadu czerwonych krwinek, uwalniane z nich duże ilości LDH prowadzą do znacznego wzrostu aktywności tego enzymu we krwi.
- Ocena zaawansowania i monitorowanie leczenia niektórych chorób nowotworowych. W onkologii LDH jest ważnym czynnikiem prognostycznym. Wysokie stężenie może wskazywać na dużą masę guza, szybkie tempo jego wzrostu lub obecność przerzutów. Spadek LDH w trakcie terapii jest dobrym sygnałem prognostycznym. Badanie jest szczególnie przydatne w przypadku nowotworów układu chłonnego (chłoniaki), białaczek, raka jądra czy czerniaka.
- Różnicowanie przyczyn płynu w jamach ciała. Pomiar LDH w płynie z jamy opłucnej, osierdzia czy otrzewnej pomaga odróżnić przesięk (płyn o niskiej zawartości białka i komórek, np. w niewydolności serca) od wysięku (płyn bogaty w białko i komórki, typowy dla stanów zapalnych i nowotworów).
Komu polecamy wykonanie badania?
Badanie to nie jest standardowym testem profilaktycznym. Jest ono narzędziem diagnostycznym i prognostycznym w określonych sytuacjach klinicznych. Kto powinien je wykonać?
- Pacjenci z podejrzeniem anemii hemolitycznej, jeśli występują objawy takie jak żółtaczka, osłabienie, a morfologia krwi jest nieprawidłowa, wysoki poziom LDH w połączeniu z niską haptoglobiną i wysoką bilirubiną silnie sugeruje ten typ niedokrwistości.
- Pacjenci onkologiczni. U osób z diagnozą niektórych nowotworów (zwłaszcza chłoniaków, białaczek, nasieniaków), badanie LDH jest ważnym elementem oceny stopnia zaawansowania choroby, rokowania i odpowiedzi na leczenie.
- Osoby po ciężkich urazach lub z rozległym uszkodzeniem mięśni. Pomiar LDH pomaga ocenić skalę uszkodzenia tkanek.
- Pacjenci w trakcie diagnostyki różnicowej niespecyficznych objawów. Wzrost LDH może być pierwszą wskazówką, która ukierunkuje dalsze, bardziej specyficzne badania w poszukiwaniu uszkodzonego narządu.
Jak często wykonywać to badanie?
Częstotliwość badania jest ściśle uzależniona od stanu klinicznego pacjenta i celu badania.
- Diagnostycznie zazwyczaj wykonuje się je jednorazowo.
- W monitorowaniu leczenia onkologicznego częstotliwość ustala lekarz onkolog. Badanie może być powtarzane regularnie, np. przed każdym cyklem chemioterapii, aby ocenić odpowiedź na leczenie.
- W monitorowaniu anemii hemolitycznej lekarz może zlecać badanie cyklicznie w celu oceny aktywności procesu hemolitycznego.
Jak przygotować się do badania?
Przygotowanie do badania jest proste, ale kluczowe jest unikanie czynników, które mogą fałszywie zawyżyć wynik.
- Zaleca się, aby badanie wykonać na czczo, co najmniej 8 godzin po ostatnim posiłku.
- Krew najlepiej pobrać w godzinach porannych (7:00-10:00).
- Przed pobraniem wypij szklankę niegazowanej wody.
- Należy unikać intensywnego wysiłku fizycznego na 24 godziny przed badaniem, ponieważ może on prowadzić do mikrouszkodzeń mięśni i wzrostu stężenia LDH.
Czynniki mające wpływ na wynik
Ze względu na wszechobecność LDH w organizmie, na jego aktywność wpływa wiele czynników.
- Czynniki fizjologiczne:
- •Noworodki i małe dzieci mają fizjologicznie wyższe stężenia LDH.
- •Wysiłek fizyczny powoduje przejściowy, czasem znaczny wzrost aktywności LDH.
- Czynniki patologiczne:
- •Stany podwyższające stężenie to praktycznie każde uszkodzenie komórek – zawał serca, choroby wątroby (zapalenie, marskość), choroby nerek, niedokrwistości (zwłaszcza hemolityczna i megaloblastyczna), choroby płuc (zatorowość płucna), urazy, choroby zapalne mięśni, udar mózgu, nowotwory, ciężkie infekcje (sepsa, mononukleoza).
- •Stany obniżające stężenie są rzadkie, zazwyczaj nie mają znaczenia klinicznego. Mogą być związane ze spożyciem dużych ilości witaminy C.
- Czynniki farmakologiczne:
- •Leki mogące podwyższać stężenie to niektóre antybiotyki, aspiryna, narkotyczne leki przeciwbólowe, statyny.
- Błędy przedanalityczne:
- •Dehydrogenaza mleczanowa występuje w bardzo dużych stężeniach w czerwonych krwinkach. Ich rozpad w trakcie pobierania lub transportu krwi (hemoliza) prowadzi do uwolnienia enzymu i uzyskania fałszywie wysokiego wyniku. Dlatego niezwykle ważna jest prawidłowa technika pobrania krwi
Co mogą oznaczać wyniki poza zakresem?
- Podwyższone stężenie
- •Wysoka aktywność dehydrogenazy mleczanowej jest ogólnym sygnałem, że w organizmie doszło do uszkodzenia komórek. Ponieważ enzym ten występuje w tak wielu tkankach, sam wynik nie pozwala na zlokalizowanie problemu. Może on wskazywać na procesy chorobowe w obrębie serca, wątroby, mięśni, nerek, płuc, a także na nasilony rozpad krwinek (hemolizę) czy obecność choroby nowotworowej.
- •Wysokość wyniku ma pewne znaczenie – im wyższa aktywność LDH, tym bardziej rozległe może być uszkodzenie tkanek.
- Obniżone stężenie
- •Niska aktywność LDH rzadko jest powodem do niepokoju i zwykle nie ma istotnego znaczenia diagnostycznego.
Ze względu na niską swoistość badania, wynik aktywności LDH zawsze musi być interpretowany przez lekarza w kontekście objawów klinicznych oraz wyników innych, bardziej specyficznych badań (np. prób wątrobowych, markerów sercowych, morfologii krwi). Podwyższone LDH to ważny trop, który wymaga dalszego „śledztwa” diagnostycznego.
